Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ калам

Аварагасул ﷺ калам

Аварагасул ﷺ калам

Аллагь ﷻ разилъаяй ГIаи-шатидасан бицун буго: «Аварагасул ﷺ кIалъай букIунароан гьоркьоса къотIулареб ва хехаб. Гьесул ﷺ кIалъай букIана баянаб, гIенеккарасда кинабго ракIалда чIолеб», - ян (Тирмизи).

 

Жабир ибну ГIабдуллагьица бицана: «Аллагьасул Расуласул ﷺ кIалъай букIана чвахун бачIунеб», - абун (Абу-Давуд).

«Ал-Явму ва лЛайлату» абураб тIехьалда имам Насаияс рехсон буго ГIаишатидасан бицараб цоги хIадис: «Аллагьасул Расуласул ﷺ кIалъай букIана роцIцIараб, гIенеккарав щивасда (вукIа гьев гIарабияв яги гIажамияв) ракIалда чIезабизе кIолеб гIадаб», - абун.

Анас ибну Маликица бицана: «Аллагьасул Расулас ﷺ, сундул бугониги бицунеб мехалда, калам лъабго нухалда такрар гьабулаан (гIенеккаразда гьоркьор ратизе бегьулин цо нухалъ рагIараб захIматго гурони ракIалда чIезабизе кIоларелин абураб пикруялда), щивасда бигьаго ракIалда чIезабизе кIвезе букIине бицараб жо (бицаралъулъ гьезул ишкал хутIиларедухъ). ГIадамазда гьоркьове къватIиве вахъиндал гьес лъабго нухалъ тахIият (салам) гьабулаан (гьезда гъорлъе жувазе изну тIалаб гьабулеб кинниги)», - ян (Бухари).

ГIабдуллагь ибну Саламица бицана: «ГIадамалгун кIалъазелъун Авараг ﷺ гьезда гьоркьов гIодов чIедал, гьес ﷺ гIемер балагьи гьабулаан зодобе (Аллагьасдасан ﷻ вахIю бачIине хьулгун)», - абун (Байгьакъи).

ГIаишатидасан бицун буго гьесул ﷺ кIалъай букIанин кутакалда пасахIатаб, гIенеккаразе бокьани гьесул рагIабазулъ ругел хIарпал рикIкIине, гьеб бигьаго кIоледухъ. (Муслим)

КIалъай пасахIатав вугониги гьев ﷺ вукIана кутакалда калам къокъав, вуцIцIун чIезе бокьулев, Аллагьасул ﷻ махлукъатазул ва Гьесул ﷻ хIалкIвеялъул кIодолъиялъул пикру халгьаби гIемерав. МацI цIунулаан хIажат гьечIелдаса, кIалъай гьабулароан жиндилъ чара гьечIелъул гурони. ГIадада кIалъан хабар-хочI гьабулезеги насихIат гьабулаан жиндилъ пайда гьечIеб бицунгутIиялдалъун.

Имам ШагIранияс «Кашфул гъумма» абураб тIехьалда хъвалеб буго Авараг ﷺ дагь гурони кIалъалароанин, гьебги хIажат ккараб мехалъ гурони букIунароан, бицунебги гIенеккарав щивасде щоледухъ (ракIалда чIезелъун) кIиго-лъабго нухалъ такрарги гьабулаанин абун.

Кидаго Аллагь ﷻ рехсолевлъунги вукIунаан, нухда унелъул щибаб гали тIамун хадуб гьесдаса ﷺ рагIизе кIолаан тасбихI тагьлил гьаби, БетIергьан ﷻ рехсей.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...