Аслияб гьумералде

Лазатал хвезарулеб гIемер рехсе

Лазатал хвезарулеб гIемер рехсе

Хвел буго щивав чиясде щвезе бугеб хIакъикъат. Жакъа-метер хвезе гьечIин абурал пикрабазда нилъ ругониги, гьеб бачIуна тохлъукьего. Диналъ нилъее баян гьабураб кинниги, хвалил пикру гьабиги буго Аллагьас ﷻ амру гьабураб гьабиялъе ва теян абуралдаса нахъчIван чIезе кумек гьабулелдасан.

 

Хвел ракIалде щвей гьукъулеблъун буго дунялалдехун бугеб нилъер рокьи. Квераз гьабун гуреб рекIелъе дунял биччан, гьелде машгъуллъараб мехалъ, дунявиял ишаз инсан толаро хвел ракIалде щвезабизе ва гьелде хIадурлъизе.

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Нужеца лазатал хвезарулеб жо (хвел) гIемер рехсе», - ян (Тирмизи). Гьединлъидал, цIакъго-цIакъ рекъараб буго хвел гIемер рехсезе ва гьеб ракIалде щвезабизе.

Хвалил рехсей хирияб Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ рехсон буго 164 нухалъ. Гьебщинаб нухалъ Къуръаналда рехсейги гIеларищ гьеб кIудияб ишлъун букIиналъе хIужалъун?

Хвел гIемер рехсеялдалъун бичIчIула, ахираталде дандеккун, дунялалъул кинаб даража бугебали. КантIизавула, жив хведал нахъе хутIизе ва ахираталда жаваб кьезе ккезе бугеб магIишат тIалаб гьабизе ккелищ яги ккеларищ абуралде, гьесизавула пайдаялъе батизелъун лъикIаб гIамал-гIибадат гьабиялде.

Хирияб Къуръаналда буго (магIна): «Дуца абе, МухIаммад ﷺ! Нуж жиндаса лъутулеблъун бугеб хвел чара гьечIого нужеда дандчІвазе буго. Гьелдаса рорчIизе бакI гьечIо. Цинги, Къиямасеб къоялъ, нуж руссинаризе руго жинда кинабго жо лъалев БетIергьан Аллагьасде ﷻ ва гьениб бицине буго нужеца дунялалда гьабураб кинабго гIамалалъул», - ин (суратул «ЖумгIат», 8 аят).

Ансаразул цояс Аварагасда ﷺ цIехон буго бищун цIодорав ва талихIав чи щив кколевин. Гьесие жаваб гьабун Аллагьасул Расулас ﷺ абун буго: «Бищун гIемер хвел ракIалде щвезабулев ва гьелде лъикI хIадурлъулев чи вуго…», - ян абун (АхIмад).

Хвел ракIалдещолев чияс гьабуларо мунагьалде кколеб гIамал.

ГIали-асхIабас абун буго: «Гьаб дунялалъул нигIматаздаса дуе гIела ислам - динлъун щвей, машгъуллъиялъе гIела - Аллагьасе ﷻ гIибадат гьаби, вагIзалъунги гIела - хвел (гьеб гIемер рехсей)», - абун.

Гьал рагIабаздасаги кIудияб вагIза-насихIат щиб букIинеб муъминчиясе?

Хвел гIемер рехсолес нахъбахъун толаро тавбу гьаби, гьесулъ букIуна ритIухъаб ракI ва гIибадаталъулъ цIакъ бахъи.

Хвел кIочон таразулъин абуни букIуна тавбу гьаби нахъбахъи, бугелда гIей гьабунгутIи ва гIибадаталъулъ кIвахIаллъи.

Аллагьас ﷻ ритIун ккезареги киналго хвалил гIуж тIаде щведал! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...