Аслияб гьумералде

ГIемер бицине кколеб

ГIемер бицине кколеб

Тавбу гьабиялъул гIемер бицуна. ГIемер бицинчIогоги кин телеб, нилъ кидаго мунагьал гьарулел рукIунелъул. Мунагьалдаса тIаса лъугьин тIалаб гьаби ккола Аллагьасул ﷻ гурхIел щвей лагъас Гьесда ﷻ гьари. Лагъги гьеб щвеялде кутакалда хIажатав вукIуна, мунагьалде ккеялдаса гIицIав жив гьечIолъиялъе гIоло.

Анас-асхIабасдасан бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абун буго: «Адамил лъимер мунагьалде кколеллъун руго, мунагьазде кколезул бищун лъикIалги жидеца гьелдаса тавбу гьабулел руго», - ян (Тирмизи). Цоги хIадисалда буго: «АллагьасхIаги ﷻ, дица щибаб къойил БетIергьанасдаса ﷻ нусго нухалъ тавбу ва мунагьал чури тIалаб гьабула», - ян.

Мунагьалдаса тавбуги гьабизе ккола гьелъул гьитIинлъи-кIодолъиялъухъ балагьун течIого, щайин абуни, Аллагь ﷻ вуго мунагьазде кканщинахъе лагъзадерица гьеб чури тIалаб гьабизе бокьулев, гьезда гурхIулев, гьезие лъикIлъи бокьулев. Аллагьас ﷻ аварагасдехун ﷺ хитIаб гьабун Къуръаналда рехсолеб буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Я, гьал жидеца напсазе (мунагьал гьариялдалъун) зулму гьабурал гIадамал! Нужер хьул къотIуге Аллагьасул ﷻ рахIматалдаса. (Тавбу гьабурасул) Аллагьас ﷻ киналго мунагьал чурула. Гьев ﷻ вуго гурхIулев, мунагьал чурулев», - ин (сура «аз-Зумар»). Жеги гьеб аяталдаса бичIчIизе кколин абун тIехьалда рехсолеб буго: «КигIан кIудиял мунагьал гьаруравлъун ватаниги, чиясул хьул къотIуге Аллагьас ﷻ гьел чуриялдаса. Щайин абуни, Аллагьасда ﷻ мунагь кIудияблъун бихьуларо тавбу гьабурав лагъасе гьеб тIаса лъугьун тезе, хIатта цебеккун гьабулеб букIараб ширкалдаса тавбу гьабулевлъун гьев ватаниги», - ян.

Тавбу гьаби буго лагъасдаги Аллагьасдаги ﷻ гьоркьоб бугеб жо. Амма лагъзадерида хурхараб мунагь батIияб буго. Гьелдаса тавбу гьабун гIоларо, жиндие зарал-зиян гьабурав тIаса лъугьинавизе ккола, кьезе кколеб хIакъ батани - гьебги тIубазе ккола. ХIадисалда буго: «Зулму – къиямасеб къоялъул зулму буго», - ян (ибну ГIумар). Кинин абуни, баяналъе рехсела гьадинаб магIнаялъул цоги хIадис: «Диналъул вацасда гьабураб зулму жинда тIад бугес къиямасеб къо бачIиналдего гьелъухъ хIалаллъи (яги тIаса лъугьин) тIалаб гьабе абе. Гурони, къиямасеб къоялъ жинца зулму гьабурасул лъикIал гIамалал, гьабун букIараб зулмуялъул къадаралда, росизеги росун жинда зулму гьабурасе кьола. ЛъикIал гIамалал ратичIони, жинда зулму гьабурасул квешал гIамал жинца гьабурасде рехула», - ян (Бухари).

Мунагьаздаса тавбу гьабунгутIи, гьеб нахъе тIамун тей цо-цо гIалимзабаз рикIкIунеб буго цоги тавбуялде хIажатаб мунагьлъун. Гьединлъидал, гьарула БетIергьанасда ﷻ щивасе мунагьаздаса кантIи ва тавбу, хIакъаб нух кквезе тавпикъ. Гьес ﷻ нилъ гьареги Жиндир рацIцIадал лагъзадеридаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...