Чияр гьан кванаге
Гъибат-бугьтан гьаби исламалда кIудияб мунагь ккола. Хирияб Къуръаналда гьединав чи релълъинавулев вуго хварав чиясул гьан кваналесда. Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Ле, гIадамал, нужер биги, мал-мулкги, намусги хирияб ва хвезабизе бегьулареб жо ккола», - ян (Муслим).
Гьединго Аварагас ﷺ абуна: «Я, мац1алда иман бугел, амма рекIелъ гьеч1ел, гъибат гьабуге, жасуслъи гьабуге, жиндирго вацасул ц1ар хвезабизелъун жасуслъи гьабурав чиясе Аллагьас I жасуслъи гьабулеб бугелъул, Аллагьас I жасуслъи гьабулев чи инжит гьавизе вуго», - ян (Имам Давуд).
Гъибат ккола цогидав чиясул хIакъалъулъ гьев вугеб бакIалда рехсезе гьесие бокьулареб жо. Масала, гьев вугеб бакIалда жиндирго сипат-сураталъул яги хьвада-ч1вадиялъул бицунев чи гьесие бокьулареблъунги букIун, гьев гьеч1еб мехалъги бицараб жо гъибатлъун рикIкIуна.
Цо къоялъ Хирияв Аварагас ﷺ асхIабзабазда гьикъана: «Нужеда лъалищ гъибат гьаби щиб жояли?» Гьез абуна: «ТIадегIанав Аллагьасдаги гьесул Расуласдаги лъикI лъала», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Гьеб ккола дуца дурго вац гьесие бокьулареб жоялдалъун рехсей». ГIадамаз гьикъана: «Нижеца бицунелда релълъарав вац вугони, щибха букIунеб?» Гьес ﷺ абуна: «Нужеца бицунеб жоялда релълъарав гьев вугони, гъибат гьабулеб буго, гьединав гьеч1они, бугьтан лъолеб буго», - ян. (Муслим)
Гьединго гъибат ккола цогидав чи хIакъир гьави: рагIудалъун, ишараялдалъун, хъвай-хъвагIаялдалъун. Гъибат рагIарав, гьеб нахъч1вазе хIаракат бахъич1ев чи ккола гъибаталъулъ гIахьалчи.
ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ ццим бахъунезда гъорлъ рукIинч1ого рукIине ккани, гъибат ч1езабизе ккола, ялъуни бицунеб хабар цогидаб рахъалдехун хисизабизе, яги гьеб бакI тезе ккола. Гьеб буго бусурбанчиясда тIадаб борч.
Гъибат гьабиялъе сабаблъун бокьараб жо ккезе рес буго. Масала, ццим бахъинабуни чияс байбихьизе бегьула лъилниги хIакъалъулъ гъибат гьабизе. Гьединго инсанасда кIола лъилгун бугониги хъачагълъи гьабизе, гьесул дандиял жиндехунго ц1азе. Цоги гIиллалъун ккола хъачагълъиялъе чияр бициналдалъун живго тасдикъ гьави. Цояс цогидав чиясул хIакъалъулъ харбал рицине бегьула, живго лъикIаб рахъалдасан вихьизавизе. ГьабсагIаталда, талихIкъосинха, гIадамаз цогидазул хIакъалъулъ гъибат гьабула махсара хIисабалдаги.
Гъибат-бугьтан гьабулев чиясда лъазе ккола тIибитIизабиялдалъун жив Аллагьасул ﷻ ццим бахъиналде гъоркье кколевлъи, жинца гьабураб лъикIаб гIамал гъибат гьабуразе бикьулеблъи. Гьесул лъикIал гIамалал хутIич1они, гьес гъибат гьабуразул квешал ишал жиндиего росула. Аллагьас ﷻ ц1унаги!
