Аслияб гьумералде

Дин цIигьабулел имамзаби

Дин цIигьабулел имамзаби

ГIалимзаби ккола аварагасул ﷺ ирсилал. Щайин абуни гьез аварагасдасан ﷺ бачIараб гIелму гIадамазда бичIчIизабула ва накълуги гьабула. Гьедин цоцазухъе кьун цIунула ва жакъа нилъехъеги щвана. Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Кидаго гIасруялъул ахиралда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ умматалъе витIула дин цIигьабулев чи», - ян (Байгьакъи, ХIаким).

 

Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гIадамазухъе витIулин гIалимчи, жинца суннатги бидгIаги баян гьабулев. Гьединав гIалимчиясул пайда бусурбабазе щола, цинги гьесдалъун лъугIула гIасруялъул ахирги. Гьединал гIалимзаби, имамзаби гIемер рукIинеги бегьула.

ХIадисалда борцун гIалимзабаз абуна, тIоцебесеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав чи ГIумар ибн ГIабдулгIазиз вукIанин абун. КIиабилеб гIасруялда - имам ШафигI, лъабабилелда – гIакъидаялъул гIалим имам Абул ХIасан АшгIари, хIадисалъул гIелмуялда - Насаи, ибну Сурайж - фикъгьиялъул гIелмуялда. Гьезда гьоркьоса бищун тIадегIан вуго имам Абул ХIасан АшгIари. Щайгурелъул, гIакъидалъул гIелму бищун хирияблъун ккола Аллагьасул сипатазда хурхараб букIиналъ.

Ункъабилеб гIасруялъул ахиралда - Исфирайин, Сулуки, Бакъилани ва ИсхIакъу Ширази. Щуабилеб гIасруялъул дин цIигьабурав имамлъун ккола имам Гъазали. Анлъабилеб гIасруялъул имамзаби - Фахруддин Рази ва ХIафиз Абул Гъани. Анкьабилеб гIасруялъул - имам ибну Дакъикъ ГIид. Микьабилеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав имамлъун ккола Булкъини ва ХIафиз Зайнуддин ГIиракъи. ИчIабилеб гIасруялъул ккола имам СуютIи. АнцIабилеб гIасруялъул имам - Шамсуддин Рамли.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


ХIикматал махлукъатал

Гуренж   Гуренжал (пиявкаби) ккола цебегоялдаса нахъе медицинаялда хIалтIизарулел рухIчIаголъаби.   Гьез лъола 10-15 хоно, амма 1-5 гурони тIинчI бахъуларо. Цо гуренжалъ гIумруялда жаниб лъола 2-10 нухалда хоно. «Плоская пиявка» абураб тайпаялъ хоно биччан хадуб гьеб...


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...


Мадрасалъул цIиял корпусал

Гъизилюрт районалда рагIалде бахъунеб буго Хучадаса МухӀаммад-афандил цIаралда бугеб мадрасалъе цӀиял корпусал раялъул хӀалтӀаби. Гьелъул хIакъалъулъ бицараб данделъи тIобитIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Гьелда гIахьаллъана диниял хӀаракатчагӀи, лъай кьеялъул мурадалда комплекс...