Халкъалъе рухса
Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде боси.
ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна (магIна): «Нуж ракьалда тIад сапаралъ рахъиндал, нужеца как къокъ гьабун банин абун, нужее мунагь гьечIо…», - ян. (Сура «Ан-Нисаъ», аят 101)
Гьединго бицуна, ЯгIла ибн Умайят-асхIабас ХатIабил ГIумарида гьикъанин: «Гьанже хIинкъи гьечIеб мехалъ, щай гIадамаз какал къокъ гьарулел ругел?» - илан. Жиндаса Аллагь разилъаяв ГIумарица жаваб гьабуна: «Гьеб буго нилъее Аллагьасул рахIматги сайгъатги, къабул гьабе гьеб рахIмат», - ян.
ШафигIияб мазгьабалда какал къокъ гьаризе ва какал цолъизаризе шартI буго сапар халатаб букIин. Манзил къокъаб батани, гьел рухсабаздаса пайда босизе рес гьечIо.
ГIалимзабаз баян гьабуна гIадатияв чиясе яги караваналъе гIага-шагарго кIиго къоялъул нухлъун рикIкIунеб букIин халатаб сапар. Цебе заманалда гьеб манзил борцунеб букIун буго баридаздалъун, фарсахаздалъун ва милаздалъун. Имам ШафигIияс абуна: «КIиго къоялъул сапаралдаса дагьаб манзилалда как къокъ гьабураблъи нижехъе щун гьечIо», - ян.
Хадуб гьеб манзил гIалимзабаз гьанжесел километразде сверизабуна. Гьединлъидал жакъа, ШафигIил мазгьабалда, сапаралъул бищун дагьаб манзил гIага-шагарго 81километр буго.
Имам Нававияс хъван буго: «Как къокъ гьабизе бегьула кIиго мархIалалъул манзилалде щвезегIан, гьеб ккола 48 гьашимияб миль. Гьелдаса дагьаб манзил батани, как къокъ гьабизе бегьуларо», - ян. Гьединабго пикру загьир гьабуна исламияб умматалъул гIемерал цIар рагIарал гIалимзабаз. Гьезда гьоркьор рукIана ибну ГIумар, ибну ГIаббас, имам Малик, имам АхIмад, Лайс ибн СагIд ва цогидалги.
Цо-цояз цо-цо мехалъ хIадис бачуна, Аллагьасул Расулас ﷺ лъабго верст яги лъабго фарсах хьвадун хадуб как къокъ гьабунин абураб. Амма гIемерисел гIалимзабаз гьеб хIадисалъул магIна гьадин гьабун буго: «Аварагас ﷺ цебеккунго халатаб сапар байбихьун букIана, гьелъул магIна кколаро къокъаб манзил жибго жиндаго чIун тIубараб сапарлъун рикIкIунеб букIин», - ян. Имам Нававияс абуна, гьеб хIадисалъ нугIлъи гьабулеб гьечIин манзил къокълъараб мехалъ как къокъ гьабизе бегьулеблъиялъе.
Имам ХатIибияс абуна: «ГьедигIан къокъаб манзилалда как къокъ гьабизе изну кьолев цониги машгьурав фикъигь дида лъаларо», - ян.
Гьединлъидал шафигIияб мазгьабалда бусурбанчиясе изну кьола какал къокъ гьаризе ва цолъизаризе гIицIго нухлул манзил гIага-шагарго 81 километр яги цIикIкIун бугеб мехалъ.
