Аслияб гьумералде

Баркала тохтурзабазе

Баркала тохтурзабазе

Баркала тохтурзабазе

ХIурматиял бусурбаби, церегIанго къоязда Дагъистаналда ккараб вахIшияб лъугьа-бахъиналъ пашман гьавичIев чи нилъеда гьоркьов щиб гурин, гьеб рагIаралщинал дунялалдаго ругезда гьоркьовги цониги хутIун ватиларо. Бищунго рекIеда къараб жо буго гьениб къварилъи ккаразе кумекалъе арал гIолохъаби къурбанлъун ккун рукIин. БукIаралъуб кинабгоги рехун тун, цогидазул гIумру хвасар гьабизе гIедегIулаго хвалил лълъар гьекъарал гIолохъаби гIемер руго гьезда гьоркьор. Гьеле гьел руго унго-унгоял бахIарзал. Гьединал мисалаз нилъер дагъистанияз дунялалъулго халкъ хIайранги гьабун буго.

 

Гьайгьай нахъе къан чIечIо цогидал гIадамалги. Гьеб къварилъиялде гъорлъе ккаразе кумекалъе рортана тIолго Дагъистаналъул бусурбаби. Жидер рес кинаб рахъалдаса батаниги, сундухъго балагьичIого гьабуна кумек. Гьаб бакIалда хас гьабун рехсезе бокьун буго Дагъистаналъул тохтурзабазул ияхIги, намусги, ккаралъур гьел ратиги. ЦIа ккеялдалъун гьел гIадамазе зарал ккараб сордоялъ нилъер тохтурзаби кьижичIин абизе бегьула. Сордо бадиб рогьин гьезда халлъичIо гIадамазда бугеб къварилъи бихьун, гьезие кумек гьабулел рукIун.

Рокъо-рокъор хIалхьиялда рукIарал тохтурзаби гIедегIана къварилъи ккаразе кумекалъе. Рес бугеб, хIатта гьечIебги гьабуна гIадамазул гIумру ва сахлъи щула гьабиялъе. Нилъ ругьунлъун руго тохтурзаби какизе, ришваталъухъ балагьун гьел рукIунин абун гаргадизе. Умумузул аби буго, гьацIулъ хIеги, хIанилъ расги камуларин абун. Гьезда гьоркьовеги цо-цо гьединав тохав чи кканиги, гIамм гьабун тохтурзабазе квешаб къимат кьеялда рази гьечIо. ГIурусазулги буго гIага-шагарго гьадинаб магIнаялъул аби, хIалихьат камун хъизан букIунарин абураб. Гьединлъидал цо-цо гьединазе гIоло тохтурзабазул хIалтIи чорок гьаби рекъараб гьечIеблъи нилъеда бихьана гьеб сордоялъги гьелда хадусел къоязги.

Гьелъие нугIлъи гьабула, пачалихъиял гурел больницабазги жал хIадур ругин гьениб сахлъиялъе къварилъи ккаразе чIобого кумек гьабизеян лъазабиялъ. ЦIакъго гIемер халлъана, жалго тохтурзабаз жидерго соцсетазда ругел гьурмазда лъазаби кьун букIана бокьараб заманалда жал ахIейин кумекалъе, жал хIадур ругин абун.

Цоги гьелъие нугIлъи гьабула 2020 соналъ дунялалдаго тIад тIибитIун букIараб короновирус унтиялъул заманалда тохтурзабаз бихьизабураб бахIарчилъиги. Цогидал гIадамазул гIумру хвасар гьабулаго анцI-анцI тохтурас жиндирго гIазизаб гIумру кьечIищ? Гьеб нилъеда кIочене бегьилищ? Дагъистаналъул муфтияталъ гьезул цIар кIодо гьабун, кидаго гьел ракIалдещвеялъе ГIиса аварагасул цIаралда бугеб РухIияб централдаса ралъдал рагIалде бугеб аллеялъе кьуна гIадамазул гIумру хвасар гьабулаго жалго къурбанлъун гьарурал тохтурзабазул цIар. Хьул буго гьеб аллеялда хIухьбахъи гьабулез адабалда рехселин гьел тохтурзабазул цIар ва лъикIаб дугIа гьабилин гьезие.

Аллагьас лъикIалдалъун жаза гьабеги тохтурзабазе, гIадамазе гьабураб щибаб кумек рикIкIун. Амин я Аллагь!

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...