Аслияб гьумералде

ЛъикӀаб гӀамал

ЛъикӀаб гӀамал

Инсанасул лъикӀаб гӀамал-хасият исламалда цIакъ беццараблъун буго. ТӀадегӀанав Аллагьас гӀадамазда амру гьабуна щуго как баялда, рамазан моцӀалъ кӀал кквеялда, закагӀат бахъиялда, хӀеж борхиялда ва цогидалги диниял парзал тӀуразариялда цадахъго гӀамал-хасият берцинлъизабеянги.

 

Диналда цадахъ лъикӀаб гӀамал-хасияталъ инсан унго-унгояб иманалде вачуна ва гьев гьелъ Аллагьасдаса ﷻ хӀинкъулевлъун, пикру бацӀцӀадавлъун гьавула. Муъминчияс, гӀибадаталдаго цадахъ лъикӀаб гӀамал-хасиятги бихьизабуни, гьев Аллагьасе ﷻ вокьулевлъун лъугьине бегьула, гьелъ ахир-къадги Гьесде гӀагар гьавула.

Инсанасул лъикIаб гӀамал-хасияталъ бихьизабула нилъ рижарав Халикъасулгун кинаб гьоркьоблъи бугебали. ЛъикIаб гIамал-хасият бугев, рахIаталда вугев мехалдаго гIадин, къварилъи тIаде щведалги ццим къулчIаравлъун вукIуна. Къуватавлъун рикӀкӀуна ццин бахъиндал сабру гьабизе кIолев.

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Къуватав чи кколаро гӀемерал чагӀаздаса бергьарав, гьев ккола ццим бахъиндал жиндаго тIад кверщел гьабулев», - ян (Бухари).

Бусурбанчияс хӀаракат бахъизе ккола жиндирго гӀамал-хасият кIванагIан лъикӀлъизабизе. Амма гьелда тIад хIалтIи гьабун гурони, гьебги лъикIлъуларо.

Берцинаб гIамалалъе щивав муъминчиясе бищун мисалияв инсанлъун ккола МухӀаммад авараг ﷺ. Гьесдаса мисал босизе ккани, лъазе ккола гьесул лъикIал тIабигIатал ва хаслъаби.

МухӀканго гьесул гӀумруялъул цӀех-рех гьабиялдалъун инсанасул рухӀалъе лъикӀаб асар кьола. Гьелдаго тIаде, гIелму лъалъани, лъикIаб пихъги кьола. ТӀадегӀанав Аллагьас Жиндирго Аварагасе ﷺ кьуна бищунго лъикӀаб гӀамал-хасият.

Юнусица бицана, ХӀасаница абунин: «ГIаишатида гьикъанила Аварагасул ﷺ гӀамал-хасият кинаб букӀарабин абун. Гьелъ жаваб кьунила, гьесул гӀамал-хасият Къуръан букӀанин», - абун. (АхӀмад)

Муъминчияс гӀамал-хасият бихьизабизе ккола гӀумруялъул гӀемерал рахъазда: жидерго рагӀабаздалъун, ишаздалъун, Аллагьасе гьабулеб гӀибадаталдалъун, хъизан-агьлуялъулгун, гьудулзабазулгун ва сверухъ ругелщинал гӀадамазулгун гьоркьоблъиялдалъун.

Абизе бегьула нилъер тӀолабго дин лъикӀаб гӀамал-хасияталда бараб бугин. Инсанасул иман камиллъуларо, гӀамал-хасият лъикӀлъизабичIони.

 

Шамил МухIаммадов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Суал-жаваб

Шукруялъул сужда кида гьабулеб? Щукруялъул сужда гьабизе суннатаб буго. Гьебги гьабула циндаго ракIалда букIинчIеб бакIалдаса нигIмат тIаде бачIиндал яги жиндаса балагь нахъчIвайдал. Гьединго, суннатаб буго шукруялъул сужда гьабизе квешаб унти бугев яги балагьалде ккарав чи вихьидал, Аллагьас I...


РитIухълъиялъул аслу

Халкъазда цебечIарал масъалабазул цояб ккола адаб гьечIолъи. Хасго гьеб загьирлъула гӀолеб гӀелалда гьоркьоб. Адаб-хӀурмат, яхӀ-намус ккола сахаб жамгӀият букIиналъе лъолеб кьучӀалъул цояб. ГIемерисел масъалаби, захIмалъаби, ритӀухълъи гьечIолъи бугелъулха адаб гьечIолъиялъул...


Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго

Жакъа нилъеда гIемер рихьула цо-цо чагIи, гIураб динияб лъайги гьечIел, гIараб мацIги лъаларел, амма гIакъидалъул гъваридал суалал гьоркьор лъолел. Гьез цохIо жидерго пикрабазда мугъчIвай гьабула, амма церехун рукIарал ритIухъал чагIазул - салафазул бичIчIи хIисабалда бихьизарула. Цо-цо мехалъ...


Рагъухъабазул гIумру хвасар гьабуна

ГIадатияб гуреб ва рекIее асар гьабулеб лъугьа-бахъин ккана СВОялда. Дагъистаналдаса школлъималаз гьабураб ва гуманитарияб кумек хIисабалда битIараб гьиналъ кумек гьабуна тушманасул дроналъ гьужум гьабичIого букIине ва нилъер рагъухъабазул гIумру хвасар гьабизе.    Гьеб кумек щварав...


Наркотиказде данде

ЛъаратIа районалда, диниял хIаракатчагIазул квербакъиялдалъун, тIобитIана школлъималазе наркотиказда данде къеркьеялъул бицунеб дарс. Гьединаб мурадгун Гъараколоб росдал школалде рачIун рукIана ДРялъул муфтияталъул ЛъаратIа районалда бугеб лъай кьеялъул управлениялъул ва «Инсан»...