Аслияб гьумералде

Авараг макьилъ вихьулищ?

Авараг макьилъ вихьулищ?

Авараг макьилъ вихьулищ?

Инсанасда рихьула батIи-батIиял макьаби. Хасго ракI бохизабулеллъун рукIуна рокьулел чагIи, гIага-божарал ялъуни вализабигун шайихзаби рихьани. Амма бищун лъикIаб, щивасул жиб бихьиялде хьулги букIунебин абуни ккола халкъалъул хирияв МухIаммад авараг ﷺ макьилъ вихьи.

ГIалимзабаз абун буго гьединаб макьу бихьи букIунин чиясулъ иман букIиналъул гIаламат ва холелъулги исламалда рухI босиялъе хIужа.

Аллагьасул расулас ﷺ абун буго: «Щив чи вугониги дун макьилъ вихьун, гьес халгьабе дун r унго-унгоги вихьарав гIадин. Щайин абуни, шайтIаналда (иблис) кIоларо дир сипат гьабизе», - ян. Гьединго аварагас ﷺ абун буго: «Дун макьилъ вихьарав чи киданиги жужахIалде кколаро», - ян.

Ибну ХIажарица «СахIихIул Бухариялда» тIад гьабураб жиндир тIехьалда, «Дун макьилъ вихьарав щив чи вугони, гьесда дун унго-унгоги вихьила», - ян абураб хIадисалъе рехсолел руго батIи-батIиял пикраби. Амма бищун хIакъаб, бичIчIизе кколеб пикру бугин рехсолеб буго, «Кинаб сипаталда авараг вихьаниги, гьеб битIараб буго. Гьеб макьуги Аллагьасдасан буго», - ян. Гьеб пикру битIараб бугин абураздасан вуго Къази Абу-Бакр ТIайиб гIадал бергьарал гIалимзабиги.

Авараг ﷺ макьилъ вихьула ракIбацIцIадав, мунагьлъун лъугьине бегьулел гIадал пикраби ботIролъего рачIунарев ва гьел гIамалал гьаруларев чиясда. Авараг ﷺ макьилъ вихьи мурадлъун кквеялдаса лъикIаб буго сундулъго гьесда ﷺ нахърилъине ва гьес r динлъун тараб Исламияб шаригIат цIунизе цIакъ бахъизе. Гьесдехун ﷺ рокьи бижизабулеб ва гьес r таралда гIамал гьабизе кумек гьабулелдасан буго гIемер салават битIиги. Аварагасде ﷺ салават битIиялдалъун нилъеде БетIергьанасул ﷻ амруги буго. Живго аварагасги r абун буго: «Даражаялъул рахъалъ диде ﷺ цIикIкIун гIагарал нужер гIемер салават битIулел руго», - ян (Тирмизи).

Инсанасул тIабигIат буго жинца гIемер гьабулеб жо макьилъ бихьулеб. Гьединлъидал, къойида жаниб чиясул рекIелъ аварагасдехун ﷺ рокьи, бухьен ва гьесде ﷺ салават гIемер битIи бугони, макьилъ гьев вихьиялдеги кIудияб хьул буго. Аллагьас ﷻ насиб гьабеги щивасе гьесдехун ﷺ рокьи ва гIемер макьилъ цеве вачIин! Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...