Аслияб гьумералде

Балагьлъун кквечIого букIине

Балагьлъун кквечIого букIине

Как ккола диналъул хIуби, Аллагьасде гIагарлъиялъул бетIер, гIибадат-тIагIаталъул тIадегIанлъи. Аварагас абулеб буго унго-унгояб къагIидалда какил кIвар гьабулесе Аллагьасда аскIоб къотIи бугила гьев Алжаналде лъугьинавизе. Абулеб буго, паризаял какал капаратлъун чIолила, чIахIиял мунагьал гьаричIебгIан мехалъ, гьезда гьоркьор лъугьарал гIисинал мунагь-хатIабазе.

 

Имам Гъазалияс рехсолеб буго аварагасул ﷺ хIадис: «Къиямасеб къоялъ лагъасул гIамалалдаса тIоцебе жинде раккулеб жо буго как. Гьелъул иш тIубараблъун батани – цогидаб гIамал къабул гьабула, мукъсанаблъун батани – цогидал гIамалалгун нахъруссинарун кьола», - ян («ИхIяу гIулуму ддин»).

Какилъги аслияб жо буго ракI Аллагьасда ﷻ хурхун, хIузуралда букIин. Аварагас ﷺ абун буго: «РакIалда хIузур гьечIев чиясул какиде Аллагь ﷻ валагьуларо», - ян. Щивасда лъала как балелъул пикраби кире щолелали ва гьеб букIинабизе лъугьиндал щиб хIал букIунебали. Абула, мажгиталде жамагIат гьабун как базе Жиндие ﷻ гIоло рачIарал чагIазул хIурмат гьабун Аллагьас ﷻ гьениб баразул как къабул гьабулинги абун. ЧIахIиял чагIазги абула, жамагIаталда как балелъул, гьенив вугев щивасул халгьабулила лъил ва щиб бакIалда рекIелъ Аллагь ﷻ вукIаравин абун, цинги гьеб дандеги босун, киназулго как хIузуралда бараб гIадин къабулги гьабулин.

Щивасда лъалеб жо буго жамагIаталда бараб какил кири цIикIкIинабулеблъи. «ЖамагIаталда бараб какил кири, живго жиндаго чIун баралдаса, къоло анкьго нухалъ цIикIкIинабун хъвала», - абун буго хIадис (Бухари).

Гьелда тIадеги, гIемерал хаслъаби руго жамагIат гьабун как байдал бусурбанчиясе кьолел. ГIусман-асхIабас бицун буго аварагас ﷺ абунин: «Боголил как жамагIат гьабун барав чи бащдаб сордо гIибадаталда тIамурав кинниги вукIуна, рогьалилабги бани - тIубараб сордого тIамурав гIадин лъугьуна», - ян (Муслим).

Анасидасан бицараб хIадисалдаги буго: «ЖамагIаталда паризаяб как базе хьвадулев чиясе гьеб хIежалда релълъун буго, суннаталде хьвади абуни - гIумра гIадин буго», - ян (ТIабарани).

Цере аразул какде букIараб кIвар нилъеда бичIчIиларо, жамагIаталда гьеб бачIого борчIи гьезие балагьлъун букIана.

Цо нухалъ боголил как жамагIаталда базе рес рекъечIеб мехалда ГIумар-асхIабасул вас ГIабдуллагьица гьелъул бакIалда, капаратлъун букIине, рогьинегIан такрар гьабун бан буго гьеб как.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...