Аслияб гьумералде

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

Къуръан Аллагьасул ﷻ калам ва Аварагасе ﷺ кьураб бищун кӀудияб мугӀжизат ккола. Щивав муъминчиясда тӀадаб буго гьелъул нух кквезе ва гьелъул хиралъи лъазе. Къуръан ккола чIунтарал ва унтарал ракIал сах гьарулеб калам. Нилъее рекъола гьеб цIализе ругьунлъизе.

 

Цо-цоязул рокъоб Къуръан букӀунаро ва цогидазул гьеб гӀицӀго полкаялда лъун букIуна тIад хIурги ккун. Дагьа-макъаб гьелъул хиралъи лъазабуни хьул буго гьеб цIализе ругьунлъизе гIищкъу бачIинин.

Аварагас ﷺ хIадисалда абуна: «Къуръан Аллагьасда цебе шафагӀат гьабулеблъун ва Гьесда цеве цӀалулев чи ритӀухъ гьабулеблъун ккола. Гьелда нахъвилълъарав чи алжаналде лъугьина, гьелда нахъвилълъинчӀев жужахӀалъул цӀадулъе цӀазе вуго», - ян. (Имам ТIабарани)

Бицунеб буго ГӀумар ибн ХатIабица тарав Маккаялъул вазир цо нухалда гьесухъе вачӀуна цо-цо суалал тIуразе. ГӀумарица гьесда цIехола: «Дуца дур бакӀалда Маккаялда щив тарав?» - абун. Гьес жаваб кьола: «ГӀабдурахӀман ибн Аби Абз тана», - ян. Халифас баян гьабула: «Дуца дур бакӀалда къурайшиязул лагъищ тарав?» - ян. Вазирас жаваб кьола: «Дица дирго бакӀалда ГӀабдурахӀман тана, гьесдаса лъикӀ Къуръан цӀалулев чи гьечӀо», - ян. Цинги ГӀумарица абула: «Аллагьас Къуръан цӀалулев чи тӀадегӀан гьавула ва Къуръан тарав гӀодовегӀанги гьавула», - ян. (Муслим, ибну Мажагь, АхӀмад)

Аварагас ﷺ бицана: «ЦӀале гьеб (Къуръан), хӀакъикъаталда Аллагьас ﷻ гьелъул щибаб хӀарп цIаларалъухъ анцӀго кири кьола. Дица абулеб гьечӀо Алиф, Лам, Мим цадахъ рикIкIун анцӀго кири бугин, амма Алиф анцӀго, Лам анцIго ва Мималъухъги анцӀго буго», - ян. (ХIаким)

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къуръан цӀализе ва гьеб лъазабизе рокъор гIадамал данделъараб мехалъ, гьезда тӀад рещтIуна рекIел парахалъи ва Аллагьасул рахӀматал. Малаикзабаз гьел сверун ккола ва Аллагьас ﷻ гьел рехсезе руго Жиндаго аскIор», - ян. (Имам Муслим, Тирмизи, ибн Мажагь).

ГӀабдуллагь ибн ГIамрица бицана, Аварагас абунин: «Къуръан цӀалулев чи авараглъи щварав гӀадин вуго, гьезда гьоркьоб батIалъи ккола малаик гьесухъе вахӀю босун вачIунгутIи. Къуръан цIалулев чиясда ракIалде ккани гьелдаса лъикIаб цогидасе батIияб жо кьунин абун, гьес гIодобегIан гьабуна Аллагьас ﷻ кIодо гьабураб жо», - ян. (ХӀаким, ТIабарани).

ХIадисалда буго: «Какилъ Къуръан цӀаларав чиясе щибаб хӀарп рикIкIун нусго кири щола, гӀодов чӀун как барав чиясе щибаб хӀарпалъухъ кIикъоялда анцIго кири щола. Какилъ гуреб мехалъ Къуръан цIаларав чиясе щибаб хIарп рикIкIун анцIго кири щола. Къуръаналъул кири щвезе гIенеккарав чиясе щибаб хIарп рикIкIун цо кири щола. ТIубараб Къуръан лъугIизабун цIаларав чиясе гьаб дунялалдаги ахираталдаги гьабураб дугIаялъе жаваб гьабула», - ян. (Дайлами, «Канзул гIумал»)

 

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...