Аслияб гьумералде

РацIцIалъиялъе бахъулеб…

РацIцIалъиялъе бахъулеб…

КигIан бокьичIониги гьале рамазан моцI рагIалде бакIарулеб буго. Аллагьас ﷻ къабул гьабеги щивасул гьаб моцIалъ гьабураб, кигIан дагьаб бугониги, гIамал. ТIадеялъулги гьелда дандчIвай гьабизе гIумруги батаги.

 

Рамазан моцIалъ гьабуралъе ахир лъолеб гIамаллъунин абуни ккола паризаяб закагIат-сахI бахъи.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца какги бай, паризаяб закагIат-сахIги кье. Нужерго напсазелъун гьабун тараб лъикIаб гIамал нужеда Аллагьасда ﷻ аскIоб батила…», - ян (суратул «Бакъара», 110 аят).

Ибну ГIумаридасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьасул расулас ﷺ кIалбиччаялъул закагIат парзлъун гьабуна бусурбабазул хIуразда, лагъазда, гIисиназда, чIахIиязда. Ва амруги гьабуна, гIидалъул какде гIадамал рахъиналде гьеб тIубазабеян», - абун. 

КIалбиччаялъул сахI бахъизе тIадаб гьечIо эбелалъул ургьиб бугеб лъимералдаса.

СахI бахъиялъул хIакъалъулъ аварагас ﷺ абун буго: «Рамазаналъул кIал зобалдаги ракьалдаги гьоркьоб бан хутIун букIуна, кIалбиччаялъул сахI бахъизегIан», - абун (Макъдиси, ибну Шагьин).

ВакигI ибну ЖарахIидасан бицун буго: «Рамазан моцIалъе кIалбиччаялъул сахI, какие сагьвиллъиялъул сужда гIадаб жо буго. Сагьвиллъиялъул суждаялъ какил мукъсанлъи бацIцIунеб гIадин, сахI бахъиялъги кIалалъулъ ккараб мукъсанлъи бацIцIуна», - ян («ал-МажмугI»).

Аварагас ﷺ абухъе, кIалбиччаялъул сахI бахъи ккола кIалккураб заманалда лъугьараб къваригIел гьечIеб хабаралдаса рацIцIалъи. Гьелъ бацIцIуна бусурбанчиясдаса лъугьараб гIиси-бикъинаб мунагь. Жеги гьелъулъ буго мискин-пакъиразе тIагIам кьейги, Аллагьас ﷻ кьурал нигIматазе шукру гьабиги.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

 

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Суратул «Кавсаралъул» тарихазулаб дандеккей

Къуръаналда бищун къокъаб сура ккола суратул «Кавсар». Гьелда жаниб буго анцIго рагӀи. «Кавсар» сураталъул тӀоцебесеб аят 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. КӀиабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Лъабабилеб аятги 10 хӀарпалдасан гӀуцӀун буго. Алиф хӀарп бищун гӀемер...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...


Аварагасул ﷺ гIумру ва гIамал

Аварагасул ﷺ гIумру лъаялъ нилъ рачуна хIакъаб нухде, ракIал рацIцIалъула, иман щулалъула. Аварагас ﷺ гIадамал ахIана Аллагь цо гьавиялде, гIасилъи теялде, жагьиллъиялдаса гIелмулде, мекъи ккеялдаса ритIун ккеялде, бецIлъиялдаса канлъиялде, дунял-ахираталъул талихI щвеялде.   Авараг ﷺ...