Аслияб гьумералде

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

Къуръан Аллагьасул калам ва Аварагасе кьураб бищун кӀудияб мугӀжизат ккола. Щивав муъминчиясда тӀадаб буго гьелъул нух кквезе ва гьелъул хиралъи лъазе. Къуръан ккола чIунтарал ва унтарал ракIал сах гьарулеб калам. Нилъее рекъола гьеб цIализе ругьунлъизе.

 

Цо-цоязул рокъоб Къуръан букӀунаро ва цогидазул гьеб гӀицӀго полкаялда лъун букIуна тIад хIурги ккун. Дагьа-макъаб гьелъул хиралъи лъазабуни хьул буго гьеб цIализе ругьунлъизе гIищкъу бачIинин.

Аварагас ﷺ хIадисалда абуна: «Къуръан Аллагьасда цебе шафагӀат гьабулеблъун ва Гьесда цеве цӀалулев чи ритӀухъ гьабулеблъун ккола. Гьелда нахъвилълъарав чи алжаналде лъугьина, гьелда нахъвилълъинчӀев жужахӀалъул цӀадулъе цӀазе вуго», - ян. (Имам ТIабарани)

Бицунеб буго ГӀумар ибн ХатIабица тарав Маккаялъул вазир цо нухалда гьесухъе вачӀуна цо-цо суалал тIуразе. ГӀумарица гьесда цIехола: «Дуца дур бакӀалда Маккаялда щив тарав?» - абун. Гьес жаваб кьола: «ГӀабдурахӀман ибн Аби Абз тана», - ян. Халифас баян гьабула: «Дуца дур бакӀалда къурайшиязул лагъищ тарав?» - ян. Вазирас жаваб кьола: «Дица дирго бакӀалда ГӀабдурахӀман тана, гьесдаса лъикӀ Къуръан цӀалулев чи гьечӀо», - ян. Цинги ГӀумарица абула: «Аллагьас Къуръан цӀалулев чи тӀадегӀан гьавула ва Къуръан тарав гӀодовегӀанги гьавула», - ян. (Муслим, ибну Мажагь, АхӀмад)

Аварагас ﷺ бицана: «ЦӀале гьеб (Къуръан), хӀакъикъаталда Аллагьас ﷻ гьелъул щибаб хӀарп цIаларалъухъ анцӀго кири кьола. Дица абулеб гьечӀо Алиф, Лам, Мим цадахъ рикIкIун анцӀго кири бугин, амма Алиф анцӀго, Лам анцIго ва Мималъухъги анцӀго буго», - ян. (ХIаким)

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къуръан цӀализе ва гьеб лъазабизе рокъор гIадамал данделъараб мехалъ, гьезда тӀад рещтIуна рекIел парахалъи ва Аллагьасул рахӀматал. Малаикзабаз гьел сверун ккола ва Аллагьас ﷻ гьел рехсезе руго Жиндаго аскIор», - ян. (Имам Муслим, Тирмизи, ибн Мажагь).

ГӀабдуллагь ибн ГIамрица бицана, Аварагас абунин: «Къуръан цӀалулев чи авараглъи щварав гӀадин вуго, гьезда гьоркьоб батIалъи ккола малаик гьесухъе вахӀю босун вачIунгутIи. Къуръан цIалулев чиясда ракIалде ккани гьелдаса лъикIаб цогидасе батIияб жо кьунин абун, гьес гIодобегIан гьабуна Аллагьас ﷻ кIодо гьабураб жо», - ян. (ХӀаким, ТIабарани).

ХIадисалда буго: «Какилъ Къуръан цӀаларав чиясе щибаб хӀарп рикIкIун нусго кири щола, гӀодов чӀун как барав чиясе щибаб хӀарпалъухъ кIикъоялда анцIго кири щола. Какилъ гуреб мехалъ Къуръан цIаларав чиясе щибаб хIарп рикIкIун анцIго кири щола. Къуръаналъул кири щвезе гIенеккарав чиясе щибаб хIарп рикIкIун цо кири щола. ТIубараб Къуръан лъугIизабун цIаларав чиясе гьаб дунялалдаги ахираталдаги гьабураб дугIаялъе жаваб гьабула», - ян. (Дайлами, «Канзул гIумал»)

 

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Ингушазул кумек

ТIабигIияб балагьалъул хIаси-лалда къварилъиялде ккарал дагъистаниязухъе кумекалъулаб квер бегьаразда гьоркьор руго ингушалги. Дагьал церегIан къоязда Ингушетиялдаса Дагъистаналде кумекгун рачIун рукIарал ингушазул цо къокъаялда гьоркьор СурхIахIи росдал имамасул наиб ГIумар Нальгиев ва жамагIатчи...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Мадугьалзабазул лъимер...   Цо тIалаялъ тIадехун ругел цIиял мадугьалзабаз дун махIрум гьаюна кинаб букIаниги парахалъиялдаса. Гьезул лъимер гьоркьоса къотIичIого гIодула яги къаси цо тIубараб мехалъцин бекерахъдула, дванкола. Гьединаб хъуй букIаго хIухьбахъизе санагIалъи букIунаро. Дица...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...