Аслияб гьумералде

Жаваб гьабизе тIадаб

Жаваб гьабизе тIадаб

Ислам бачIиналде цебе гIарабаз цоцазе кIодолъи гьабун «ХIаякалагь» абулаан, ай «мун чIаго хутIаги, дур гIумруги халалъаги» абун. Ислам бачIун хадуб Аллагьас ﷻ бусурбабазе кьуна, дунял-ахираталъул лъикIлъаби жинца жанире рачунеб, БетIергьанасул ﷻ цIарги жаниб бугеб, кIодо гьавиялъул калима: «Ассаламу гIайкум» абураб.

 

«Ассалам» абураб рагIи Аллагьасул ﷻ цIаразул цо цIар ккола, гьелъул магIнаги буго гIумру халалъи, сахлъи-саламалъи, балагьаздаса цIуни, дунял-ахираталъул лъикIлъаби щвей абураб.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ сурату «Ан-нисаалда» абулеб буго (магIна): «Бусурбанав чияс нужее кIодолъи гьабун «Ассаламу гIалайкум» абун салам кьураб мехалда, нужеца гьесиеги кIодолъи гьабе, дос гьабуралдасаги берцинаб, ай «ВагIалайкуму салам ва рахIматуллагьи вабаракатугьу», - ян.

 ТIадегIанав Аллагь ﷻ кинабниги гьабураб гIамал бихьулев вуго, гьитIинаб букIа, кIудияб букIа, дагьаб букIа яги гIемер букIа. Квешаб гIамалалъухъ жаза гьабулев, лъикIаб гIамалалъухъ ажру-кири цIикIкIун кьолевги вуго.

Цо чияс аварагасда ﷺ гьикъана: «Исламалда жаниб бищун лъикIаб пиша, гIамал щиб?» - абун. Хирияв аварагас ﷺ абуна: «Дуца хIажатав чиясе тIагIам кье, ва дудаго лъалесеги-лъаларесеги саламги кье», - ян.

Абугьурайратица  бицараб хIадисалда буго: «Нуж алжаналъуре лъугьунаро нужеца иман лъезегIан, нужер иман лъейги букIунаро нуж цоцазе рокьизегIан». Хадубги аварагас ﷺ абуна: «Дица нуж тIоритIилищ цо гIамалалде, нужеца гьеб гьабиялдалъун нуж цоцазе рокьулеб? Нужеца нужедаго гьоркьоб салам кьей тIибитIизабе», - ян.

 Щив чи вугониги жинца «Ассаламу гIалайкум» абун салам кьун, гьесие хъвала анцIго лъикIлъи. Щив чи вугониги жинца салам кьеялда аскIоб «Ассаламу гIалайкум варахIматуллагь» абун, Аллагьас ﷻ гьесие къого кири хъвала. Щив чи вугониги жинца «Ассаламу гIалайкум варахIматуллагьи вабаракатугь» абун, гьесие лъеберго кири хъвала.

Салам кьолев чиясе суннатаб буго гьаракь борхун кьезе, жиндие салам кьурасда рагIиледухъ. Салам буссинабиялъе шартIги буго гьоркьоб заман иналде хехго буссинаби. КватIун буссинабуни, кьураб саламалъе жаваблъун букIунаро, салам буссинабичIев чиясда релълъун мунагьалдеги ккола.

 Салам кьей суннатаб буго, тIадаб гьечIо. Цо къокъаялда гъорлъа цо чияс салам кьуни, киназдасаго гIей гьабула, киназго цадахъ кьуни гьеб хириябги камилабги буго. Амма кьураб салам буссинаби тIадаб букIиналда киналго гIалимзаби тIадрекъана.

 

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...