Аслияб гьумералде

ГIемер бицине кколеб

ГIемер бицине кколеб

Тавбу гьабиялъул гIемер бицуна. ГIемер бицинчIогоги кин телеб, нилъ кидаго мунагьал гьарулел рукIунелъул. Мунагьалдаса тIаса лъугьин тIалаб гьаби ккола Аллагьасул ﷻ гурхIел щвей лагъас Гьесда ﷻ гьари. Лагъги гьеб щвеялде кутакалда хIажатав вукIуна, мунагьалде ккеялдаса гIицIав жив гьечIолъиялъе гIоло.

Анас-асхIабасдасан бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абун буго: «Адамил лъимер мунагьалде кколеллъун руго, мунагьазде кколезул бищун лъикIалги жидеца гьелдаса тавбу гьабулел руго», - ян (Тирмизи). Цоги хIадисалда буго: «АллагьасхIаги ﷻ, дица щибаб къойил БетIергьанасдаса ﷻ нусго нухалъ тавбу ва мунагьал чури тIалаб гьабула», - ян.

Мунагьалдаса тавбуги гьабизе ккола гьелъул гьитIинлъи-кIодолъиялъухъ балагьун течIого, щайин абуни, Аллагь ﷻ вуго мунагьазде кканщинахъе лагъзадерица гьеб чури тIалаб гьабизе бокьулев, гьезда гурхIулев, гьезие лъикIлъи бокьулев. Аллагьас ﷻ аварагасдехун ﷺ хитIаб гьабун Къуръаналда рехсолеб буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Я, гьал жидеца напсазе (мунагьал гьариялдалъун) зулму гьабурал гIадамал! Нужер хьул къотIуге Аллагьасул ﷻ рахIматалдаса. (Тавбу гьабурасул) Аллагьас ﷻ киналго мунагьал чурула. Гьев ﷻ вуго гурхIулев, мунагьал чурулев», - ин (сура «аз-Зумар»). Жеги гьеб аяталдаса бичIчIизе кколин абун тIехьалда рехсолеб буго: «КигIан кIудиял мунагьал гьаруравлъун ватаниги, чиясул хьул къотIуге Аллагьас ﷻ гьел чуриялдаса. Щайин абуни, Аллагьасда ﷻ мунагь кIудияблъун бихьуларо тавбу гьабурав лагъасе гьеб тIаса лъугьун тезе, хIатта цебеккун гьабулеб букIараб ширкалдаса тавбу гьабулевлъун гьев ватаниги», - ян.

Тавбу гьаби буго лагъасдаги Аллагьасдаги ﷻ гьоркьоб бугеб жо. Амма лагъзадерида хурхараб мунагь батIияб буго. Гьелдаса тавбу гьабун гIоларо, жиндие зарал-зиян гьабурав тIаса лъугьинавизе ккола, кьезе кколеб хIакъ батани - гьебги тIубазе ккола. ХIадисалда буго: «Зулму – къиямасеб къоялъул зулму буго», - ян (ибну ГIумар). Кинин абуни, баяналъе рехсела гьадинаб магIнаялъул цоги хIадис: «Диналъул вацасда гьабураб зулму жинда тIад бугес къиямасеб къо бачIиналдего гьелъухъ хIалаллъи (яги тIаса лъугьин) тIалаб гьабе абе. Гурони, къиямасеб къоялъ жинца зулму гьабурасул лъикIал гIамалал, гьабун букIараб зулмуялъул къадаралда, росизеги росун жинда зулму гьабурасе кьола. ЛъикIал гIамалал ратичIони, жинда зулму гьабурасул квешал гIамал жинца гьабурасде рехула», - ян (Бухари).

Мунагьаздаса тавбу гьабунгутIи, гьеб нахъе тIамун тей цо-цо гIалимзабаз рикIкIунеб буго цоги тавбуялде хIажатаб мунагьлъун. Гьединлъидал, гьарула БетIергьанасда ﷻ щивасе мунагьаздаса кантIи ва тавбу, хIакъаб нух кквезе тавпикъ. Гьес ﷻ нилъ гьареги Жиндир рацIцIадал лагъзадеридаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Нужее баяналъе

Гьавураб мехалъ ГIиса аварагас щиб абураб? – Дун Дур (Аллагь) лагъ вугин. КIиго пихъалдалъун Аллагь ﷻ гьедун байбихьараб сура щиб? – Сура «ат-Тин». Щиб соналъ хIеж тIадаблъун гьабураб? – ИчIабилеб гьижрияб соналъ. Къуръаналда как чан нухалъ...


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Лъим кIанцIи

Март моцIалъул къоло ичIабилеб къо, Къаси бачIун щвана Бичасул салам. Сабурго жамагIат къватIиб бахъана, Берцинаб тIабигIат бихьизабуна.   БачIун щун бугелъул, щиб гьабилебан ХасмухIаммадихъе хабар битIана. Гьес «истихфар» гьабун жаваб бачIана Бажарарав чияс росу...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


ХIалалаб бетIербахъи

Щивав бусурбанчиясе хӀажатаб жо ккола хӀалалаб хайир ва хӀалалаб ризкъи тIалаб гьаби. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Я, гьал гIадамал! Нужеца гьаб дунялалда ругел нигIматаздасан кванай, гьел нигIматал руго нужее хIалалаллъун, нужер чурхдузе ва гIакълуялъе зарал...