Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ калам

Аварагасул ﷺ калам

Аварагасул ﷺ калам

Аллагь ﷻ разилъаяй ГIаи-шатидасан бицун буго: «Аварагасул ﷺ кIалъай букIунароан гьоркьоса къотIулареб ва хехаб. Гьесул ﷺ кIалъай букIана баянаб, гIенеккарасда кинабго ракIалда чIолеб», - ян (Тирмизи).

 

Жабир ибну ГIабдуллагьица бицана: «Аллагьасул Расуласул ﷺ кIалъай букIана чвахун бачIунеб», - абун (Абу-Давуд).

«Ал-Явму ва лЛайлату» абураб тIехьалда имам Насаияс рехсон буго ГIаишатидасан бицараб цоги хIадис: «Аллагьасул Расуласул ﷺ кIалъай букIана роцIцIараб, гIенеккарав щивасда (вукIа гьев гIарабияв яги гIажамияв) ракIалда чIезабизе кIолеб гIадаб», - абун.

Анас ибну Маликица бицана: «Аллагьасул Расулас ﷺ, сундул бугониги бицунеб мехалда, калам лъабго нухалда такрар гьабулаан (гIенеккаразда гьоркьор ратизе бегьулин цо нухалъ рагIараб захIматго гурони ракIалда чIезабизе кIоларелин абураб пикруялда), щивасда бигьаго ракIалда чIезабизе кIвезе букIине бицараб жо (бицаралъулъ гьезул ишкал хутIиларедухъ). ГIадамазда гьоркьове къватIиве вахъиндал гьес лъабго нухалъ тахIият (салам) гьабулаан (гьезда гъорлъе жувазе изну тIалаб гьабулеб кинниги)», - ян (Бухари).

ГIабдуллагь ибну Саламица бицана: «ГIадамалгун кIалъазелъун Авараг ﷺ гьезда гьоркьов гIодов чIедал, гьес ﷺ гIемер балагьи гьабулаан зодобе (Аллагьасдасан ﷻ вахIю бачIине хьулгун)», - абун (Байгьакъи).

ГIаишатидасан бицун буго гьесул ﷺ кIалъай букIанин кутакалда пасахIатаб, гIенеккаразе бокьани гьесул рагIабазулъ ругел хIарпал рикIкIине, гьеб бигьаго кIоледухъ. (Муслим)

КIалъай пасахIатав вугониги гьев ﷺ вукIана кутакалда калам къокъав, вуцIцIун чIезе бокьулев, Аллагьасул ﷻ махлукъатазул ва Гьесул ﷻ хIалкIвеялъул кIодолъиялъул пикру халгьаби гIемерав. МацI цIунулаан хIажат гьечIелдаса, кIалъай гьабулароан жиндилъ чара гьечIелъул гурони. ГIадада кIалъан хабар-хочI гьабулезеги насихIат гьабулаан жиндилъ пайда гьечIеб бицунгутIиялдалъун.

Имам ШагIранияс «Кашфул гъумма» абураб тIехьалда хъвалеб буго Авараг ﷺ дагь гурони кIалъалароанин, гьебги хIажат ккараб мехалъ гурони букIунароан, бицунебги гIенеккарав щивасде щоледухъ (ракIалда чIезелъун) кIиго-лъабго нухалъ такрарги гьабулаанин абун.

Кидаго Аллагь ﷻ рехсолевлъунги вукIунаан, нухда унелъул щибаб гали тIамун хадуб гьесдаса ﷺ рагIизе кIолаан тасбихI тагьлил гьаби, БетIергьан ﷻ рехсей.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Жиндаго тIад хIалтIи

Нилъеца гьарулел гIамалал ритIарал ругищали яги чиядехун гьабулеб гIамалалъулъ тохлъи биччалищали пикруго гьабулищ нилъеца? Мекъи рукIин лъалищ, къабул гьабулищ, гьеб битIизабизе хIаракат бахъулищ?   Гьайгьай, гьелъул пикру гьабизе ккела. Лъазе ккола аварагзаби хутIизегIан, гунгутIабаздаса...