Аслияб гьумералде

ХIажатаб гуреб…

ХIажатаб гуреб…

ХIурматиял бусурбаби, инсан кинабниги къварилъиялдаса хвасар гьавулеб жо ккола хIажат гьечIеб калам дагь гьаби. Имам Гъазалияс абун буго, гIиналда рагIараб каламалъул зарал цIикIкIараб бугила ургьибе ккараб тIагIамалъул заралалдасаги. Щайгурелъул, квараб жо инсанасул къватIибе бачIуна, амма рагIараб ва абураб гIумруялъго жаниб хутIула.

 

ГIемер гаргади бегьулареб жойинго кколаро нилъеда. ГIемер кIалъай пайда гьечIеб жо ккола. ХIажатаб гурони калам гьабуларев чиясул кIалъайго букIунарин абила гьесда аскIове ккарас. ГьедигIанги дагьаб бицаниги гIолеб жо буго хабар. Бичасул аварагас ﷺ абуна: «Калам гIемерав чиясул мекъи ккейги гIемерлъула. ГъалатI гIемерасул мунагьги цIикIкIуна. ХатIа гIемерлъарав жужахIалъе цIикIкIун рекъаравги вукIуна», - ян.

КIалъай дагь гьабиялъул мурадалда, жинда Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIабас кIалдиб чIимих кколеб букIун буго. Ибну МасгIудица абулеб букIун буго, АллагьасхIаги, цониги жо гьечIин халатаб заманалъ жаниб тIамизе рекъараб, мацIалдасайилан абун. Жеги абулеб буго, жиндир заралалда хIинкъи бугеб жо букIиналъ бугин мацI бижун цабзазгун кIутIбуздалъун жаниб тIамураблъун.

ГIемер гаргадиялъ щибго пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, зарал цIикIкIуна. АбичIониги бегьулеб жо абун уна. Цинги рагIичIониги бегьулеб жо рагIизеги рагIула. МацIалъ бицараб хIажат гьечIеб калам сабаблъун ккола тухумазда, миллатазда гьоркьоб питна-кьалги, чIвай-хъвеялде ккезе ресги буго.

Лукъманул ХIакимида абунила, чахъуги хъун, гьелъул бищун тIагIамаб жо босейин жидее кваназейин абун. МацIги ракIги босун вачIанила гьев. Цоги чахъуги хъун, гьелъул бищун нахъегIанаб лага босун вачIайиланги абунила. Гьаб нухалъги гьебго мацIги ракIги босун вачIанила. Гьедин гьабиялъе щиб хIикмат бугебин гьесда цIехедал, гьес абунила, инсанасда жаниб бугин кIиго лага, жиб лъикIлъиялдалъун тIубараб черхги лъикIлъулеб ва жиб квешлъиялдалъун хъублъулеб. Гьеб кIиябгоги мацIгин ракI бугин абун. 

Гьаб заманалда гIадамазул гIарз букIуна магIишат дандего билълъунеб гьечIин, щибго жо битIулеб гьечIин абун. Малик бин Динарица абун буго: «Дурго рекIел биццалъиги халлъараб мехалда, ризкъи дагьлъиги бихьараб заманалда дуда лъай хIажат гьечIеб калам гIемер гьабулеб букIин», - ян. РакI биццалъи гурищ кколеб гIибадаталдехун ракI унгутIи, какие квахIаллъи, какилъ васвасал гIемерлъи. КъваригIел гьечIеб калам дагь гьабуни, ИншаАллагь, рукIалиде ккела кинабго.

Нилъее цIакъ бокьула гIемер гаргадизе. Нилъеде кколаресулги хIакъалъулъ бицуна. Бихьуларищха, кинаб зарал тIаде цIалеб бугебали. Бичасул аварагас ﷺ хирияб хIадисалда абун буго: «ГIадамазда гьоркьор бищун мунагь цIикIкIарал руго бищун гIемер хIажат гьечIеб калам бицунел», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Нахъе тана гIелму

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...


Къулгьу...

«Ал-Ихлас» сура гIуцIун буго ункъо къокъаб аяталдаса, амма Аллагьасул Расулас ﷺ бицана гьелъул кIудияб мустахIикълъиялъул: «Къул гьува Ллагьу ахIад» Къуръаналъул лъабабилеб бутIаялда бащалъула», - ян. (Муслим)   Байбихьуда гIажаиблъизе рес буго, бищун къокъал...


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

(Байбихьи цебесеб номералда)   АсхIабзабазул ургъел ва кумек   Сапаралде вахъаралъув Авараг ﷺ вукIана цевехъанлъун гуревги, жинда божилъи гьабулев гьалмагълъунги. Гьев кидаго вукIунаан аскаралда яги къапилаялда нахъа-нахъа, хадур ккаразе, загIипазе, унтаразе кумек гьабизелъун. Гьелъие...