Аслияб гьумералде

Балагьлъун кквечIого букIине

Балагьлъун кквечIого букIине

Как ккола диналъул хIуби, Аллагьасде гIагарлъиялъул бетIер, гIибадат-тIагIаталъул тIадегIанлъи. Аварагас абулеб буго унго-унгояб къагIидалда какил кIвар гьабулесе Аллагьасда аскIоб къотIи бугила гьев Алжаналде лъугьинавизе. Абулеб буго, паризаял какал капаратлъун чIолила, чIахIиял мунагьал гьаричIебгIан мехалъ, гьезда гьоркьор лъугьарал гIисинал мунагь-хатIабазе.

 

Имам Гъазалияс рехсолеб буго аварагасул ﷺ хIадис: «Къиямасеб къоялъ лагъасул гIамалалдаса тIоцебе жинде раккулеб жо буго как. Гьелъул иш тIубараблъун батани – цогидаб гIамал къабул гьабула, мукъсанаблъун батани – цогидал гIамалалгун нахъруссинарун кьола», - ян («ИхIяу гIулуму ддин»).

Какилъги аслияб жо буго ракI Аллагьасда ﷻ хурхун, хIузуралда букIин. Аварагас ﷺ абун буго: «РакIалда хIузур гьечIев чиясул какиде Аллагь ﷻ валагьуларо», - ян. Щивасда лъала как балелъул пикраби кире щолелали ва гьеб букIинабизе лъугьиндал щиб хIал букIунебали. Абула, мажгиталде жамагIат гьабун как базе Жиндие ﷻ гIоло рачIарал чагIазул хIурмат гьабун Аллагьас ﷻ гьениб баразул как къабул гьабулинги абун. ЧIахIиял чагIазги абула, жамагIаталда как балелъул, гьенив вугев щивасул халгьабулила лъил ва щиб бакIалда рекIелъ Аллагь ﷻ вукIаравин абун, цинги гьеб дандеги босун, киназулго как хIузуралда бараб гIадин къабулги гьабулин.

Щивасда лъалеб жо буго жамагIаталда бараб какил кири цIикIкIинабулеблъи. «ЖамагIаталда бараб какил кири, живго жиндаго чIун баралдаса, къоло анкьго нухалъ цIикIкIинабун хъвала», - абун буго хIадис (Бухари).

Гьелда тIадеги, гIемерал хаслъаби руго жамагIат гьабун как байдал бусурбанчиясе кьолел. ГIусман-асхIабас бицун буго аварагас ﷺ абунин: «Боголил как жамагIат гьабун барав чи бащдаб сордо гIибадаталда тIамурав кинниги вукIуна, рогьалилабги бани - тIубараб сордого тIамурав гIадин лъугьуна», - ян (Муслим).

Анасидасан бицараб хIадисалдаги буго: «ЖамагIаталда паризаяб как базе хьвадулев чиясе гьеб хIежалда релълъун буго, суннаталде хьвади абуни - гIумра гIадин буго», - ян (ТIабарани).

Цере аразул какде букIараб кIвар нилъеда бичIчIиларо, жамагIаталда гьеб бачIого борчIи гьезие балагьлъун букIана.

Цо нухалъ боголил как жамагIаталда базе рес рекъечIеб мехалда ГIумар-асхIабасул вас ГIабдуллагьица гьелъул бакIалда, капаратлъун букIине, рогьинегIан такрар гьабун бан буго гьеб как.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...