Аслияб гьумералде

«Джума мубарак!»

«Джума мубарак!»

«Джума мубарак!»

Гьал рагIаби руго рузманкъо баркун щивас цоцазда абулел, телефоналдасан ахIулел, социалиял гьиназда батIи-батIиял суратал лъун цоцазухъе ритIулел. Гьал рагIабазул магIнаги буго рузманкъо баракатаб батагиян абураб. Рузман къоги байбихьула хамиз къоялъул бакъ тIерхьаралдаса ва лъугIула рузман къоялъул бакъ тIерхьиндал. Гьелъ буго хамиз къоялъул сордоги хириял гIужазда гьоркьоб рехсон.

 

Гьеб заманалда гьоркьоб Аллагьас ﷻ гьабун буго бусурбабазе хирияб заман, жиндилъ гьарараб жо нахъги чIвалареб, амма тIубараб сордо-къого гIамал-гIибадаталда тIобитIизелъун гьеб гIуж балъгоги гьабун буго. Гьеб сордо-къоялъ хирияб буго лъикIал гIамалал гьаризе, садакъа-хайрат кьезе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гIагарлъиялъухъе, хасго эбел-инсухъе щвезе ине, хваразухъе зиярат гьабизе, лъимал-хъизаназе квен-тIех хIадуризе, сайгъатал кьезе. ХIадисалда бугелъул: «Рузман къоялъ гьабураб гIамалалъул кири кIиго нухалда цIикIкIуна», - ян абун (ибну Абу Шайба).

Чанго хIадис рехсеялдалъун, бицен гьабизе бокьун буго, рузманалъул какде хехго иналъул. «ИгIанату тIалибин» абураб тIехьалда хъван буго: «Рузманалъул как балеб бакIалде рачIунелъул суннатаб буго халатаб нухдасан, рилълъанхъун, гIодоре риччан, хIажат гьечIелде балагьичIого рачIине. РачIунелъулги, кватIулел ратараб мехалъ хутIун, хехаб рилълъин гьабиларо. ТIадруссунелъул, цогидаб, къокъаб нухдаса рачIине», - ян.

Аварагас ﷺ хIадисалда буго: «Рузман къоялъ цудунго вахъун (суннатаб) черх чуриги гьабун, лъелго рузманалде ун, щибго хIажат гьечIеб каламги гьабичIого, хутIбаялъухъги гIенеккун как барав чиясе, мажгиталде вачIунаго бахъараб щибаб гали рикIкIун лъагIалица кIалги ккураб какалги рараб гIадаб кири щвела», - ян (Абу Давуд, Тирмизи).

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Рузман къоялъ щибаб мажгиталъул нуцIихъ чIола малаикзаби ва байбихьула рачIиналъул тартиб цIунун иргаялда щивасул цIарал гIамалал хъвалел тIахьазде росизе. Гьединлъидал, бищун хехго рачIаразе бихьизабула варани къурбаналъе хъураб гIадаб кири, гьезда хадур рачIаразе - гIака, гьездаги хадур рачIаразе - куй, цинги рачIаразе - гIанкIу, хадусезе - хоно кьураб гIадаб кири. ХутIба байбихьизе имам минбаралде вахиндал, гьез жидехъ рукIарал тIанчал дандекъала ва гьесухъ гIенеккизе уна», - ян (Муслим).

Гьединлъидал, щивас пикру гьабе (рузманалъул как бан парз тIаса ккей гуреб) кинаб кири жиндие гьениве вачIиналдалъун хIасуллъизехъин бугебали?!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...