Аслияб гьумералде

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Какда хадуб бугеб кири

Паризаяб как буго Аллагьас ﷻ щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабураб борч. Гьеб тIубазабиялъулъ кIарчанлъи гьабуни, ахираталда щивасда кIалгьикъи букIине буго, кколедухъ тIубазабурасе цогияб гIамалалъухъ хIисаб гьаби бигьалъизеги буго. Какда цебе-хадуб гьабулеб дугIа цIалулел азкарал руго суннатал гIамалал. Амма суннатал жал ругин абун тIаса-маса течIого, кIвар гьабуразе гьелги руго кIудияб кири хIасуллъулеллъун.

 

ГIалиюл Хавас абурав Аллагьасул ﷻ кIудияв валияс абун буго: «Как балев чиясе диналъ бихьизабун буго, гьелдаса тIуван салам кьедал, лъабго нухалъ Астагъфируллагь абизе. Гьелъ как балаго лъугьараб мукъсанлъи, ккараб гъапуллъи, напсалъулъ рачIарал пикраби, Аллагьасулгун ﷻ букIинчIеб хIузур цIубазабула, гьелда релълъарал цогиялги рацIцIуна. Истигъпарги (астагъфируллагь абун тавбу гьаби) мунагьалдаса гурони букIунарелъул», - ин.

Как бан лъугIидал азкарал гьарулаго чияс балеб заман буго лъабго-щуго минут. Гьеб заман гьечIо нилъер гьабулеб хIалтIи-пиша хвезабулеб яги цогидаб ишалъе квалквал гьабулебгIанасеб. Гьелда тIадеги, гьаб заманалда мажгитахъ гьарулел азкарал руго бигьаял, щивасда ракIалда чIолел, къокъал. Гьединлъидал, гIодор чIараб бакIалдаго имамасда хадуб как балеб батани гьенибго, гьечIони - жинцаго азкарал гьаруни, кIудияб кири хIасуллъила.

Азкарал ккола живго Аварагасги ﷺ гьарулел рукIарал, асхIабзабиги гьезде гьесизарулел рукIарал гIамалал. Цо нухалъ Аварагас ﷺ МагIаз ибну Жабалил кверги ккун, абун буго: «Ва МагIаз, дие мун АллагьасхIаги вокьула», - ян. Цинги хадубги абун буго: «Дица дуе васият гьабула щибаб какда хадуб «Аллагьумма агIини гIала зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатика», - абун дуца абичIого тоге», - ян.

ГIали ибну Абу-ТIалибидаса бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «Паризаяб какалда хадуб аятул Курси цIаларав чи цогидаб какалде щвезегIан Аллагьасул ﷻ цIуниялъулъ вукIуна», - ян.

Бараъ абурав асхIабасдаса бицун буго: «Лъабго нухалъ, какдаса тIувайдал, «Астагъфируллагь» абун мунагь чури тIалаб гьабурав, цинги жинцаги «АстагъфируЛлагьа ллази ла илагьа илла гьувал хIаюл къаюма ва атубу илайгьи» абурав рагъулъа лъутарав чилъун вукIун ватаниги, гьесул мунагьал чурула», - ян (Абу-ЯгIла, ибну Сина).

Абу-Гьурайратидаса бицараб хIадисалда буго: «Какда хадуб лъебералда лъаб-лъаб нухалъ «СубхIанаЛлагь, АлхIамдулиЛлагь ва Аллагьу акбар» абун ва нусабилеб тIубазабун «Ла илагьа илла Ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу лагьул мулку ва лагьул хIамду ва гьува гIала кули шайъин къадир» абун, гьев чиясул ралъдал полопгIан гIемер ругониги (цогиязда хурхинчIел гIисинал) мунагьал чурула», - ян. 

Гьелги ва цогидалги какда хадур цIалулел рагIаби суннатлъиялъе ва бугеб ажру-кириялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал руго. Амма жакъа гьалда къокълъун тела, Аллагьас ﷻ къабул гьабеги, тIуразаризе тавпикъги кьеги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


ЦIар кинаб лъелеб?

Гьабун анкьабилеб къоялъ лъимералда цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимералда рухI лъун букIун батани, гьелдаги цIар тезе суннатаб буго. Реххараб лъимер васищ яги ясищали батIа бахъизе лъачIони, кIиязего бегьулеб цIар лъела, масала, ТIалхIат, ХIамзат, Майсарат гIадал. Реххараб лъимералда...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

(Байбихьи цересел номералда)   Гьелдаса хадуб рагьун дин биччазегIан гьев мубарак жиндирго цIулал хIалтIиги гьабун гIадамазда гьоркьов гIадатияв чилъун вукIун вуго. Дагъистаналде зияраталъ вачIанщинахъе гьес рещтIен гьабулеб букIун буго ХасмухIаммад-хIажиясухъ. Гьесул гIумрудул цIех-рех...