Аслияб гьумералде

Дин цIигьабулел имамзаби

Дин цIигьабулел имамзаби

ГIалимзаби ккола аварагасул ﷺ ирсилал. Щайин абуни гьез аварагасдасан ﷺ бачIараб гIелму гIадамазда бичIчIизабула ва накълуги гьабула. Гьедин цоцазухъе кьун цIунула ва жакъа нилъехъеги щвана. Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Кидаго гIасруялъул ахиралда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ умматалъе витIула дин цIигьабулев чи», - ян (Байгьакъи, ХIаким).

 

Гьелъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гIадамазухъе витIулин гIалимчи, жинца суннатги бидгIаги баян гьабулев. Гьединав гIалимчиясул пайда бусурбабазе щола, цинги гьесдалъун лъугIула гIасруялъул ахирги. Гьединал гIалимзаби, имамзаби гIемер рукIинеги бегьула.

ХIадисалда борцун гIалимзабаз абуна, тIоцебесеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав чи ГIумар ибн ГIабдулгIазиз вукIанин абун. КIиабилеб гIасруялда - имам ШафигI, лъабабилелда – гIакъидаялъул гIалим имам Абул ХIасан АшгIари, хIадисалъул гIелмуялда - Насаи, ибну Сурайж - фикъгьиялъул гIелмуялда. Гьезда гьоркьоса бищун тIадегIан вуго имам Абул ХIасан АшгIари. Щайгурелъул, гIакъидалъул гIелму бищун хирияблъун ккола Аллагьасул сипатазда хурхараб букIиналъ.

Ункъабилеб гIасруялъул ахиралда - Исфирайин, Сулуки, Бакъилани ва ИсхIакъу Ширази. Щуабилеб гIасруялъул дин цIигьабурав имамлъун ккола имам Гъазали. Анлъабилеб гIасруялъул имамзаби - Фахруддин Рази ва ХIафиз Абул Гъани. Анкьабилеб гIасруялъул - имам ибну Дакъикъ ГIид. Микьабилеб гIасруялъул ахиралда дин цIигьабурав имамлъун ккола Булкъини ва ХIафиз Зайнуддин ГIиракъи. ИчIабилеб гIасруялъул ккола имам СуютIи. АнцIабилеб гIасруялъул имам - Шамсуддин Рамли.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...


Абу Юсупил эбелалъулгун АбухIанифал ккараб

АбухӀанифал мутагӀил Абу Юсупица абуна: «Дир эмен, Ибрагьим ибн ХӀабиб хвана, дун гьитӀинаб лъимерлъун эбелалда аскӀовги тун. Цо заманалдасан эбелалъ дун хӀалтӀизе витӀана партал хъахI гьарулеб тукаде. ХӀалтӀудаса дун унаан АбухӀанифал дарсазде, амма эбел кидаго хадуй ячӀунаан, дида нахъа...


Суал-жаваб

Улул гIазмаби абурал аварагзаби щал кколел ва гьеб рагIул магIна щиб? УлулгIазми абураб рагIул магIна ккола, кутакаб цIакъ бахъиялъулги, сабруялъулги, цIодорлъи-бегIерлъиялъулги бетIергьаби, ай гьел хасиятал жиделъ рукIарал чагIи абураб. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда нилъер хириясде ﷺ хитIаб...