Аслияб гьумералде

Кваназеги лъазе ккола

Кваназеги лъазе ккола

Кваназеги лъазе ккола

Байбихьуда «Бисмиллагь», ахиралда «хIамд». Жабиридаса бицана жинда рагIанин Бичасул Расулас ﷺ абулеб: «Чи рокъове лъугьунелъул ва кваналелъул Аллагь ﷻ рехсани, шайтIаналъ (жиндирго тIанчIазде) абула: «Нужее сордо базе бакI ва кваназе квен гьаниб гьечIо», - ян. Жаниве лъугьиндал ва лъугьунаго Аллагь ﷻ рехсечIеб мехалъ шайтIаналъ абула: «Нуж сордо балеб бакIалде щвана», - ян. Кваназе байбихьулелъул Аллагь ﷻ рехсечIеб мехалъ абула: «Нуж кваналеб ва сордо рогьине рес бугеб бакIалде щвана», - ян (Муслим).

 

Аварагас ﷺ абунин МугIаз ибну Анасидасан бицана: «ТIагIам кванан хадуб жинца: «АлхIамду лиЛлагьи ллази атIгIамани гьаза ва разакъанигьи мин гъайри хIавлин минни ва ла къувватит», - абуни, гьесул мунагьал чурула», - ян (Абу-Давуд).

Кванде гIайиб чIвангутIи. Абу-Гьурайратидасан бицун буго, Аварагас ﷺ киданиги кванде гIайиб чIвачIин абун. Кваназе бокьани гьес кваналаанин, бокьичIони - жибгоги толаанин абун.

Жабиридасан бицун буго, Аварагас ﷺ агьлуялда цIеханин кваналеб жоялде дандежоялъул. Жаваб гьабун гьез къанцIа гуреб жо гьечIин абуна. Цинги Аварагас ﷺ цебе босеян абуна ва кваназеги лъугьана, «дандежоялъе къанцIа лъикIаб, дандежоялъе къанцIа лъикIаб», - инги абулаго. (Муслим)

КIал ккурав чиясда кваназе вачIайин аби. Абу-Гьурайратидасан бицун буго, Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абунин: «Нужер цонигияв ахIидал, нужеца жаваб гьабе. КIал ккун ватани, гьев чиясе дугIа гьабе. КIал кквечIого ватани, кваназеги кванай», - абун (Муслим).

Жиндаго цебеса кванай. Ибну ГIабасидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Кваналеб жоялдаса баракат рещтIуна. Нужеца кваналеб жо (нужедаго цебесеб рахъалда бугеб) цIарагIалъул рагIалдаса босун кванай, цIарагIалъул бакьулъа (нилъедаго цебе бугеб босичIого, доре-гьанире кверал регьун) босун кванаге», - ян (Тирмизи).

Сунда ругониги раччун кванангутIи. Вагьбу ибну ГIабдуллагьидасан бицун буго, Аварагас ﷺ абунин: «Нуж сунда ругониги раччун кванаге», - ян абун (Бухари).

Килщал чIикIи ва цIарагI бацIцIад гьаби. Жабиридасан бицун буго, Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ амру гьабулаанин килщал ва жаниса кванараб цIарагI бацIцIад гьабейин, гьел чIикIиялдалъун. Гьес ﷺ абуна: «Нужеда лъаларо кинаб тIагIамалъулъ баракат бугебали», - ян (Муслим).

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...


Кинаб хъвелеб?

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Рукъалъул мучари, гъаран

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...