Аслияб гьумералде

Балагьлъун кквечIого букIине

Балагьлъун кквечIого букIине

Как ккола диналъул хIуби, Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъул бетIер, гIибадат-тIагIаталъул тIадегIанлъи. Аварагас ﷺ абулеб буго унго-унгояб къагIидалда какил кIвар гьабулесе Аллагьасда ﷻ аскIоб къотIи бугила гьев Алжаналде лъугьинавизе. Абулеб буго, паризаял какал капаратлъун чIолила, чIахIиял мунагьал гьаричIебгIан мехалъ, гьезда гьоркьор лъугьарал гIисинал мунагь-хатIабазе.

 

Имам Гъазалияс рехсолеб буго аварагасул ﷺ хIадис: «Къиямасеб къоялъ лагъасул гIамалалдаса тIоцебе жинде раккулеб жо буго как. Гьелъул иш тIубараблъун батани – цогидаб гIамал къабул гьабула, мукъсанаблъун батани – цогидал гIамалалгун нахъруссинарун кьола», - ян («ИхIяу гIулуму ддин»).

Какилъги аслияб жо буго ракI Аллагьасда ﷻ хурхун, хIузуралда букIин. Аварагас ﷺ абун буго: «РакIалда хIузур гьечIев чиясул какиде Аллагь ﷻ валагьуларо», - ян. Щивасда лъала как балелъул пикраби кире щолелали ва гьеб букIинабизе лъугьиндал щиб хIал букIунебали. Абула, мажгиталде жамагIат гьабун как базе Жиндие ﷻ гIоло рачIарал чагIазул хIурмат гьабун Аллагьас ﷻ гьениб баразул как къабул гьабулинги абун. ЧIахIиял чагIазги абула, жамагIаталда как балелъул, гьенив вугев щивасул халгьабулила лъил ва щиб бакIалда рекIелъ Аллагь ﷻ вукIаравин абун, цинги гьеб дандеги босун, киназулго как хIузуралда бараб гIадин къабулги гьабулин.

Щивасда лъалеб жо буго жамагIаталда бараб какил кири цIикIкIинабулеблъи. «ЖамагIаталда бараб какил кири, живго жиндаго чIун баралдаса, къоло анкьго нухалъ цIикIкIинабун хъвала», - абун буго хIадис (Бухари).

Гьелда тIадеги, гIемерал хаслъаби руго жамагIат гьабун как байдал бусурбанчиясе кьолел. ГIусман-асхIабас бицун буго аварагас ﷺ абунин: «Боголил как жамагIат гьабун барав чи бащдаб сордо гIибадаталда тIамурав кинниги вукIуна, рогьалилабги бани - тIубараб сордого тIамурав гIадин лъугьуна», - ян (Муслим).

Анасидасан бицараб хIадисалдаги буго: «ЖамагIаталда паризаяб как базе хьвадулев чиясе гьеб хIежалда релълъун буго, суннаталде хьвади абуни - гIумра гIадин буго», - ян (ТIабарани).

Цере аразул какде букIараб кIвар нилъеда бичIчIиларо, жамагIаталда гьеб бачIого борчIи гьезие балагьлъун букIана.

Цо нухалъ боголил как жамагIаталда базе рес рекъечIеб мехалда ГIумар-асхIабасул вас ГIабдуллагьица гьелъул бакIалда, капаратлъун букIине, рогьинегIан такрар гьабун бан буго гьеб как.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Баркала кумекалъухъ

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул редакция! Газета гьоркьобккун нижее, Хунзахъ районалъул ТӀадколоб росулъа ХӀажиев ГӀалискандил хъизамалъе, бокьун буго баркалаялъул калам загьир гьабизе нижее хӀажалъи ккедал кумекалъе ратарал гӀадамазе.   Исана 13 июналда цӀаги рекӀун нижер мина,...


Минскалда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб форум

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


ХIикматал махлукъатал

Попугай ччугIа Пляжал гIуцIулеб. Гьеб ччугIил щибаб чIандероялда руго нус-нус гьитIинал, горал гIадал жал цоцалъ щулаго гъункун лъугьарал, гозоялъул кинниги сипат бугел цаби. Цабиги руго батIи-батIияб маххалдасаги къвакIарал. Цабзаздалъун гьез кораллал къунцIула. Габуралъул рахъалдаги руго жеги...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...