Аслияб гьумералде

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун

Гьаб заманалда кигIан гьитIинабги къварилъи хъатIизецин бегьулеб гьечIо цониги чиясда. Нагагь хъатIани, цIакъ кIудияб къварилъи, ургъел-пашманлъи загьир гьабун, чIезе бакIал тIагIараб гIадаб мисалалде кколел руго.

 

Жеги халлъула, тIолабго чорхол къуватги, магIишат-яшавги, хIатта кодоб гьечIони, налъуда босунги, рахIатал гIуцIиялъе, рокъор санагIалъаби гьариялъе харж гьаби. Гьаб бакIалда мекъи бичIчIизе бегьуларо дица абулеб жо. Рокъор санагIалъаби гьаризе бегьуларин, кколарин абулев чи гуро дун. Дица абулеб буго сахлъиги бугебщинаб магIишатги рахIатал гIуцIиялда тIадги хвезабун, гьедин гIумру тIами лъикIаб жо гурин абун. 

Гьайгьай, нилъеда кколеб буго дунялалде рахIат гьабизе рачIарал гIадамал ругин нилъ абун. РачIаха балагьизе Къуръаналъул аяталъ щиб абулеб бугебали: «Дица нужер хIалбихьичIого тезего теларо хIинкъи, ракъи тIаде тIамун, боцIи, чурхдул ва пихъал мукъсан гьарун. Дир рохел бице гьеб киналдаго сабру гьабун чIаразда», - ян (сура «ал-Бакъара», аят 155).

Пикру гьабеха гьаб аяталъул, гьаниб абулеб бугищ нуж тезе ругин киналниги нигIматалги кьун, рахIаталда? Узухъда, гьечIо. Щайгурелъул гьаб дунял буго цIакъ къокъаб, пайда гьечIеб, балагь-къварилъиялъул рукъ. Гьаб буго нухда унел гIадамал сордо базе, хIухьбахъизе жанире руссараб нухлулазул рукъ гIадаб бакI.

Гьелда хадусеб аяталда буго: «Гьединал, сабру гьабурал гIадамал ругила гьел, жидеде балагь бачIиндал ниж Аллагьас рижарал ва ахир гьесде руссунелги ругоян жидеца абурал», - ян (сура «ал-Бакъара», аят 156). Гьаб аяталда БетIергьанас малъулеб буго кинаб бугониги къварилъи тIаде бачIиндал «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» абизе, ай ниж Аллагьас рижарал руго, ахир Гьесде руссунелги ругоян. Аллагьас нилъ хIадур гьарулел руго къварилъиялда сабру гьабизе, хIатта гьениб цIализе жоги малъулеб буго. Амма нилъер хьвадиялде балагьани, дунялалдаго алжан гIуцIизе хIалтIулел рихьула. Цинги, тохлъукьего балагь бачIани, гьеб хIехьезе сабруги гIолеб гьечIо.

Гьел рагIаби кинаб къварилъи тIаде бачIаниги абизе хириял рукIиналъул хIакъалъулъ хIадисазда бачIун буго: «Цогидазе кьечIеб, дир умматалъе кьураб жо ккола, къварилъи бачIиндал «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» аби», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Жиндиде тIаде къварилъи бачIарав чияс истрижагI цIи гьабуни, ай «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун» абуни, цебегIанго ккараб къварилъи букIун батаниги, гьесие кири хъвала гьеб тIаде бачIараб къоялъ хъварабго гIадаб», - ян.

Бичасул аварагасул ﷺ хъизан, муъминзабазул эбел Уммусаламатидасан бицараб хIадисалда буго: «Бичасул аварагас абулеб рагIана, балагь тIаде бачIиндал жинца абуни «инна лиллагьи ва инна илайгьи ражигIун, аллагьуммаъжурни фи мусибати вахлиф ли хайран мингьа» абун, Аллагьас гьесие хъвала гьеб балагьалда сабру гьабуралъул кири ва гьелдасаги лъикIаб нигIмат тIадеги кьола. Дир бетIергьанчи Абусаламат хвараб мехалда дица абуна гьел рагIаби Бичасул аварагас амру гьабухъе. Цинги диеги Аллагьас кьуна цеве вукIарасдасаги лъикIав рос, ай МухIаммад авараг», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIудиявго гIолев гьечIо       Дир вас кIудиявго гIолев гьечIо. Университет лъугIизабуниги маркаби ракIарулев вукIуна. Гьесул гьалмагълъи хIалтIул ва хъизам гьабиялъул пикрабазда ругониги, дир вас гIисинал лъималаз гьабулеб гьабулев вукIуна. Гьесда кIола маркаби хIалаго тIубараб къо инабизеги....


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...