Аслияб гьумералде

Кумекалъе ратарал

Кумекалъе ратарал

Кумекалъе ратарал

Аварагасул асхIабзабазул 14 асхIаб вукIана чIегIераб тIомалъул. Гьезулги Аварагасде бищун гIагарал рукIана:

 

Билал - исламалда тIоцевесев будун. Исламалъул нухда мушрикиназдаса гIемераб гIакъубаги бихьана гьесда. Абубакар-асхIабас тархъанги гьавуна. Билалица какал ахIана хирияб Маккаялдаги, Мадинаялдаги ва Иерусалималдаги. Аварагасда ﷺ цадахъ ва гьев ﷺ ахираталде накълулъидал гIемерал гъазаватаздаги гIахьаллъана. Цо къоялъ Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Дур хIатIазул хьвадиялъул сас дида ﷺ Алжаналъуб рагIана», - ян. Билалил хоб Дамаскъалда буго.

Нажаши (Негус) – цевехун Авараг ﷺ вихьичIониги ва гьесул асхIаблъун вукIинчIониги, ХIабашиялъул пача Нажаши ккола Мадинаялда аварагасдасан ﷺ жаназалъул как барав чи. Мушрикиназул рахъалдасан тIаде кIанцIи цIикIкIун Аварагас ﷺ ХIабашиялде ритIарал бусурбабазе жанир чIезе бакIги кьуна Нажашица. Гьелгун дандчIваралдаса исламги босана гьес.

Усама ибн Зайд – Зайд ибн ХIарисатилги ва Аварагасﷺ хахизаюрай Умму Айманилги вас ккола гьев. Аварагасе ﷺ гьев кутакалда вокьулаан. 15 сон байдал, жиндиего бокьун, Хандакъалъул гъазаваталдаги гIахьаллъана. 20 сон барав Усама, византиялгун рагъулел рукIарал бусурбабазул цевехъанлъунги тана Аварагасﷺ.

ВахIши – гьев вукIана хIабашиязул лагълъун. Ислам къабул гьабизегIан УхIудалъул гъазаваталда Аварагасул ﷺ имгIал ХIамзат чIвана гьес. Аварагас ﷺ гьесул шагьадат къабул гьабуна, амма имгIал чIвай кIочене кIвечIого, вихьулев бакIалде вачIунгеян абуна. Авараг ﷺ ахираталде накълулъидал Абубакар-асхIабас, Халид ибн Валидил бетIерлъиялда бугеб бусурбабазул бо битIана Ямамалде мутIигIлъуларел тухумал мукIур гьаризе. Аварагасул ﷺ имгIал чIвараб хочоца гьенив гьересияв авараг Мусайламаги чIвана ВахIши ибн ХIарбица.

СагIд ал-Асвад – гьес Аварагасда ﷺ абуна тIом чIегIераб букIиналъ цонигияс яс кьолей гьечIин абун. Цинги Аварагас ﷺ жиндирго асхIаб ГIамрихъе витIана гьев яс гьарун. Гьесул яс йикIана кутакалда берцинай. ЧIегIераб кьералъул СагIд вихьидал, ГIамрил ццин бахъана ва гьес гьариялъе жаваб гьабичIо. Цинги ясалъ Аварагасул ﷺ гьариялъе жаваб гьабичIого теялдаса хIинкъун, инсуда абуна жий гьесие инилан. Цинги бусурбаби гъазаваталде ахIизе байбихьана. Аварагас ﷺ нахъе витIичIого вукIине гьумерги бахчун вагъулев вукIана СагIд. Гьеб гъазаваталда СагIд шагьидлъана. Гьевги кодов ккун Аварагас ﷺ абуна: «Дун гIодулев вукIана вокьулев асхIаб нилъедаса ватIалъанин абун, амма Аллагьасда ﷻ аскIоб гьесул даража бихьидал дун гьимана», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


ХIижабалъул хIакъалъулъ

Руччабазул «Марям» централда тIобитIана «Хиджаб: внутренний и внешний смысл» абураб темаялда анлъабилеб семинар.   Данделъиялда рорхана чIужугIаданалъул ретIел-хьиталда хурхарал кIвар бугел масъалаби, бицана хIижабалъул хиралъиялъул, чIужугIаданалъе гьелъул бугеб...


Килдерил гIолилазул ифтIар

Гумбет районалъул Килялъ росдал гIолохъабаз МахIачхъалаялда тIобитIана ифтIаралъул сордо. Тадбиралда гIахьаллъи гьабуна районалъул имамзабазул советалъул председатель МухIаммаднур МухIаммадов, росдал имам ГIабдула СултIанов ва цогидалги. ГIалимзабаз ва имамзабаз гIолилазул суалазе кьуна жавабал,...


Камил гьабила

ГIибадат гьабиялъулъ тамахлъи лъугьиналъ жанисеб бацIцIалъиялъеги чучлъи лъугьуна. Амма инсанас гIемер гIибадат гьабунагIан, рухIияб рахъги камиллъула. Диналъ нилъее, гIибадаталда даимго рукIинедухъ, Аллагь рази гьавизе хIаракат бахъиялъул мурадалда кьун руго паризаял гурелги гIамалал...


Суал-жаваб

Шукруялъул сужда кида гьабулеб? Щукруялъул сужда гьабизе суннатаб буго. Гьебги гьабула циндаго ракIалда букIинчIеб бакIалдаса нигIмат тIаде бачIиндал яги жиндаса балагь нахъчIвайдал. Гьединго, суннатаб буго шукруялъул сужда гьабизе квешаб унти бугев яги балагьалде ккарав чи вихьидал, Аллагьас I...


Духъе вачIарав чапар

Рамазан моцI ккола гIумруялда жанир ккарал гIунгутIаби рацIцIине ва нилъерго иман щула гьабизе кьураб моцI, гьебги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун. Гьаб моцIалъе чияс букIине кколеб адаб-хIурмат гьабуни, гьелъул баракат щвела.   Рамазан моцI лъугIизе дагьалго къоял хутIун ругониги,...