Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Къуръан ккола Аварагасе ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб бищун кIудияб мугIжизат. Щайин абуни, гьеб кколеб букIун Аллагьасул ﷻ калам. Гьениб бугелда релълъараб цо аятгIаги гIуцIизе, жакъа къоялде щвезегIанги, лъихъаго бажаричIо ва бажаруларо. Къуръан цIали ккола гIибадат ва гьелъул щибаб хIарп рикIкIун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ анцIго кириги хъвала.

 

Къутайбат ибну СагIидица бицана Лайсидасан ва гьесги ибну Аби Мулайкатидасан ва гьесги ЯгIла ибну Мамликидасан, гьес гьикъанин Умма-Саламатида Аварагасул Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Гьелъ абула Аварагасул ﷺ цIали букIанин хIарп-хIарп ккун баянаб куцалда цIалулеб. 

Къатадатица бицана жинца Анас ибну Маликида гьикъанин Аварагасул ﷺ Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Анасица абула цIазабун цIалулаанин. Гьелъул магIна ккола Аварагас ﷺ цIазабизе кколеб бакI цIазабулеб букIанин абураб. (Имам Тирмизи)

Умму-Саламатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ Къуръан цIалулеб букIана гьоркьоб къотIизабун. Цин цIалулаан «АлхIамдулиллагьи раббил гIаламин» ва хадув чIолаан, цинги байбихьулаан «АррахIмани ррахIим» абун ва чIолаан, цинги цIалулаан «Малики явми ддин» абун. Къокъ гьабун абуни, щибаб аят хурхинабун цIаличIого, батIатIезабун цIалулеб букIанин», - ян.

Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Умму-Гьаниица бицана къаси мехалъ Аварагасул ﷺ Къуръан цIали рагIулеб букIанин жий бусада егун йигеб мехалдаги», - ян. Гьелъул магIна ккола гьижра гьабизегIан цебе, къасимехалъ, КагIбаялда аскIоб Аварагас ﷺ как балеб гьелда рагIулеб букIанин абураб. 

Къатадатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьас ﷻ аварагзаби ритIичIо берцинал гьурмалгун ва берцинал гьаркьалгун, ай кинабго цадахъго кьун гурони. Нужер Авараг ﷺ вукIана берцинаб гьумералъул ва берцинаб гьаракьалъул. Гьес ахIун (кечI гIадин) Къуръан цIалулеб букIинчIо», - ян.

Ибну ХIажар Гьайтамияс абуна Аварагас ﷺ Къуръан цIаличIин кечI гIадин ахIун, амма цIаланин берцинаб бакъаналда (махраж гьабун).

Ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго: «Цо-цо мехалъ Аварагасул ﷺ гьаракь азбаралде рагIулаан гьев рокъов жанив вукIаго», - ян.

Цо-цо мехалъ абураб рагIул магIна ккола, гIемерисеб мехалъ Аварагас ﷺ Къуръан бигьагьабун цIалулаанин абураб. Гьеб рагIулеб букIана лъикI гIенеккарав чиясда.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Египеталде сапар

Египеталде сапаралъ араб Дагъистаналдаса делегация дандчӀвана Вакъфазул рахъалъ министр Усама ал-Азгьаригун. Дагъистаналъул делегациялда гъорлъ рукӀана: ДРялъул диниял суалазул ва миллияб политикаялъул министрасул заместитель ТӀагьир Сутаев, министрасул кумекчи ГӀабдулбасир Абакаров, ДРялъул...