Жакъа кьела, метер кьела
КъваригIун гьечIониги налъуда гIарац босулелги рукIунел руго гIадамал. Нахъбуссинабизе заман щведал, жакъа кьелин, метер кьелин абун махсароде кколел руго. Муъминчияс, рес букIун, хIаракат бахъизе ккола налъи гьабичIого тезе. ХIадисалда буго: «Налъудаса цIуне! Налъи – сардилъ къварилъи ва рахIатхвей, къад - гIодобегIанлъи буго», - ян (Байгьакъи)
Налъуда гIарац босулеб мехалда цо-цоязул ниятго букIунаро гьеб нахъбуссинабизе. Аварагасул ﷺ суннаталдасан ккола налъи босулелъул цIараб заманалда ялъуни цебеккунго гьеб нахъбуссинаби. Аварагас ﷺ абуна: «ТIадбуссинабизе ниятгун чияр жо босулесе Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Амма щибго гуреб жоялъе, гIицIго гьеб хвезабизе нияталда босулев, Аллагьас ﷻ гьалаг гьавула», - ян. (Бухари)
Налъи босулелъубги суннатаб буго гъоркьлъалие щиб бугониги тезе. Хирияв аварагас ﷺ ягьудиясухъа кваназе жо налъуда босулелъул, жиндирго къолден гъоркьлъалие тана. (ФатхIул Бари)
КъотIиялъул бищун лъикIаб къагIидаги ккола гьеб. Налъулавги вахча-хьван вукIине кколаро ва налъи кьурасги щибго ургъел гьабизе кколаро. Налъи бецIизе кIвечIони ялъуни налъулав хвани, налъи гIагаразде тIаде бегуларо, гъоркьлъалие лъурабги налъи кьурасе хутIула.
Налъи босарасда лъазе ккола налъудаса вацIцIалъизегIан садакъа-хайратал гьаризе, хIежалде ине ялъуни гIарцуда хурхарал лъикIлъаби гьаризе бегьунгутIи. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Хъизан-агьлу хIажалъиялда ругезул ялъуни бецIизе налъи бугесул садакъа къабул гьабизе гьечIо», - ян. (Бухари)
Налъи тIад бугесе хIарамаб буго цIакъго хIажат ккараб жоялда тIад гурони гIарац хвезабичIого тезе. Бищун цебе гьес ургъелги гьабизе ккола налъи бецIиялъул.
Налъи бецIизе ресги букIун гьеб нахъе бахъарасе, щибаб къо рикIкIун, зулмучиясул мунагь хъвазе буго. (ТIабарани)
Аварагасул ﷺ суннаталдасан ккола кумек хIажалъидал налъи кьурасе баркала загьир гьаби. Гьебги ккола, налъи тIадбуссинабулеб мехалда кинаб бугони сайгъат гьаби. Амма налъи босулеб мехалда гьадият кьелин абун къотIи гьабизе бегьуларо. ХIадисалда буго: «ГIадамазул бищун лъикIал – налъи бищун лъикIаб хIалалъ бецIулел руго», - ян.
Налъуласда лъазе ккола налъи цIакъ кIвар бугеб жо букIин ва гъазаваталда хварав шагьидасулцин мунагьал чурула налъул мунагь хутIун. (Муслим)
