Аслияб гьумералде

Гьабурасул гьабураб

Гьабурасул гьабураб

Гьабурасул гьабураб

ГIазибил вас Бараидасан бицана: «Цо къоялъ авараггун ﷺ цадахъ ансариясдаса жаназаялъул как базелъун къватIире рахъана. Жеги бухъичIеб хабада аскIоре щвана ниж. Авараг ﷺ гIодов чIана ва нижги гьев сверун гIодор чIана. БотIрода тIад хIанчIи чIун ругелгIанги сихIкъотIун, рагъа-рачаричIого чIун рукIана ниж.

Гьесухъ ﷺ кодоб тIил букIана ракьалда мухъал цIалеб. Аварагас ﷺ бетIер борхана ва 2-3 нухалъ абуна: «Хабал гIазабалдаса Аллагьасда цIуни гьарула», - ян. Хадубги аварагас ﷺ абуна: «Муъминчияс гьаб дунял толаго, гьесухъе бакъ гIадин гвангъарал гьурмалгун, алжаналъул махI чIвараб миск ва мусруги босун малаикзаби рачIуна. Цинги вачIуна ГIизраил малаик ва гьесул ботIрода аскIов гIодовги чIун гьес абула: «Ле, гIодобе биччараб нафс, Аллагь ﷻ лъаялде ва Гьесул ﷻ разилъиялде мун бачIа», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «ЦIарагIалдасан лъел къатIра тIинкIулеб гIадин гьеб рухIги черхалдаса къватIибе бачIуна. Бер къапилалде малаикзабаз гьеб рухI мусруялъуб жемула. Гьелдаса берцинаб махIги бачIунеб букIуна. Хадуб малаикзабаз гьеб рухI зобалазде бачуна. Унаго дандчIварал малаикзабаз хIайралъун гьикъула: «Гьаб рухIалъул берцинлъиго щиб? Лъил рухI гьеб?» - илан. Бищун берцинал цIарал кьун малаикзабаз гьезул суалалъе жаваб гьабула: «Гьаб рухI буго пуланав чиясул васасул», - абун. Гьеб рухIги босун дунялалъул зобалаздеги рахун, гьелъие каваби рагьизе изну тIалаб гьабула. Каваби рагьула ва гьенирги малаикзабаз гьелда дандчIвай гьабула. Гьеб куцалъ анкьабилеб зобалазде щвезегIан гьел рахуна. Цинги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Иман лъурал гIадамазул гIамал хъвалеб тIанчида хъвай гьесул гIамалал. Дица гьел (гIадамал) ракьалдасан гьаруна ва ракьулъа рахъинеги гьаризе руго», - ян. Цинги рухI букIаралъубе, черхалде жанибе нахъбуссинабула, ва гьесда рагIула гьев вукъулел рукIарал гIадамазул лъалкIазул гьаракь. КIиго малаик вачIун гьикъула: «Дур БетIергьан щив?» - илан. Гьес жаваб гьабула: «Дир БетIергьан Аллагь ﷻ вуго», - ян. Цинги гьикъула: «Дур дин щиб?» - абун. «Дир дин Ислам буго», - ян жаваб гьабула. «Нужехъе витIарав чиясде щиб нужеца абулеб?» - илан гьикъидал, муъминчияс жаваб гьабула: «Гьев вуго Бичасул Расул, МухIаммад авараг ﷺ», - илан. Малаикзабаз гьикъула: «Дуда кин лъараб?», - ян. Гьес жаваб гьабула: «Дица Аллагьасул ﷻ тIехь цIалана, гьелда иман лъуна ва къабул гьабуна», - ян. Цинги зодосан бахъараб гьаркьица абула: «Дуца битIараб бицана. Алжаналъуса босен тIаме ва ретIел ретIе гьесда. Алжаналъубе нуцIаги рагье гьесие», - ян. Гьеб нуцIихъан гьесие берцинаб махI ва пуй бачIуна ва хобги гьесие гIатIилъула. Цинги гьесухъе вачIуна гвангъараб гьумералъул ва берцинаб махI бугев цо чи. Муъминчияс мун щивилан гьикъидал, гьес абула: «Дун вуго дур лъикIаб гIамал», - илан. Цинги муъминчияс гьарула: «Я, дир Аллагь ﷻ, Къиямасеб къо гIагар гьабе лъималазухъе ва дир кумекчагIазухъе дун вуссине вукIине», - ян.

Жабир Мажидов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Мехтарасулгун ккараб

ГIалимзабазул, шагIирзабазул, цIар рагIарал чагIазул шагьар - Багъдад. КIудияв шайих, жиндир заманалъул къутIбу ГIабдулкъадир Жилани вукIана жиндирго муридзабигун шагьаралъул рагIалдасан гIадатияб къагIидаялда свери бахъизе къватIиве вахъун. Жинда сверухъ ракIараразда гьес кидаго малъулаан...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


Бищун къадруяв

ГIадамазда гьоркьов бищун къадруяв хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавуна Маккаялда, милладияб календаралда рекъон, 571 соналъул рабигIул авал моцIалъул 12 къоялъул рогьалилъ.   Гьеб сон гIарабазда гьоркьоб лъалаан пилалъул сон абун, щайгурелъул, Йеменалъул хIаким Абрагьат КагIба биххизабизе...


Бакъбаккул рахъалъул багьадур

ЦIар рагIарав бусурбабазул философ, тохтур, математик, Абу Наср МухIаммад ибн МухIаммад ибн Тархан Аль-Фараби Ат-Турки гьавуна Фараб шагьаралда (гьанже Казахстаналда бугеб Отырарстаналъул Турке районалъул Отрар шагьар) 874 миладияб соналъ. Гьижрияб 260 соналда.   Фарабида лъикI лъалеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

ХIинкъаби кьолел руго   Дир росас гьоркьоса къотIичIого хIинкъаби кьолел руго ратIалъизе ругинги абун. Гьев нахъе къаларо лъималазда цеве дун какизеги. Гьес гIемер абула дун эбел-инсухъе йитIизе йигин «цIидасан тарбия кьезе». Дун свакан йиго гьесул къул-къудиялдаса. Росасул...