Аслияб гьумералде

Гьудуллъун ккоге

Гьудуллъун ккоге

Абу Мусадаса бицараб хIадисалда буго: «РитӀухъав гьудуласулги квешав гьудуласулги мисал букIуна мискал ричулесулги, пулалда нахъа жанибе гьури речIчIизабун къебелъи гьабулесулги. Мискал ричулес дуе кьезе бегьула жиндирго къайиялъул щиб бугониги (махI бугеб миск), яги дуца бичун босизе бегьула гьесул щиб бугониги, ялъуни гьениса бачIунеб махIгIаги чIвала дуда. Пулалда жанибе гьури речIчIизабулес дур ретIел бухIизе бегьула яги гьениса бачIунеб махIгIаги рекIуна дуда», - абун (Бухари).

 

ХIадисалда Аварагас ﷺ мухIканаб къагIидалда дандекквей гьабун баян кьолеб буго лъикIавги квешавги чиясдехун гьалмагълъи ккун, гьесда цадахъ хьвадиялъул.

РитIухъав гьудуласдасан щола:

  • щиб бугониги къиматаб жо (гIелму, лъикIаб тIабигIат, берцинаб хьвада-чIвадиялъулаб мисал, Аллагь ﷻ ракIалде щвезави);
  • бичула дуе гьеб (дуца хIаракат бахъула гьесухъа гьеб щвезе);
  • кIиялъулго цоябниги щвечIониги, дуде берцинаб махIгIаги бачIуна гьесдаса (мискал ричулеб тукада жаниб заман бахъиялдалъун, къватIире щведал, нилъеда халлъула гьениб букIараб махI нилъер ратIлидаги чIараблъи, гьединго, лъикIав чиясда аскIов чIеялдалъун дуе щола пайда).

Квешав гьудуласдасан щола:

  • кIкIуй, бухIулеб тIорччодаса тIираби (заралияб асар, мунагьал гьари, квешаб калам гьаби);
  • гьесда кӀола мун вухӀизе (дур иман яги яхӀ-намусалъе зарал гьабизе);
  • бищун дагьаб, махIгIаги бахъуна дудаса (дур тIабигIат-гIамал яги рекIел чIей загIиплъи).

Гьединлъидал, щивас хал гьабизе ккола лъилгун бухьен бугебали, щвезе бугищ гьесулгун гьоркьоблъи букIиналдалъун дунял-ахираталъе пайдаяли.

ЛъикIав гьудул вуго жиндиргун бухьен кквеялдалъун мун загьиралдагун батIиналда лъикIлъулев чи. Чиясул тIабигIат буго аскIор ругезул хIал бикъулеблъун. Гьелъ цIодорлъигун пикру гьабизе ккола аскIор ругезул.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


«Салатавиялъул цолъи»

Казбек районалъул «Ореховая Роща» абулеб бакӀалда тӀобитӀана Россиялъул халкъазул цолъиялъул соналде данде ккезабураб «Салатавиялъул цолъи» абураб цIаралда спортивияб тадбир. Тадбиралъул официалияб бутӀаялда ва шапакъатал кьеялъул тадбиралда гӀахьаллъана: ДРялъул...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...