Аслияб гьумералде

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀер

Абу Къубайс ккола Маккаялъул бакьулъ, КагӀбаялдаса бакъбаккул рахъалда, Сафаялда аскӀоб бугеб гьитӀинабго мегӀер. Маккаялда бищунго машгьураб гьеб мегӀер ХӀарамалъул мажгиталде тIаде балагьун буго. Маккаялъул цогидал мугӀрузда дандеккун, гьелъул кӀодолъи дагьаб букӀаниги, бусурбабазе гьелъул кӀудияб тарихияб ва динияб кӀвар буго.

 

Гьеб мегӀералда лъун буго Абу Къубайс абулев чиясул цӀар. Гьес тӀоцебе байбихьана гьениб мина базе, гьелдаса нахъе гьесул цӀар рекIана мегIералдаги. Гьединго абула ЧӀегӀераб гамачӀги (гӀараб мацӀалда «къабаса») гьеб магӀардаса босун бугин, гьелдасан Абу Къубайс абун цӀар лъугьанин («къабаса» абураб глаголалдасан).

Жагьилияб заманалда гьеб мегӀералда Аль-Амин абун цӀар букIана. ЧӀегӀераб гамачӀги гьениб цӀунун букӀана КӀудияб тIупан тIеялдаса байбихьун Ибрагьим аварагас ва гьесул вас ИсмагӀилица тӀаде босун цӀияб КагӀба базегӀан.

Киназдаго лъалеб букӀахъе, КагӀба букӀана Ибрагьим аварагасул заманалдаса цебеги, амма НухӀ аварагасул заманалда ккараб тIупан тIеялъул мехалъ гьеб зодобе борхана. Амма ЧӀегӀераб гамачӀ бахчун букӀана Абу Къубайс мегӀералда жаниб.

Ибрагьим аварагас Аллагьасул амруялдалъун цӀидасан бана КагӀба. Гьеб бан лъугӀарабго Ибрагьимида лъана ЧӀегӀераб гамачӀ камун букӀин. Цинги Абу Къубайс магӀардасан гьесда гьаракь рагӀун буго: «Босе дихъа ЧӀегӀераб гамачӀ!» - ян ахIулеб.

Абу Къубайс рикӀкӀуна Ракьалда Аллагьас бижараб тӀоцебесеб мегӀерлъун. Ракьалда ругел цогидал киналго мугӀрулги гьеб магӀардасан лъугьана. ГIелмиял цIех-рехазул хIасилалда гӀалимзабаз чӀезабун буго киналго мугӀрузул кьалбал ракьалда гъоркье гъваридго унел рукӀин ва гьел киналго цоцазда рухьарал рукӀин.

ГӀиса ибн ХӀазим ан-Найсабуриясдасан бицун буго Ибрагьим ибн Адгьамгун цадахъ гьев Маккаялда вукӀанин ва гьес, Абу Къубайс мегӀералдехунги валагьун, абунин: «ХӀакъикъияб иман бугев муъминчияс доб мегӀералда абуни: «ТӀагӀа гьанисаян!», мегӀер тӀагӀинаан», - илан. Гьеб лахӀзаталда Абу Къубайс мегӀер багъаризе лъугьана, Ибрагьим ибн Адгьамица абуна: «ГӀодобе биччай, дица мун гуро абулеб букIараб», - ян. Гьелдаса хадуб мегӀер нахъеги багъаричӀого чIана.

(Абу НугӀайм, «ХӀиятал-авлия»)

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...