Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Аварагасул ﷺ вижи

Чанго соналъ Аварагасе ﷺ хъулухъ гьабурав Анас ибну Малик-асхIабас бицана: «Авараг цIакъго халатав ва цIакъго къокъав вукIинчIо, цIакъго хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо, гьесул расал кIургIарал ва цIакъго ритIарал рукIинчIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьев авараглъун витIана 40 сон бараб мехалъ. Маккаялда гьес бана 10 сон ва Мадинаялда бана 10 сон. Лъабкъоялда анцIил бетIералда Аварагасул ﷺ рухI босана. Гьеб заманалда ботIрода ва магжида 20-гIанасеб хъахIаб рас букIинчIо», - ян. (Тирмизи).

 

Цогидаб риваяталда буго Авараг ﷺ Маккаялда 13 соналъ вукIанин авараглъи кьун хадуб. Гьеб риваятги бергьараб буго. Авараг ﷺ чан сон бараб мехалда накълулъаравин абураб суалалда тIасан гIалимзабазул хилаф буго. Бищун кьучIаб ва машгьураб буго 63 сон бараб мехалъ накълулъанин абураб рагIи.

Авараг ﷺ халатав ва къокъав вукIинчIо. Щайгурелъул, цIакъго халалъи ва къокълъи гIайиблъун рикIкIуна. Авараг ﷺ дагьавго халалъиялде гьетIарав вукIана. Авараг ﷺ гIадамалгун гIодов чIедал, гьесухъ балагьаразда кколаан гьев ﷺ ворхатав чи вугин абун.

Авараг ﷺ хъахIав ва чIегIеркIкIуяв вукIинчIо. Авараг ﷺ вукIана хъахIлъигун дагьаб багIарлъи жубарав. Имам Бажурияс абуна: «Гьаб дунялалда бищун лъикIаб кьер ккола хъахIлъигун багIарлъи жубараб», - ян. Цоги бицана, Авараг ﷺ Майсаратгун цадахъ Хадижатил даран-базар гьабизе Шамалде индал, БахIирада лъанила гьев авараг вукIин, бадиб жубараб багIарлъиялъ. Гьеб кколила авараглъиялъул гIаламат. Киналниги аварагзабазул гьеб гIаламат букIанила.

Аварагасул ﷺ чIегIерал берал рукIана.

Аварагасул ﷺ вижи букIана бищун берцинаб. Юсуф аварагасе кьуна бащдаб берцинлъи, МухIаммад аварагасе ﷺ кьуна кинабниги берцинлъи. Кинниги Аллагьас ﷻ нилъедаса гьеб берцинлъи бахчанила гIакълу ун, кIотун ккечIого рукIинелъун. Нилъер бераз гьеб хIехьезе букIинчIила.

Аварагасул ﷺ бицен гьабулел асхIабзабазул гIемерисел гIолохъанал, гьитIинал рукIана. КIудиял асхIабзабазда Аварагасул ﷺ бадире ралагьизе кIолароан гьесул ﷺ адаб-хIурмат гьабун. ГьитIинал асхIабазаби абуни балагьулаан ва гьедин нилъехъеги щвезабуна Аварагасул ﷺ сипатал.

Авараг ﷺ вилъанхъулаан гIедегIун, тирха-кIичун. АсхIабазабаз абулаан жидеда гьесда хадур гъезе бажарулеб букIинчIин.

 

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


ГIибадаталъулъ кIвахIаллъи

Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму ддин» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьелъие кумек гьабулеб алатлъун ккола гIибадаталъе хIаракат бахъулел гIадамазул лъикIлъабазул хIакъалъулъ бицунел харбазухъ гIенекки. Гьелдасаги лъикIаб – гьединал гIадамазулгун гьудуллъи гьаби (кинаб гIамал,...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...