Аслияб гьумералде

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Абу Къубайс ккола Маккаялъул бакьулъ, КагӀбаялдаса бакъбаккул рахъалда, Сафаялда аскӀоб бугеб гьитӀинабго мегӀер. Маккаялда бищунго машгьураб гьеб мегӀер ХӀарамалъул мажгиталде тIаде балагьун буго. Маккаялъул цогидал мугӀрузда дандеккун, гьелъул кӀодолъи дагьаб букӀаниги, бусурбабазе гьелъул кӀудияб тарихияб ва динияб кӀвар буго.

 

Гьеб мегӀералда лъун буго Абу Къубайс абулев чиясул цӀар. Гьес тӀоцебе байбихьана гьениб мина базе, гьелдаса нахъе гьесул цӀар рекIана мегIералдаги. Гьединго абула ЧӀегӀераб гамачӀги (гӀараб мацӀалда «къабаса») гьеб магӀардаса босун бугин, гьелдасан Абу Къубайс абун цӀар лъугьанин («къабаса» абураб глаголалдасан).

Жагьилияб заманалда гьеб мегӀералда Аль-Амин абун цӀар букIана. ЧӀегӀераб гамачӀги гьениб цӀунун букӀана КӀудияб тIупан тIеялдаса байбихьун Ибрагьим аварагас ва гьесул вас ИсмагӀилица тӀаде босун цӀияб КагӀба базегӀан.

Киназдаго лъалеб букӀахъе, КагӀба букӀана Ибрагьим аварагасул заманалдаса цебеги, амма НухӀ аварагасул заманалда ккараб тIупан тIеялъул мехалъ гьеб зодобе борхана. Амма ЧӀегӀераб гамачӀ бахчун букӀана Абу Къубайс мегӀералда жаниб.

Ибрагьим аварагас Аллагьасул амруялдалъун цӀидасан бана КагӀба. Гьеб бан лъугӀарабго Ибрагьимида лъана ЧӀегӀераб гамачӀ камун букӀин. Цинги Абу Къубайс магӀардасан гьесда гьаракь рагӀун буго: «Босе дихъа ЧӀегӀераб гамачӀ!» - ян ахIулеб.

Абу Къубайс рикӀкӀуна Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀерлъун. Ракьалда ругел цогидал киналго мугӀрулги гьеб магӀардасан лъугьана. ГIелмиял цIех-рехазул хIасилалда гӀалимзабаз чӀезабун буго киналго мугӀрузул кьалбал ракьалда гъоркье гъваридго унел рукӀин ва гьел киналго цоцазда рухьарал рукӀин.

ГӀиса ибн ХӀазим ан-Найсабуриясдасан бицун буго Ибрагьим ибн Адгьамгун цадахъ гьев Маккаялда вукӀанин ва гьес, Абу Къубайс мегӀералдехунги валагьун, абунин: «ХӀакъикъияб иман бугев муъминчияс доб мегӀералда абуни: «ТӀагӀа гьанисаян!», мегӀер тӀагӀинаан», - илан. Гьеб лахӀзаталда Абу Къубайс мегӀер багъаризе лъугьана, Ибрагьим ибн Адгьамица абуна: «ГӀодобе биччай, дица мун гуро абулеб букIараб», - ян. Гьелдаса хадуб мегӀер нахъеги багъаричӀого чIана.

(Абу НугӀайм, «ХӀиятал-авлия»)

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...