Аслияб гьумералде

ГIемер бицине кколеб

ГIемер бицине кколеб

Тавбу гьабиялъул гIемер бицуна. ГIемер бицинчIогоги кин телеб, нилъ кидаго мунагьал гьарулел рукIунелъул. Мунагьалдаса тIаса лъугьин тIалаб гьаби ккола Аллагьасул ﷻ гурхIел щвей лагъас Гьесда ﷻ гьари. Лагъги гьеб щвеялде кутакалда хIажатав вукIуна, мунагьалде ккеялдаса гIицIав жив гьечIолъиялъе гIоло.

Анас-асхIабасдасан бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абун буго: «Адамил лъимер мунагьалде кколеллъун руго, мунагьазде кколезул бищун лъикIалги жидеца гьелдаса тавбу гьабулел руго», - ян (Тирмизи). Цоги хIадисалда буго: «АллагьасхIаги ﷻ, дица щибаб къойил БетIергьанасдаса ﷻ нусго нухалъ тавбу ва мунагьал чури тIалаб гьабула», - ян.

Мунагьалдаса тавбуги гьабизе ккола гьелъул гьитIинлъи-кIодолъиялъухъ балагьун течIого, щайин абуни, Аллагь ﷻ вуго мунагьазде кканщинахъе лагъзадерица гьеб чури тIалаб гьабизе бокьулев, гьезда гурхIулев, гьезие лъикIлъи бокьулев. Аллагьас ﷻ аварагасдехун ﷺ хитIаб гьабун Къуръаналда рехсолеб буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Я, гьал жидеца напсазе (мунагьал гьариялдалъун) зулму гьабурал гIадамал! Нужер хьул къотIуге Аллагьасул ﷻ рахIматалдаса. (Тавбу гьабурасул) Аллагьас ﷻ киналго мунагьал чурула. Гьев ﷻ вуго гурхIулев, мунагьал чурулев», - ин (сура «аз-Зумар»). Жеги гьеб аяталдаса бичIчIизе кколин абун тIехьалда рехсолеб буго: «КигIан кIудиял мунагьал гьаруравлъун ватаниги, чиясул хьул къотIуге Аллагьас ﷻ гьел чуриялдаса. Щайин абуни, Аллагьасда ﷻ мунагь кIудияблъун бихьуларо тавбу гьабурав лагъасе гьеб тIаса лъугьун тезе, хIатта цебеккун гьабулеб букIараб ширкалдаса тавбу гьабулевлъун гьев ватаниги», - ян.

Тавбу гьаби буго лагъасдаги Аллагьасдаги ﷻ гьоркьоб бугеб жо. Амма лагъзадерида хурхараб мунагь батIияб буго. Гьелдаса тавбу гьабун гIоларо, жиндие зарал-зиян гьабурав тIаса лъугьинавизе ккола, кьезе кколеб хIакъ батани - гьебги тIубазе ккола. ХIадисалда буго: «Зулму – къиямасеб къоялъул зулму буго», - ян (ибну ГIумар). Кинин абуни, баяналъе рехсела гьадинаб магIнаялъул цоги хIадис: «Диналъул вацасда гьабураб зулму жинда тIад бугес къиямасеб къо бачIиналдего гьелъухъ хIалаллъи (яги тIаса лъугьин) тIалаб гьабе абе. Гурони, къиямасеб къоялъ жинца зулму гьабурасул лъикIал гIамалал, гьабун букIараб зулмуялъул къадаралда, росизеги росун жинда зулму гьабурасе кьола. ЛъикIал гIамалал ратичIони, жинда зулму гьабурасул квешал гIамал жинца гьабурасде рехула», - ян (Бухари).

Мунагьаздаса тавбу гьабунгутIи, гьеб нахъе тIамун тей цо-цо гIалимзабаз рикIкIунеб буго цоги тавбуялде хIажатаб мунагьлъун. Гьединлъидал, гьарула БетIергьанасда ﷻ щивасе мунагьаздаса кантIи ва тавбу, хIакъаб нух кквезе тавпикъ. Гьес ﷻ нилъ гьареги Жиндир рацIцIадал лагъзадеридаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...