Аслияб гьумералде

Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.

 

Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги Аварагасда ﷺ аскIове вачIун нижеда вихьичIев чи. БукIаниги гьев Аварагасухъе ﷺ вачIана ва малъа-хъвай тIалаб гьабуна гьесдаса. Гьеб малъа-хъвай гIарабиясе гIечIо ва гьес нахъеги чанго нухалъ гьарана Аварагасда ﷺ жиндие малъа-хъвай гьабеян. Аварагасги ﷺ щибаб нухалъ ццим бахъиналдаса цIунеян малъана гьесда. (Бухари).

Щайха Аварагас ﷺ ццим бахъиналдаса цIунеян малъараб гьев чиясда. Щайин абуни, ццим бахъин буго чиясулъ би гьалдон, дандияздаса рецIел босиялде рачунеб гIамал. Нилъеда лъала ццим бахъиндал гIодове виччазавизе кIоларого щиб хIалалда чи вукIуневали.

Аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Нужеца цIуни гьабе ццим бахъиналдаса. Щайин абуни, гьеб буго Адамил лъимадул рекIелъ боркьун бакараб тIурччи. Ццим бахъараб мехалъ нужеда бихьуларищ кин гьесул тIом багIарлъулебали ва бидурихьалги понцIон рачIунелали», - ян (Абу-Давуд).

КIудияв гIалим ХIамид ибну ГIабдуррахI-маница хъвалеб буго: «Гьел Аварагасул ﷺ рагIабазда тIад ургъараб мехалъ, дида бичIчIана ццим бахъин кинабниги квешлъиялъе сабаблъун бугеблъи. Щайин абуни, чиясул ццим бахъараб мехалъ гьесда бичIчIуларо щиб абулеб ва гьабулеб бугебали. Гьединаб хIалалда вукIаго чиясухъа гьабунги ккола тохабщинаб гIамал, хIатта такъсиргицин», - ан.

Гьединлъидал буго Аварагасги ﷺ абураб: «Чи къуватавлъун гьечIо цогиясдаса бергьунев, къуватавлъун вуго ццим бахъараб мехалъ жиндирго напсалда кверщел гьабизе кIолев чи», - ян (Бухари).

Анас асхIабас бицараб хIадисалда буго, цо нухалъ Аварагас ﷺ абунин: «Ццим бахъараб мехалъ гьеб къинабулев чиясдаса, Аллагьасги ﷻ жиндирго гIазаб нахъчIвала. ХIажат гьечIеб бициналдаса жиндир мацI цIунулесулги, Аллагьас ﷻ квешлъаби рахчула», - ян (ГIукъайли).

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивасе ццим бахъунгутIизе ва бахъиндал сабру гьабизе. Лъеца цIа свинабулеб кинниги, сабруги буго ццим бахъиндал гьеб гIодобе биччазабулеб жо.

 

МухIаммадгIариф  Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....