Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Аварагасул ﷺ Къуръан цIали

Къуръан ккола Аварагасе ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб бищун кIудияб мугIжизат. Щайин абуни, гьеб кколеб букIун Аллагьасул ﷻ калам. Гьениб бугелда релълъараб цо аятгIаги гIуцIизе, жакъа къоялде щвезегIанги, лъихъаго бажаричIо ва бажаруларо. Къуръан цIали ккола гIибадат ва гьелъул щибаб хIарп рикIкIун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ анцIго кириги хъвала.

 

Къутайбат ибну СагIидица бицана Лайсидасан ва гьесги ибну Аби Мулайкатидасан ва гьесги ЯгIла ибну Мамликидасан, гьес гьикъанин Умма-Саламатида Аварагасул Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Гьелъ абула Аварагасул ﷺ цIали букIанин хIарп-хIарп ккун баянаб куцалда цIалулеб. 

Къатадатица бицана жинца Анас ибну Маликида гьикъанин Аварагасул ﷺ Къуръан цIали кинаб букIарабин абун. Анасица абула цIазабун цIалулаанин. Гьелъул магIна ккола Аварагас ﷺ цIазабизе кколеб бакI цIазабулеб букIанин абураб. (Имам Тирмизи)

Умму-Саламатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ Къуръан цIалулеб букIана гьоркьоб къотIизабун. Цин цIалулаан «АлхIамдулиллагьи раббил гIаламин» ва хадув чIолаан, цинги байбихьулаан «АррахIмани ррахIим» абун ва чIолаан, цинги цIалулаан «Малики явми ддин» абун. Къокъ гьабун абуни, щибаб аят хурхинабун цIаличIого, батIатIезабун цIалулеб букIанин», - ян.

Имам Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Умму-Гьаниица бицана къаси мехалъ Аварагасул ﷺ Къуръан цIали рагIулеб букIанин жий бусада егун йигеб мехалдаги», - ян. Гьелъул магIна ккола гьижра гьабизегIан цебе, къасимехалъ, КагIбаялда аскIоб Аварагас ﷺ как балеб гьелда рагIулеб букIанин абураб. 

Къатадатидасан бицараб хIадисалда буго: «Аллагьас ﷻ аварагзаби ритIичIо берцинал гьурмалгун ва берцинал гьаркьалгун, ай кинабго цадахъго кьун гурони. Нужер Авараг ﷺ вукIана берцинаб гьумералъул ва берцинаб гьаракьалъул. Гьес ахIун (кечI гIадин) Къуръан цIалулеб букIинчIо», - ян.

Ибну ХIажар Гьайтамияс абуна Аварагас ﷺ Къуръан цIаличIин кечI гIадин ахIун, амма цIаланин берцинаб бакъаналда (махраж гьабун).

Ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго: «Цо-цо мехалъ Аварагасул ﷺ гьаракь азбаралде рагIулаан гьев рокъов жанив вукIаго», - ян.

Цо-цо мехалъ абураб рагIул магIна ккола, гIемерисеб мехалъ Аварагас ﷺ Къуръан бигьагьабун цIалулаанин абураб. Гьеб рагIулеб букIана лъикI гIенеккарав чиясда.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...