Аслияб гьумералде

ХIажатаб гуреб…

ХIажатаб гуреб…

ХIурматиял бусурбаби, инсан кинабниги къварилъиялдаса хвасар гьавулеб жо ккола хIажат гьечIеб калам дагь гьаби. Имам Гъазалияс абун буго, гIиналда рагIараб каламалъул зарал цIикIкIараб бугила ургьибе ккараб тIагIамалъул заралалдасаги. Щайгурелъул, квараб жо инсанасул къватIибе бачIуна, амма рагIараб ва абураб гIумруялъго жаниб хутIула.

 

ГIемер гаргади бегьулареб жойинго кколаро нилъеда. ГIемер кIалъай пайда гьечIеб жо ккола. ХIажатаб гурони калам гьабуларев чиясул кIалъайго букIунарин абила гьесда аскIове ккарас. ГьедигIанги дагьаб бицаниги гIолеб жо буго хабар. Бичасул аварагас ﷺ абуна: «Калам гIемерав чиясул мекъи ккейги гIемерлъула. ГъалатI гIемерасул мунагьги цIикIкIуна. ХатIа гIемерлъарав жужахIалъе цIикIкIун рекъаравги вукIуна», - ян.

КIалъай дагь гьабиялъул мурадалда, жинда Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIабас кIалдиб чIимих кколеб букIун буго. Ибну МасгIудица абулеб букIун буго, АллагьасхIаги, цониги жо гьечIин халатаб заманалъ жаниб тIамизе рекъараб, мацIалдасайилан абун. Жеги абулеб буго, жиндир заралалда хIинкъи бугеб жо букIиналъ бугин мацI бижун цабзазгун кIутIбуздалъун жаниб тIамураблъун.

ГIемер гаргадиялъ щибго пайда кьоларо. Гьелъул гIаксалда, зарал цIикIкIуна. АбичIониги бегьулеб жо абун уна. Цинги рагIичIониги бегьулеб жо рагIизеги рагIула. МацIалъ бицараб хIажат гьечIеб калам сабаблъун ккола тухумазда, миллатазда гьоркьоб питна-кьалги, чIвай-хъвеялде ккезе ресги буго.

Лукъманул ХIакимида абунила, чахъуги хъун, гьелъул бищун тIагIамаб жо босейин жидее кваназейин абун. МацIги ракIги босун вачIанила гьев. Цоги чахъуги хъун, гьелъул бищун нахъегIанаб лага босун вачIайиланги абунила. Гьаб нухалъги гьебго мацIги ракIги босун вачIанила. Гьедин гьабиялъе щиб хIикмат бугебин гьесда цIехедал, гьес абунила, инсанасда жаниб бугин кIиго лага, жиб лъикIлъиялдалъун тIубараб черхги лъикIлъулеб ва жиб квешлъиялдалъун хъублъулеб. Гьеб кIиябгоги мацIгин ракI бугин абун. 

Гьаб заманалда гIадамазул гIарз букIуна магIишат дандего билълъунеб гьечIин, щибго жо битIулеб гьечIин абун. Малик бин Динарица абун буго: «Дурго рекIел биццалъиги халлъараб мехалда, ризкъи дагьлъиги бихьараб заманалда дуда лъай хIажат гьечIеб калам гIемер гьабулеб букIин», - ян. РакI биццалъи гурищ кколеб гIибадаталдехун ракI унгутIи, какие квахIаллъи, какилъ васвасал гIемерлъи. КъваригIел гьечIеб калам дагь гьабуни, ИншаАллагь, рукIалиде ккела кинабго.

Нилъее цIакъ бокьула гIемер гаргадизе. Нилъеде кколаресулги хIакъалъулъ бицуна. Бихьуларищха, кинаб зарал тIаде цIалеб бугебали. Бичасул аварагас ﷺ хирияб хIадисалда абун буго: «ГIадамазда гьоркьор бищун мунагь цIикIкIарал руго бищун гIемер хIажат гьечIеб калам бицунел», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...