Аслияб гьумералде

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

Къуръан Аллагьасул ﷻ калам ва Аварагасе ﷺ кьураб бищун кӀудияб мугӀжизат ккола. Щивав муъминчиясда тӀадаб буго гьелъул нух кквезе ва гьелъул хиралъи лъазе. Къуръан ккола чIунтарал ва унтарал ракIал сах гьарулеб калам. Нилъее рекъола гьеб цIализе ругьунлъизе.

 

Цо-цоязул рокъоб Къуръан букӀунаро ва цогидазул гьеб гӀицӀго полкаялда лъун букIуна тIад хIурги ккун. Дагьа-макъаб гьелъул хиралъи лъазабуни хьул буго гьеб цIализе ругьунлъизе гIищкъу бачIинин.

Аварагас ﷺ хIадисалда абуна: «Къуръан Аллагьасда цебе шафагӀат гьабулеблъун ва Гьесда цеве цӀалулев чи ритӀухъ гьабулеблъун ккола. Гьелда нахъвилълъарав чи алжаналде лъугьина, гьелда нахъвилълъинчӀев жужахӀалъул цӀадулъе цӀазе вуго», - ян. (Имам ТIабарани)

Бицунеб буго ГӀумар ибн ХатIабица тарав Маккаялъул вазир цо нухалда гьесухъе вачӀуна цо-цо суалал тIуразе. ГӀумарица гьесда цIехола: «Дуца дур бакӀалда Маккаялда щив тарав?» - абун. Гьес жаваб кьола: «ГӀабдурахӀман ибн Аби Абз тана», - ян. Халифас баян гьабула: «Дуца дур бакӀалда къурайшиязул лагъищ тарав?» - ян. Вазирас жаваб кьола: «Дица дирго бакӀалда ГӀабдурахӀман тана, гьесдаса лъикӀ Къуръан цӀалулев чи гьечӀо», - ян. Цинги ГӀумарица абула: «Аллагьас Къуръан цӀалулев чи тӀадегӀан гьавула ва Къуръан тарав гӀодовегӀанги гьавула», - ян. (Муслим, ибну Мажагь, АхӀмад)

Аварагас ﷺ бицана: «ЦӀале гьеб (Къуръан), хӀакъикъаталда Аллагьас ﷻ гьелъул щибаб хӀарп цIаларалъухъ анцӀго кири кьола. Дица абулеб гьечӀо Алиф, Лам, Мим цадахъ рикIкIун анцӀго кири бугин, амма Алиф анцӀго, Лам анцIго ва Мималъухъги анцӀго буго», - ян. (ХIаким)

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къуръан цӀализе ва гьеб лъазабизе рокъор гIадамал данделъараб мехалъ, гьезда тӀад рещтIуна рекIел парахалъи ва Аллагьасул рахӀматал. Малаикзабаз гьел сверун ккола ва Аллагьас ﷻ гьел рехсезе руго Жиндаго аскIор», - ян. (Имам Муслим, Тирмизи, ибн Мажагь).

ГӀабдуллагь ибн ГIамрица бицана, Аварагас абунин: «Къуръан цӀалулев чи авараглъи щварав гӀадин вуго, гьезда гьоркьоб батIалъи ккола малаик гьесухъе вахӀю босун вачIунгутIи. Къуръан цIалулев чиясда ракIалде ккани гьелдаса лъикIаб цогидасе батIияб жо кьунин абун, гьес гIодобегIан гьабуна Аллагьас ﷻ кIодо гьабураб жо», - ян. (ХӀаким, ТIабарани).

ХIадисалда буго: «Какилъ Къуръан цӀаларав чиясе щибаб хӀарп рикIкIун нусго кири щола, гӀодов чӀун как барав чиясе щибаб хӀарпалъухъ кIикъоялда анцIго кири щола. Какилъ гуреб мехалъ Къуръан цIаларав чиясе щибаб хIарп рикIкIун анцIго кири щола. Къуръаналъул кири щвезе гIенеккарав чиясе щибаб хIарп рикIкIун цо кири щола. ТIубараб Къуръан лъугIизабун цIаларав чиясе гьаб дунялалдаги ахираталдаги гьабураб дугIаялъе жаваб гьабула», - ян. (Дайлами, «Канзул гIумал»)

 

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...