Аслияб гьумералде

Мунагьал чуризе бокьани…

Мунагьал чуризе бокьани…

Муъминчиясул гIумруялда жаниб бищун лъикIаб ва кири цIикIкIун щолеб сапар ккола хIежалде ин. ХIеж ккола цересел аварагзабазги жиб гьабураб, нилъер умматалдаги гIумруялда жаниб цо нухалъ гьабизе тIадкъараб исламалъул щуабилеб рукну. Щибаб санайил бусурбаби Аллагьасде ﷻ ва аварагасде ﷺ бугеб рокьи загьир гьабун Макка-Мадинаялда данделъула хIеж борхизелъун.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Жиндир ресги букIаго хIеж гьабичIев чи, бокьани жугьутIавлъун, бокьани насраниявлъун хва», - ян.

ХIеж борхарав чиясе щолел кирабазул рицарал хIадисал цIакъго гIемерал руго. Факъигьица жиндирго иснадгун ГIабдуллагь ибн ГIаббасидасан бицана: «Ниж рукIана авараггун цадахъ Минаялда. Гьеб гIужалъ нижеда аскIоре рачIана Йеменалдаса гIадамазул къокъа. Гьез абуна: «Нижер эбел-эмен дуе къурбанлъаги авараг ﷺ, хIеж борхун щолеб кириялъул бице нижее?» - ян. Аварагас ﷺ абуна: «ХIеж ялъуни гIумра гьабизелъун ниятгун къватIиве вахъарав чиясул щибаб гали рикIкIун, гъотIодаса тIамах гъунеб гIадин, мунагьал чурула. Мадинаялдеги вачIун гьев чияс дир кверал рачани, малаикзабаз гьесда дандчIвай гьабун кверал рачина. Микъаталде (хIеж бухьунеб бакI) щведал черх гьес чуридал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ мунагьаздаса гьев вацIцIад гьавила. КIиго цIияб ретIел (ихIрам) гьес ретIидал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие лъикIлъаби цIигьарила. «Лаббайка Ллагьумма лаббайка», - йин гьес абидал, Аллагьас ﷻ жаваб гьабун абила: «Лаббайка ва сагIадайка», ай «Дида рагIула дур рагIаби, Дун ﷻ духъ валагьун вуго», - ян. Маккаялде ун, КагIба сверун тIаваф гьабидал ва Сафа Марваялда сагIю гьабун гьев векеридал, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нигIматал гьесие ритIила. ГIарафа магIардаги чIун, гьаракь биччан, жиндирго хIажатал Аллагьасде ﷻ гьаридал, анкьабго зобалазда ругел малаикзабазда Аллагьас абила: «Дир малаикзаби, зобалазда гIумру гьабула ругел! Нужеда Дир лагъзал рихьулайищ гьечIел!? РикIкIадаса Дихъе рачIана гьел, гьезул расалги хIурул цIуна. Жидерго боцIи-мал харж гьабуна, чурхдул сваказаруна. Дир ТIадегIанлъиялдалъун гьедулев вуго, гьезул квешазеги лъикIазеги Дица ﷻ сайгъат кьезе буго. Эбелалъ гьавураб къоялъ гIадин мунагьаздасаги рацIцIад гьаризе руго. ЧIинхал гьез речIчIидал, бутIрул кIкIвайдал, КагIбаялде зиярат гьабидал, ГIаршалда аскIоб цо гьаракьалъ ахIила: «Мунагьал чурараллъун нуж тIадрусса, нужер гIамалал цIидасан байбихье», - ян.

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...