Аслияб гьумералде

Жаваб гьабизе тIадаб

Жаваб гьабизе тIадаб

Ислам бачIиналде цебе гIарабаз цоцазе кIодолъи гьабун «ХIаякалагь» абулаан, ай «мун чIаго хутIаги, дур гIумруги халалъаги» абун. Ислам бачIун хадуб Аллагьас ﷻ бусурбабазе кьуна, дунял-ахираталъул лъикIлъаби жинца жанире рачунеб, БетIергьанасул ﷻ цIарги жаниб бугеб, кIодо гьавиялъул калима: «Ассаламу гIайкум» абураб.

 

«Ассалам» абураб рагIи Аллагьасул ﷻ цIаразул цо цIар ккола, гьелъул магIнаги буго гIумру халалъи, сахлъи-саламалъи, балагьаздаса цIуни, дунял-ахираталъул лъикIлъаби щвей абураб.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ сурату «Ан-нисаалда» абулеб буго (магIна): «Бусурбанав чияс нужее кIодолъи гьабун «Ассаламу гIалайкум» абун салам кьураб мехалда, нужеца гьесиеги кIодолъи гьабе, дос гьабуралдасаги берцинаб, ай «ВагIалайкуму салам ва рахIматуллагьи вабаракатугьу», - ян.

 ТIадегIанав Аллагь ﷻ кинабниги гьабураб гIамал бихьулев вуго, гьитIинаб букIа, кIудияб букIа, дагьаб букIа яги гIемер букIа. Квешаб гIамалалъухъ жаза гьабулев, лъикIаб гIамалалъухъ ажру-кири цIикIкIун кьолевги вуго.

Цо чияс аварагасда ﷺ гьикъана: «Исламалда жаниб бищун лъикIаб пиша, гIамал щиб?» - абун. Хирияв аварагас ﷺ абуна: «Дуца хIажатав чиясе тIагIам кье, ва дудаго лъалесеги-лъаларесеги саламги кье», - ян.

Абугьурайратица  бицараб хIадисалда буго: «Нуж алжаналъуре лъугьунаро нужеца иман лъезегIан, нужер иман лъейги букIунаро нуж цоцазе рокьизегIан». Хадубги аварагас ﷺ абуна: «Дица нуж тIоритIилищ цо гIамалалде, нужеца гьеб гьабиялдалъун нуж цоцазе рокьулеб? Нужеца нужедаго гьоркьоб салам кьей тIибитIизабе», - ян.

 Щив чи вугониги жинца «Ассаламу гIалайкум» абун салам кьун, гьесие хъвала анцIго лъикIлъи. Щив чи вугониги жинца салам кьеялда аскIоб «Ассаламу гIалайкум варахIматуллагь» абун, Аллагьас ﷻ гьесие къого кири хъвала. Щив чи вугониги жинца «Ассаламу гIалайкум варахIматуллагьи вабаракатугь» абун, гьесие лъеберго кири хъвала.

Салам кьолев чиясе суннатаб буго гьаракь борхун кьезе, жиндие салам кьурасда рагIиледухъ. Салам буссинабиялъе шартIги буго гьоркьоб заман иналде хехго буссинаби. КватIун буссинабуни, кьураб саламалъе жаваблъун букIунаро, салам буссинабичIев чиясда релълъун мунагьалдеги ккола.

 Салам кьей суннатаб буго, тIадаб гьечIо. Цо къокъаялда гъорлъа цо чияс салам кьуни, киназдасаго гIей гьабула, киназго цадахъ кьуни гьеб хириябги камилабги буго. Амма кьураб салам буссинаби тIадаб букIиналда киналго гIалимзаби тIадрекъана.

 

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...