Аслияб гьумералде

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

ЧIунтарал ракIал сах гьарулеб

Къуръан Аллагьасул калам ва Аварагасе кьураб бищун кӀудияб мугӀжизат ккола. Щивав муъминчиясда тӀадаб буго гьелъул нух кквезе ва гьелъул хиралъи лъазе. Къуръан ккола чIунтарал ва унтарал ракIал сах гьарулеб калам. Нилъее рекъола гьеб цIализе ругьунлъизе.

 

Цо-цоязул рокъоб Къуръан букӀунаро ва цогидазул гьеб гӀицӀго полкаялда лъун букIуна тIад хIурги ккун. Дагьа-макъаб гьелъул хиралъи лъазабуни хьул буго гьеб цIализе ругьунлъизе гIищкъу бачIинин.

Аварагас ﷺ хIадисалда абуна: «Къуръан Аллагьасда цебе шафагӀат гьабулеблъун ва Гьесда цеве цӀалулев чи ритӀухъ гьабулеблъун ккола. Гьелда нахъвилълъарав чи алжаналде лъугьина, гьелда нахъвилълъинчӀев жужахӀалъул цӀадулъе цӀазе вуго», - ян. (Имам ТIабарани)

Бицунеб буго ГӀумар ибн ХатIабица тарав Маккаялъул вазир цо нухалда гьесухъе вачӀуна цо-цо суалал тIуразе. ГӀумарица гьесда цIехола: «Дуца дур бакӀалда Маккаялда щив тарав?» - абун. Гьес жаваб кьола: «ГӀабдурахӀман ибн Аби Абз тана», - ян. Халифас баян гьабула: «Дуца дур бакӀалда къурайшиязул лагъищ тарав?» - ян. Вазирас жаваб кьола: «Дица дирго бакӀалда ГӀабдурахӀман тана, гьесдаса лъикӀ Къуръан цӀалулев чи гьечӀо», - ян. Цинги ГӀумарица абула: «Аллагьас Къуръан цӀалулев чи тӀадегӀан гьавула ва Къуръан тарав гӀодовегӀанги гьавула», - ян. (Муслим, ибну Мажагь, АхӀмад)

Аварагас ﷺ бицана: «ЦӀале гьеб (Къуръан), хӀакъикъаталда Аллагьас ﷻ гьелъул щибаб хӀарп цIаларалъухъ анцӀго кири кьола. Дица абулеб гьечӀо Алиф, Лам, Мим цадахъ рикIкIун анцӀго кири бугин, амма Алиф анцӀго, Лам анцIго ва Мималъухъги анцӀго буго», - ян. (ХIаким)

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Къуръан цӀализе ва гьеб лъазабизе рокъор гIадамал данделъараб мехалъ, гьезда тӀад рещтIуна рекIел парахалъи ва Аллагьасул рахӀматал. Малаикзабаз гьел сверун ккола ва Аллагьас ﷻ гьел рехсезе руго Жиндаго аскIор», - ян. (Имам Муслим, Тирмизи, ибн Мажагь).

ГӀабдуллагь ибн ГIамрица бицана, Аварагас абунин: «Къуръан цӀалулев чи авараглъи щварав гӀадин вуго, гьезда гьоркьоб батIалъи ккола малаик гьесухъе вахӀю босун вачIунгутIи. Къуръан цIалулев чиясда ракIалде ккани гьелдаса лъикIаб цогидасе батIияб жо кьунин абун, гьес гIодобегIан гьабуна Аллагьас ﷻ кIодо гьабураб жо», - ян. (ХӀаким, ТIабарани).

ХIадисалда буго: «Какилъ Къуръан цӀаларав чиясе щибаб хӀарп рикIкIун нусго кири щола, гӀодов чӀун как барав чиясе щибаб хӀарпалъухъ кIикъоялда анцIго кири щола. Какилъ гуреб мехалъ Къуръан цIаларав чиясе щибаб хIарп рикIкIун анцIго кири щола. Къуръаналъул кири щвезе гIенеккарав чиясе щибаб хIарп рикIкIун цо кири щола. ТIубараб Къуръан лъугIизабун цIаларав чиясе гьаб дунялалдаги ахираталдаги гьабураб дугIаялъе жаваб гьабула», - ян. (Дайлами, «Канзул гIумал»)

 

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Суал-жаваб

Шукруялъул сужда кида гьабулеб? Щукруялъул сужда гьабизе суннатаб буго. Гьебги гьабула циндаго ракIалда букIинчIеб бакIалдаса нигIмат тIаде бачIиндал яги жиндаса балагь нахъчIвайдал. Гьединго, суннатаб буго шукруялъул сужда гьабизе квешаб унти бугев яги балагьалде ккарав чи вихьидал, Аллагьас I...


ГIалимзабазул советалъул резолюция

2026 соналъул 11 февралалда тӀобитӀараб ДРялъул ГӀалимзабазул советалъул данделъиялъул хIасил гьабун, жакъа къоялъ чара гьечIел диниял, тарбия кьеялъул, хъизамалъул, жамгӀияталъул ва социялиял суалазул халги гьабун, ГӀалимзабазул советалъ, ТӀадегӀанав Аллагьасда ва жамгӀияталда цебе жидерго бугеб...


Нужее баяналъе

  «ХIавамим» абурал сураби чан ругел? – Анкьго руго. Щал гьел кколел? – «Гъафир», «Фуссилат», «Шура», «Зухруф», «Духан», «Жасият», «АхIкъаф». Щай гьезие...


Районалъул ифтIар

Гъуниб росулъ тIобитIана районалъул тIолалго росабалъа рачIарал гIадамаз гIахьаллъи гьабураб кIалбиччаялъул мажлис. Гьениб бицана цолъиялъул ва цадахъ рекъон рукIиналъул бугеб кIваралъул, рамазан моцIалъул хиралъиялъул ва гьеб индалги гьабулеб гIибадат гьоркьоб къотIизе тезе бегьулареблъиялъул...


ХвезегIан хьитал ретIинчIев

ЦIар рагIарав гIалимчи Ибрагьим ХIарбияс бицана Бишр бин ХIарисияс абулеб рагIанин: «Нилъедаса ратIаралъарал цо-цо чагIи ракIалде щведал, ракIал чIаголъун рачIуна. Амма руго цо-цо чагIи жал рихьидал гIадамазул ракIал холел», - ян.   Гьаб макъалаялда бицен гьабизе бугевги ккола...