ЗухIаялъул как

Аварагас ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб суннатал каказдасан ккола зухIаялъул какги. Гьелъул гIуж байбихьула бакъ хочол къадаралъ тIаде баккаралдаса, ай къалъул гIуж щвезегIан. Бищун гьеб базе беццараб заман ккола къоялъул ункъил бутIагIанасеб мех индал.

Гьелъул бищун дагьаб къадарги кIиго ракагIат буго. Камилазул бищун дагьаб ункъо ракагIат, цинги анлъго, цинги микьго. Бищун гIемераб ва камилаб къадаралъул рахъалъ гIалимзабазул хилаф ккана. Гьелъул бергьараб микьго ракагIат бугин абураб рагIи буго. АнцIила кIиго ракагIат бугин абулел гIалимзабиги руго.

Ибну ХIажарица хъван буго: «Аварагасда ﷺ нахъвилълъун гьабулеб дагьаб къадаралъухъ кири цIикIкIун щола гIемераб къадаралдасаги», - ян. («Ашрафул Васаил»)

Гьелъул магIна ккола, масала, Аварагасги ﷺ микьго ракагIат балааниланги абун, дицаги микьго ракагIат базе бугин бараб зухIаялъул какихъ кири цIикIкIун щолин анцIила кIиго ракагIат баялдасаги абураб. Нилъер умумузги цIакъ тIадчIей гьабулеб букIун буго зухIаялъул какда. Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Дир гьудулас (хирияв Бичасул Расулас ﷺ) лъабго жо васият гьабуна дие: «Щибаб моцIалъ лъабго къоялъ как бай, зухIаялъул как бай ва витру бан хадуб кьижизе вахин», - ян.

ГIабдуллагьил яс МугIазатица бицана: «Жинца ГIаишатида цIехана: «Аварагас ﷺ зухIаялъул как балаанищ?» - илан. Гьелъ абуна: «Балаан ункъо ракагIат, мех-мехалъ Аллагьасе ﷻ бокьухъе цIикIкIун ракагIаталги ралаан», - илан. Гьаб хIадисалдасан бичIчIула гIемерисеб мехалда Аварагас ﷺ зухIаялъул ункъо ракагIат балеб букIараблъи.

ЗухIаялъул как балелъуб кIи-кIи ракагIаталдаса салам кьун бараб лъикIаб буго. Какие ниятги гьадин гьабила: «Дица ният гьабуна зухIаялъул кIиго ракагIаталъул суннатаб как базе, ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ», - абун.

ЗухIаялъул какил хиралъиялъул бицун Аварагасул ﷺ гIемерал хIадисал рачIана. Аварагас ﷺ абуна: «ЗухIаян цIар бугел каваби руго Алжаналъур. Къиямасеб къоялъ Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун малаикас ахIула: «Кир ругел нуж, зухIаялъул как балел рукIарал, Аллагьасул ﷻ лагъзал!? Гьаб буго нужер каву. Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун лъугьа гьенисан», - илан.

Инсанасулъ 360 лага буго ва щибалдасан къойил кьезе кколеб садакъаги буго. ЗухIаялъул какил кIиго ракагIаталъ гьеб садакъаги жанибе бачуна.

Жабир Мажидов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун. – СагIид ХIаваца...

ЗухIаялъул как