Аслияб гьумералде

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Гьаб заманалда кигIан гьитIинабги къварилъи хъатIизецин бегьулеб гьечIо цониги чиясда. Нагагь хъатIани, цIакъ кIудияб къварилъи, ургъел-пашманлъи загьир гьабун, чIезе бакIал тIагIараб гIадаб мисалалде кколел руго.

 

Жеги халлъула, тIолабго чорхол къуватги, магIишат-яшавги, хIатта кодоб гьечIони, налъуда босунги, рахIатал гIуцIиялъе, рокъор санагIалъаби гьариялъе харж гьаби. Гьаб бакIалда мекъи бичIчIизе бегьуларо дица абулеб жо. Рокъор санагIалъаби гьаризе бегьуларин, кколарин абулев чи гуро дун. Дица абулеб буго сахлъиги бугебщинаб магIишатги рахIатал гIуцIиялда тIадги хвезабун, гьедин гIумру тIами лъикIаб жо гурин абун. 

Гьайгьай, нилъеда кколеб буго дунялалде рахIат гьабизе рачIарал гIадамал ругин нилъ абун. РачIаха балагьизе Къуръаналъул аяталъ щиб абулеб бугебали: «Дица нужер хIалбихьичIого тезего теларо хIинкъи, ракъи тIаде тIамун, боцIи, чурхдул ва пихъал мукъсан гьарун. Дир рохел бице гьеб киналдаго сабру гьабун чIаразда», - ян (сура «ал-Бакъара», аят 155).

Пикру гьабеха гьаб аяталъул, гьаниб абулеб бугищ нуж тезе ругин киналниги нигIматалги кьун, рахIаталда? Узухъда, гьечIо. Щайгурелъул гьаб дунял буго цIакъ къокъаб, пайда гьечIеб, балагь-къварилъиялъул рукъ. Гьаб буго нухда унел гIадамал сордо базе, хIухьбахъизе жанире руссараб нухлулазул рукъ гIадаб бакI.

Гьелда хадусеб аяталда буго: «Гьединал, сабру гьабурал гIадамал ругила гьел, жидеде балагь бачIиндал ниж Аллагьас рижарал ва ахир гьесде руссунелги ругоян жидеца абурал», - ян (сура «ал-Бакъара», аят 156). Гьаб аяталда БетIергьанас малъулеб буго кинаб бугониги къварилъи тIаде бачIиндал «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» абизе, ай ниж Аллагьас рижарал руго, ахир Гьесде руссунелги ругоян. Аллагьас нилъ хIадур гьарулел руго къварилъиялда сабру гьабизе, хIатта гьениб цIализе жоги малъулеб буго. Амма нилъер хьвадиялде балагьани, дунялалдаго алжан гIуцIизе хIалтIулел рихьула. Цинги, тохлъукьего балагь бачIани, гьеб хIехьезе сабруги гIолеб гьечIо.

Гьел рагIаби кинаб къварилъи тIаде бачIаниги абизе хириял рукIиналъул хIакъалъулъ хIадисазда бачIун буго: «Цогидазе кьечIеб, дир умматалъе кьураб жо ккола, къварилъи бачIиндал «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» аби», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Жиндиде тIаде къварилъи бачIарав чияс истрижагI цIи гьабуни, ай «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» абуни, цебегIанго ккараб къварилъи букIун батаниги, гьесие кири хъвала гьеб тIаде бачIараб къоялъ хъварабго гIадаб», - ян.

Бичасул аварагасул ﷺ хъизан, муъминзабазул эбел Уммусаламатидасан бицараб хIадисалда буго: «Бичасул аварагас абулеб рагIана, балагь тIаде бачIиндал жинца абуни «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун, аллагьуммаъжурни фи мусибати вахлиф ли хайран мингьа» абун, Аллагьас гьесие хъвала гьеб балагьалда сабру гьабуралъул кири ва гьелдасаги лъикIаб нигIмат тIадеги кьола. Дир бетIергьанчи Абусаламат хвараб мехалда дица абуна гьел рагIаби Бичасул аварагас амру гьабухъе. Цинги диеги Аллагьас кьуна цеве вукIарасдасаги лъикIав рос, ай МухIаммад авараг», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...