Аслияб гьумералде

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Адаб буго инсанасул чилъи бихьизабулеб жо. Адаб ккола инсан Аллагьасда ﷻ цеве тIадегIан гьавулеб жоги. Адаб теялъ гIодовеги вортизавула. Адабалъул рагIа-ракьанде щвей ккола жиндасаго нечей. Щайгурелъул, Аллагьасда ﷻ гьев вихьулев вугелъул.

Нилъеца гIемераб жо тIалаб гьабула дунялалъул рокъоб. Амма тIалаб гьабуларо яхI-намус, адаб-хIурмат гIадинал хасиятал. Исламалъул ункъабилев халифас абуна: «Адаб тIалаб гьаби, месед тIалаб гьабиялдасаги рекъараб буго», - ян.

ГIали-асхIабас абуна: «ГIадамазе имамлъун чIарав чияс цин жиндирго напсалда малъе цогидазда малъилалде. Гьесул тIоцебесеб гIамалги букIине ккола адабалда адаб малъулеб куцалда», - ян.

ГIадамазе вагIза гьабизе ккола ихласгун. Гьелъулъ буго Аллагьасул ﷻ рахъалдасан къабуллъи ва гIадамазул рекIелъе борти. Амма гьезда бихьани, бицунеб цо, гьабулеб цогидаб, гьез къабул гьабуларо вагIза-насихIат.

МугIавият Абу Суфьяница абуна: «Язихъав ккола адаб гьечIев чи», - ян.

ГIабдуллагь ибну Мубаракица абуна: «ТIаса-масаго адаб толев чи суннаталдаса махIрумлъула. Суннаталда кIарчанлъи гьабурав чи парзалдаса махIрумлъула. Цинги парзалъе кIарчанлъи гьабурав магIрифаталдаса, ай Аллагь лъаялдаса, махIрумлъула», – ян.

Ибну Мубаракица абуна: «Нилъ дагьабго адабалде хIажатал руго гIемераб гIелмуялдаса», - ян.

ТIагIат гьабиялдаги адабгун цадахъ гьабиялдаги гьоркьоб батIалъиги буго. Абу ГIали Дакъакъица абуна: «Аллагьасе ﷻ тIагIат гьабун щола лагъ алжаналде. ТIагIат адабалда гьабуни, Аллагьасухъе вачуна», - ян.

Нилъеца гIемераб салават битIула. Гьелъиеги буго бихьизабураб адаб. Салават цIалулаго пикру гьабила аварагасда ﷺ цеве вугев гIадин, гьесул къадру-къиматги бичIчIун. Гьев ккола такъваялде нуцIалъун ва мунагь гьабуразе шафигIги.

Адаб гьечIев ватани, вуцIцIун чIеялдагIаги тIадчIей гьабейиланги абула.

Адаб ккола щибаб ахIвал-хIалалъулъ ва пишаялъулъ лъикIлъиялде рачунеб аслулъун.

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....