Аслияб гьумералде

Гьудуллъун ккоге

Гьудуллъун ккоге

Абу Мусадаса бицараб хIадисалда буго: «РитӀухъав гьудуласулги квешав гьудуласулги мисал букIуна мискал ричулесулги, пулалда нахъа жанибе гьури речIчIизабун къебелъи гьабулесулги. Мискал ричулес дуе кьезе бегьула жиндирго къайиялъул щиб бугониги (махI бугеб миск), яги дуца бичун босизе бегьула гьесул щиб бугониги, ялъуни гьениса бачIунеб махIгIаги чIвала дуда. Пулалда жанибе гьури речIчIизабулес дур ретIел бухIизе бегьула яги гьениса бачIунеб махIгIаги рекIуна дуда», - абун (Бухари).

 

ХIадисалда Аварагас ﷺ мухIканаб къагIидалда дандекквей гьабун баян кьолеб буго лъикIавги квешавги чиясдехун гьалмагълъи ккун, гьесда цадахъ хьвадиялъул.

РитIухъав гьудуласдасан щола:

  • щиб бугониги къиматаб жо (гIелму, лъикIаб тIабигIат, берцинаб хьвада-чIвадиялъулаб мисал, Аллагь ﷻ ракIалде щвезави);
  • бичула дуе гьеб (дуца хIаракат бахъула гьесухъа гьеб щвезе);
  • кIиялъулго цоябниги щвечIониги, дуде берцинаб махIгIаги бачIуна гьесдаса (мискал ричулеб тукада жаниб заман бахъиялдалъун, къватIире щведал, нилъеда халлъула гьениб букIараб махI нилъер ратIлидаги чIараблъи, гьединго, лъикIав чиясда аскIов чIеялдалъун дуе щола пайда).

Квешав гьудуласдасан щола:

  • кIкIуй, бухIулеб тIорччодаса тIираби (заралияб асар, мунагьал гьари, квешаб калам гьаби);
  • гьесда кӀола мун вухӀизе (дур иман яги яхӀ-намусалъе зарал гьабизе);
  • бищун дагьаб, махIгIаги бахъуна дудаса (дур тIабигIат-гIамал яги рекIел чIей загIиплъи).

Гьединлъидал, щивас хал гьабизе ккола лъилгун бухьен бугебали, щвезе бугищ гьесулгун гьоркьоблъи букIиналдалъун дунял-ахираталъе пайдаяли.

ЛъикIав гьудул вуго жиндиргун бухьен кквеялдалъун мун загьиралдагун батIиналда лъикIлъулев чи. Чиясул тIабигIат буго аскIор ругезул хIал бикъулеблъун. Гьелъ цIодорлъигун пикру гьабизе ккола аскIор ругезул.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Нужее баяналъе

Бисмиллагьалдалъун байбихьичIеб сура щиб? – Сура «Тавба» «Табарака» жузалда жаниб чан сура бугеб? – 11 сура Бищун гIемер къокъал сураби кинаб Къуръаналъул бутIаялъулъ бугеб? – «ГIамма» жузалъулъ. Жидер рокъобе тIоцебе Къуръан...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун кколеб гIелму тIалаб гьабизе беццараб буго. ХIаракат бахъила Къуръан цIализе, азарго хIадис лъазабизе ва нус-нус тIехь цIализе.   Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ, хирияв Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатал лъазарила ва гьезда рекъон...


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


Мунагьалдаса тавбуялде руссин

Нилъеда лъала гьаб дунялалда щивго чи чIаго хутIуларевлъи ва киналго хвезе рукIин, ай хIисаб-суал кьезе Аллагьасда цере чIезе рукIинги. Гьединлъидал, нилъеца хIалкIун тавбу гьабун, квешлъиялдаса лъикIлъиялде руссине хIаракат бахъизе ккола.   Мунагь кколарев чи вукIунаро, амма щиб мунагь гьабун...