Аслияб гьумералде

ГIемер бицине кколеб

ГIемер бицине кколеб

Тавбу гьабиялъул гIемер бицуна. ГIемер бицинчIогоги кин телеб, нилъ кидаго мунагьал гьарулел рукIунелъул. Мунагьалдаса тIаса лъугьин тIалаб гьаби ккола Аллагьасул ﷻ гурхIел щвей лагъас Гьесда ﷻ гьари. Лагъги гьеб щвеялде кутакалда хIажатав вукIуна, мунагьалде ккеялдаса гIицIав жив гьечIолъиялъе гIоло.

Анас-асхIабасдасан бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абун буго: «Адамил лъимер мунагьалде кколеллъун руго, мунагьазде кколезул бищун лъикIалги жидеца гьелдаса тавбу гьабулел руго», - ян (Тирмизи). Цоги хIадисалда буго: «АллагьасхIаги ﷻ, дица щибаб къойил БетIергьанасдаса ﷻ нусго нухалъ тавбу ва мунагьал чури тIалаб гьабула», - ян.

Мунагьалдаса тавбуги гьабизе ккола гьелъул гьитIинлъи-кIодолъиялъухъ балагьун течIого, щайин абуни, Аллагь ﷻ вуго мунагьазде кканщинахъе лагъзадерица гьеб чури тIалаб гьабизе бокьулев, гьезда гурхIулев, гьезие лъикIлъи бокьулев. Аллагьас ﷻ аварагасдехун ﷺ хитIаб гьабун Къуръаналда рехсолеб буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Я, гьал жидеца напсазе (мунагьал гьариялдалъун) зулму гьабурал гIадамал! Нужер хьул къотIуге Аллагьасул ﷻ рахIматалдаса. (Тавбу гьабурасул) Аллагьас ﷻ киналго мунагьал чурула. Гьев ﷻ вуго гурхIулев, мунагьал чурулев», - ин (сура «аз-Зумар»). Жеги гьеб аяталдаса бичIчIизе кколин абун тIехьалда рехсолеб буго: «КигIан кIудиял мунагьал гьаруравлъун ватаниги, чиясул хьул къотIуге Аллагьас ﷻ гьел чуриялдаса. Щайин абуни, Аллагьасда ﷻ мунагь кIудияблъун бихьуларо тавбу гьабурав лагъасе гьеб тIаса лъугьун тезе, хIатта цебеккун гьабулеб букIараб ширкалдаса тавбу гьабулевлъун гьев ватаниги», - ян.

Тавбу гьаби буго лагъасдаги Аллагьасдаги ﷻ гьоркьоб бугеб жо. Амма лагъзадерида хурхараб мунагь батIияб буго. Гьелдаса тавбу гьабун гIоларо, жиндие зарал-зиян гьабурав тIаса лъугьинавизе ккола, кьезе кколеб хIакъ батани - гьебги тIубазе ккола. ХIадисалда буго: «Зулму – къиямасеб къоялъул зулму буго», - ян (ибну ГIумар). Кинин абуни, баяналъе рехсела гьадинаб магIнаялъул цоги хIадис: «Диналъул вацасда гьабураб зулму жинда тIад бугес къиямасеб къо бачIиналдего гьелъухъ хIалаллъи (яги тIаса лъугьин) тIалаб гьабе абе. Гурони, къиямасеб къоялъ жинца зулму гьабурасул лъикIал гIамалал, гьабун букIараб зулмуялъул къадаралда, росизеги росун жинда зулму гьабурасе кьола. ЛъикIал гIамалал ратичIони, жинда зулму гьабурасул квешал гIамал жинца гьабурасде рехула», - ян (Бухари).

Мунагьаздаса тавбу гьабунгутIи, гьеб нахъе тIамун тей цо-цо гIалимзабаз рикIкIунеб буго цоги тавбуялде хIажатаб мунагьлъун. Гьединлъидал, гьарула БетIергьанасда ﷻ щивасе мунагьаздаса кантIи ва тавбу, хIакъаб нух кквезе тавпикъ. Гьес ﷻ нилъ гьареги Жиндир рацIцIадал лагъзадеридаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Нужее баяналъе

  Зубайр бин ГIаввамил чан сон букIараб ислам босидал? – 16 сон. ТIоцеве къазилъун щив вукIарав? – ГIумар бин ХатIаб. Алжаналъул мацI щиб? – ГIараб мацI. Ансаразул сайидилан лъида абулеб? – СагIд бин МугIазида. ЧIвалелде цебе балеб суннатаб как тIоцебе лъица бараб? –...


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...