Аслияб гьумералде

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Паризаяб как буго Аллагьас ﷻ щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабураб борч. Гьеб тIубазабиялъулъ кIарчанлъи гьабуни, ахираталда щивасда кIалгьикъи букIине буго, кколедухъ тIубазабурасе цогияб гIамалалъухъ хIисаб гьаби бигьалъизеги буго. Какда цебе-хадуб гьабулеб дугIа цIалулел азкарал руго суннатал гIамалал. Амма суннатал жал ругин абун тIаса-маса течIого, кIвар гьабуразе гьелги руго кIудияб кири хIасуллъулеллъун.

 

ГIалиюл Хавас абурав Аллагьасул ﷻ кIудияв валияс абун буго: «Как балев чиясе диналъ бихьизабун буго, гьелдаса тIуван салам кьедал, лъабго нухалъ Астагъфируллагь абизе. Гьелъ как балаго лъугьараб мукъсанлъи, ккараб гъапуллъи, напсалъулъ рачIарал пикраби, Аллагьасулгун ﷻ букIинчIеб хIузур цIубазабула, гьелда релълъарал цогиялги рацIцIуна. Истигъпарги (астагъфируллагь абун тавбу гьаби) мунагьалдаса гурони букIунарелъул», - ин.

Как бан лъугIидал азкарал гьарулаго чияс балеб заман буго лъабго-щуго минут. Гьеб заман гьечIо нилъер гьабулеб хIалтIи-пиша хвезабулеб яги цогидаб ишалъе квалквал гьабулебгIанасеб. Гьелда тIадеги, гьаб заманалда мажгитахъ гьарулел азкарал руго бигьаял, щивасда ракIалда чIолел, къокъал. Гьединлъидал, гIодор чIараб бакIалдаго имамасда хадуб как балеб батани гьенибго, гьечIони - жинцаго азкарал гьаруни, кIудияб кири хIасуллъила.

Азкарал ккола живго Аварагасги ﷺ гьарулел рукIарал, асхIабзабиги гьезде гьесизарулел рукIарал гIамалал. Цо нухалъ Аварагас ﷺ МагIаз ибну Жабалил кверги ккун, абун буго: «Ва МагIаз, дие мун АллагьасхIаги вокьула», - ян. Цинги хадубги абун буго: «Дица дуе васият гьабула щибаб какда хадуб «Аллагьумма агIини гIала зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатика», - абун дуца абичIого тоге», - ян.

ГIали ибну Абу-ТIалибидаса бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «Паризаяб какалда хадуб аятул Курси цIаларав чи цогидаб какалде щвезегIан Аллагьасул ﷻ цIуниялъулъ вукIуна», - ян.

Бараъ абурав асхIабасдаса бицун буго: «Лъабго нухалъ, какдаса тIувайдал, «Астагъфируллагь» абун мунагь чури тIалаб гьабурав, цинги жинцаги «АстагъфируЛлагьа ллази ла илагьа илла гьувал хIаюл къаюма ва атубу илайгьи» абурав рагъулъа лъутарав чилъун вукIун ватаниги, гьесул мунагьал чурула», - ян (Абу-ЯгIла, ибну Сина).

Абу-Гьурайратидаса бицараб хIадисалда буго: «Какда хадуб лъебералда лъаб-лъаб нухалъ «СубхIанаЛлагь, АлхIамдулиЛлагь ва Аллагьу акбар» абун ва нусабилеб тIубазабун «Ла илагьа илла Ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу лагьул мулку ва лагьул хIамду ва гьува гIала кули шайъин къадир» абун, гьев чиясул ралъдал полопгIан гIемер ругониги (цогиязда хурхинчIел гIисинал) мунагьал чурула», - ян. 

Гьелги ва цогидалги какда хадур цIалулел рагIаби суннатлъиялъе ва бугеб ажру-кириялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал руго. Амма жакъа гьалда къокълъун тела, Аллагьас ﷻ къабул гьабеги, тIуразаризе тавпикъги кьеги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...