Аслияб гьумералде

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Адаб буго инсанасул чилъи бихьизабулеб жо. Адаб ккола инсан Аллагьасда ﷻ цеве тIадегIан гьавулеб жоги. Адаб теялъ гIодовеги вортизавула. Адабалъул рагIа-ракьанде щвей ккола жиндасаго нечей. Щайгурелъул, Аллагьасда ﷻ гьев вихьулев вугелъул.

Нилъеца гIемераб жо тIалаб гьабула дунялалъул рокъоб. Амма тIалаб гьабуларо яхI-намус, адаб-хIурмат гIадинал хасиятал. Исламалъул ункъабилев халифас абуна: «Адаб тIалаб гьаби, месед тIалаб гьабиялдасаги рекъараб буго», - ян.

ГIали-асхIабас абуна: «ГIадамазе имамлъун чIарав чияс цин жиндирго напсалда малъе цогидазда малъилалде. Гьесул тIоцебесеб гIамалги букIине ккола адабалда адаб малъулеб куцалда», - ян.

ГIадамазе вагIза гьабизе ккола ихласгун. Гьелъулъ буго Аллагьасул ﷻ рахъалдасан къабуллъи ва гIадамазул рекIелъе борти. Амма гьезда бихьани, бицунеб цо, гьабулеб цогидаб, гьез къабул гьабуларо вагIза-насихIат.

МугIавият Абу Суфьяница абуна: «Язихъав ккола адаб гьечIев чи», - ян.

ГIабдуллагь ибну Мубаракица абуна: «ТIаса-масаго адаб толев чи суннаталдаса махIрумлъула. Суннаталда кIарчанлъи гьабурав чи парзалдаса махIрумлъула. Цинги парзалъе кIарчанлъи гьабурав магIрифаталдаса, ай Аллагь лъаялдаса, махIрумлъула», – ян.

Ибну Мубаракица абуна: «Нилъ дагьабго адабалде хIажатал руго гIемераб гIелмуялдаса», - ян.

ТIагIат гьабиялдаги адабгун цадахъ гьабиялдаги гьоркьоб батIалъиги буго. Абу ГIали Дакъакъица абуна: «Аллагьасе ﷻ тIагIат гьабун щола лагъ алжаналде. ТIагIат адабалда гьабуни, Аллагьасухъе вачуна», - ян.

Нилъеца гIемераб салават битIула. Гьелъиеги буго бихьизабураб адаб. Салават цIалулаго пикру гьабила аварагасда ﷺ цеве вугев гIадин, гьесул къадру-къиматги бичIчIун. Гьев ккола такъваялде нуцIалъун ва мунагь гьабуразе шафигIги.

Адаб гьечIев ватани, вуцIцIун чIеялдагIаги тIадчIей гьабейиланги абула.

Адаб ккола щибаб ахIвал-хIалалъулъ ва пишаялъулъ лъикIлъиялде рачунеб аслулъун.

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...