Аслияб гьумералде

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Меседалдасаги багьа къиматаб

Адаб буго инсанасул чилъи бихьизабулеб жо. Адаб ккола инсан Аллагьасда ﷻ цеве тIадегIан гьавулеб жоги. Адаб теялъ гIодовеги вортизавула. Адабалъул рагIа-ракьанде щвей ккола жиндасаго нечей. Щайгурелъул, Аллагьасда ﷻ гьев вихьулев вугелъул.

Нилъеца гIемераб жо тIалаб гьабула дунялалъул рокъоб. Амма тIалаб гьабуларо яхI-намус, адаб-хIурмат гIадинал хасиятал. Исламалъул ункъабилев халифас абуна: «Адаб тIалаб гьаби, месед тIалаб гьабиялдасаги рекъараб буго», - ян.

ГIали-асхIабас абуна: «ГIадамазе имамлъун чIарав чияс цин жиндирго напсалда малъе цогидазда малъилалде. Гьесул тIоцебесеб гIамалги букIине ккола адабалда адаб малъулеб куцалда», - ян.

ГIадамазе вагIза гьабизе ккола ихласгун. Гьелъулъ буго Аллагьасул ﷻ рахъалдасан къабуллъи ва гIадамазул рекIелъе борти. Амма гьезда бихьани, бицунеб цо, гьабулеб цогидаб, гьез къабул гьабуларо вагIза-насихIат.

МугIавият Абу Суфьяница абуна: «Язихъав ккола адаб гьечIев чи», - ян.

ГIабдуллагь ибну Мубаракица абуна: «ТIаса-масаго адаб толев чи суннаталдаса махIрумлъула. Суннаталда кIарчанлъи гьабурав чи парзалдаса махIрумлъула. Цинги парзалъе кIарчанлъи гьабурав магIрифаталдаса, ай Аллагь лъаялдаса, махIрумлъула», – ян.

Ибну Мубаракица абуна: «Нилъ дагьабго адабалде хIажатал руго гIемераб гIелмуялдаса», - ян.

ТIагIат гьабиялдаги адабгун цадахъ гьабиялдаги гьоркьоб батIалъиги буго. Абу ГIали Дакъакъица абуна: «Аллагьасе ﷻ тIагIат гьабун щола лагъ алжаналде. ТIагIат адабалда гьабуни, Аллагьасухъе вачуна», - ян.

Нилъеца гIемераб салават битIула. Гьелъиеги буго бихьизабураб адаб. Салават цIалулаго пикру гьабила аварагасда ﷺ цеве вугев гIадин, гьесул къадру-къиматги бичIчIун. Гьев ккола такъваялде нуцIалъун ва мунагь гьабуразе шафигIги.

Адаб гьечIев ватани, вуцIцIун чIеялдагIаги тIадчIей гьабейиланги абула.

Адаб ккола щибаб ахIвал-хIалалъулъ ва пишаялъулъ лъикIлъиялде рачунеб аслулъун.

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...


Балагьаздаса цIуниялъе

Жакъа нилъ киналго руго Дагъистаналда ккаралъул нугIзаллъун. ГIемерал гIадамал захIматаб хIалалде ккана, гьебги, щаклъи гьечIого, ТIадегIанав Аллагьасул рахъалдасан бугеб хIалбихьи ккола.   ХIакъикъаталдаги, гьаб дунял бижунго букIана хIалбихьиялъул бакI хIисабалда. Нилъер бугебщинаб жо -...