Аслияб гьумералде

«Джума мубарак!»

«Джума мубарак!»

«Джума мубарак!»

Гьал рагIаби руго рузманкъо баркун щивас цоцазда абулел, телефоналдасан ахIулел, социалиял гьиназда батIи-батIиял суратал лъун цоцазухъе ритIулел. Гьал рагIабазул магIнаги буго рузманкъо баракатаб батагиян абураб. Рузман къоги байбихьула хамиз къоялъул бакъ тIерхьаралдаса ва лъугIула рузман къоялъул бакъ тIерхьиндал. Гьелъ буго хамиз къоялъул сордоги хириял гIужазда гьоркьоб рехсон.

 

Гьеб заманалда гьоркьоб Аллагьас ﷻ гьабун буго бусурбабазе хирияб заман, жиндилъ гьарараб жо нахъги чIвалареб, амма тIубараб сордо-къого гIамал-гIибадаталда тIобитIизелъун гьеб гIуж балъгоги гьабун буго. Гьеб сордо-къоялъ хирияб буго лъикIал гIамалал гьаризе, садакъа-хайрат кьезе, Аварагасде ﷺ салават битIизе, гIагарлъиялъухъе, хасго эбел-инсухъе щвезе ине, хваразухъе зиярат гьабизе, лъимал-хъизаназе квен-тIех хIадуризе, сайгъатал кьезе. ХIадисалда бугелъул: «Рузман къоялъ гьабураб гIамалалъул кири кIиго нухалда цIикIкIуна», - ян абун (ибну Абу Шайба).

Чанго хIадис рехсеялдалъун, бицен гьабизе бокьун буго, рузманалъул какде хехго иналъул. «ИгIанату тIалибин» абураб тIехьалда хъван буго: «Рузманалъул как балеб бакIалде рачIунелъул суннатаб буго халатаб нухдасан, рилълъанхъун, гIодоре риччан, хIажат гьечIелде балагьичIого рачIине. РачIунелъулги, кватIулел ратараб мехалъ хутIун, хехаб рилълъин гьабиларо. ТIадруссунелъул, цогидаб, къокъаб нухдаса рачIине», - ян.

Аварагас ﷺ хIадисалда буго: «Рузман къоялъ цудунго вахъун (суннатаб) черх чуриги гьабун, лъелго рузманалде ун, щибго хIажат гьечIеб каламги гьабичIого, хутIбаялъухъги гIенеккун как барав чиясе, мажгиталде вачIунаго бахъараб щибаб гали рикIкIун лъагIалица кIалги ккураб какалги рараб гIадаб кири щвела», - ян (Абу Давуд, Тирмизи).

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Рузман къоялъ щибаб мажгиталъул нуцIихъ чIола малаикзаби ва байбихьула рачIиналъул тартиб цIунун иргаялда щивасул цIарал гIамалал хъвалел тIахьазде росизе. Гьединлъидал, бищун хехго рачIаразе бихьизабула варани къурбаналъе хъураб гIадаб кири, гьезда хадур рачIаразе - гIака, гьездаги хадур рачIаразе - куй, цинги рачIаразе - гIанкIу, хадусезе - хоно кьураб гIадаб кири. ХутIба байбихьизе имам минбаралде вахиндал, гьез жидехъ рукIарал тIанчал дандекъала ва гьесухъ гIенеккизе уна», - ян (Муслим).

Гьединлъидал, щивас пикру гьабе (рузманалъул как бан парз тIаса ккей гуреб) кинаб кири жиндие гьениве вачIиналдалъун хIасуллъизехъин бугебали?!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....