Аслияб гьумералде

Балагьлъун кквечIого букIине

Балагьлъун кквечIого букIине

Как ккола диналъул хIуби, Аллагьасде гIагарлъиялъул бетIер, гIибадат-тIагIаталъул тIадегIанлъи. Аварагас абулеб буго унго-унгояб къагIидалда какил кIвар гьабулесе Аллагьасда аскIоб къотIи бугила гьев Алжаналде лъугьинавизе. Абулеб буго, паризаял какал капаратлъун чIолила, чIахIиял мунагьал гьаричIебгIан мехалъ, гьезда гьоркьор лъугьарал гIисинал мунагь-хатIабазе.

 

Имам Гъазалияс рехсолеб буго аварагасул ﷺ хIадис: «Къиямасеб къоялъ лагъасул гIамалалдаса тIоцебе жинде раккулеб жо буго как. Гьелъул иш тIубараблъун батани – цогидаб гIамал къабул гьабула, мукъсанаблъун батани – цогидал гIамалалгун нахъруссинарун кьола», - ян («ИхIяу гIулуму ддин»).

Какилъги аслияб жо буго ракI Аллагьасда ﷻ хурхун, хIузуралда букIин. Аварагас ﷺ абун буго: «РакIалда хIузур гьечIев чиясул какиде Аллагь ﷻ валагьуларо», - ян. Щивасда лъала как балелъул пикраби кире щолелали ва гьеб букIинабизе лъугьиндал щиб хIал букIунебали. Абула, мажгиталде жамагIат гьабун как базе Жиндие ﷻ гIоло рачIарал чагIазул хIурмат гьабун Аллагьас ﷻ гьениб баразул как къабул гьабулинги абун. ЧIахIиял чагIазги абула, жамагIаталда как балелъул, гьенив вугев щивасул халгьабулила лъил ва щиб бакIалда рекIелъ Аллагь ﷻ вукIаравин абун, цинги гьеб дандеги босун, киназулго как хIузуралда бараб гIадин къабулги гьабулин.

Щивасда лъалеб жо буго жамагIаталда бараб какил кири цIикIкIинабулеблъи. «ЖамагIаталда бараб какил кири, живго жиндаго чIун баралдаса, къоло анкьго нухалъ цIикIкIинабун хъвала», - абун буго хIадис (Бухари).

Гьелда тIадеги, гIемерал хаслъаби руго жамагIат гьабун как байдал бусурбанчиясе кьолел. ГIусман-асхIабас бицун буго аварагас ﷺ абунин: «Боголил как жамагIат гьабун барав чи бащдаб сордо гIибадаталда тIамурав кинниги вукIуна, рогьалилабги бани - тIубараб сордого тIамурав гIадин лъугьуна», - ян (Муслим).

Анасидасан бицараб хIадисалдаги буго: «ЖамагIаталда паризаяб как базе хьвадулев чиясе гьеб хIежалда релълъун буго, суннаталде хьвади абуни - гIумра гIадин буго», - ян (ТIабарани).

Цере аразул какде букIараб кIвар нилъеда бичIчIиларо, жамагIаталда гьеб бачIого борчIи гьезие балагьлъун букIана.

Цо нухалъ боголил как жамагIаталда базе рес рекъечIеб мехалда ГIумар-асхIабасул вас ГIабдуллагьица гьелъул бакIалда, капаратлъун букIине, рогьинегIан такрар гьабун бан буго гьеб как.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...