Аслияб гьумералде

ЦIикIкIун кье, Аллагь ﷻ!

ЦIикIкIун кье, Аллагь ﷻ!

 

Аллагьас рамазан моцIалъ кIалкквей тIад гьабуна аварагас гьижра гьабун хадуб кIиабилеб соналъул шагIбан моцIалъ. КIал кквеялдеги БетIергьанас бусурбаби, ислам тIибитIулеб заманалда, дагь-дагьккун рачана. Щайгурелъул, кIалкквей буго инсанасул напсалъе цIакъ захIматаб, жиндирго шагьваталдаса нахъчIвалеб ва ругьунаб ишалдаса тIезавулеб жо.

 

КIал кквеялъ чиясулъ куцала сабру, къвакIи, кьураб къотIи тIубай. Инсанасулъ цIикIкIинабула гурхIел. Дагьаб заманалъгIаги ракъиги къечги лъарасда ракIалде щола мискин-пакъир, даимго хIажалъиялда ругел гIадамал. Гьезул хIал бичIчIидал, гьезие бажарараб кумек гьабизе хIаракатги бахъула.

Камилаб кIалкквей букIунаро гIицIго ракъи ва къеч хIехьеялдалъун. КъваригIуна жанисанги тIасанги хьул лъолеб жоялдаса цIуни. КIалкквей буго напс квегъи, чороклъиялдаса ракI бацIцIад гьаби, нилъер рижиналдасаго аслияб мурад – Аллагьасукьа ﷻ хIинкъиялде, Гьесие ﷻ гIибадат гьабиялде рачин. БетIергьанас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьедин гIибадат гьабуни нуж Аллагьасукьа хIинкъи бугеллъун лъугьина», - ян (суратул «Бакъара», 21 аят).

Аллагьас ﷻ тIаде босун буго кIал ккуразе цIикIкIинабун кири хъвазеги. Ибну Мажагьица бицараб хIадисалда буго: «Адамил лъимералъул цо лъикIаб гIамал анцIгоялде ва жеги анкьнусгоялде щвезегIан бахинабун хъвала», - ян. КIалкквеялъул хIакъалъулъ Аллагьас ﷻ абун буго: «КIалкквей Дие буго. Гьелъие жазаъги Дицаго гьабила», - ян.

Рамазан буго сабруялъул моцI, сабруялъухъ щолеб кириги алжан буго. Гьаб буго цоцазе хIалай рахъиналъул, хIажатазул мурадал тIураялъул моцI. Гьаб моцIалда жаниб кIал биччазе нигIмат кьурасеги щола кIал ккурасего гIадаб кири. Гьаб буго жиндир авал рахIматлъун, бакьулъ бакI - мунагьал чурилъун, ахир - жужахIалдаса тархъилъун бугеб моцI. Гьалъулъ алжаналъул каваби рагьула, жужахIалъулал къала. ДугIа-алхIамалъе жаваб щола, ракIал цолъула, вацлъи щулалъула, рахIматал рещтIуна.

Я Аллагь ﷻ! Дуца нижее насиб гьабе гьаб моцIалъулъ гIибадаталда заман тIобитIи, кIиябго рукъалъул талихI батулелда гIамал гьаби! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...