Аслияб гьумералде

Сапар бухьин

Сапар бухьин

МухӀаммад авараг ﷺ вукIана ва вуго кидаго нилъеца жиндаса мисал босизе кколев инсан. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго гьесдаса мисал босейиланги. Аварагас ﷺ нилъеда малъунги буго кин рукIине кколебали. Сапаралъулъги мисал бихьизабуна гьес.

 

Сапаралда захIмалъаби дандчIвалелъул, шаригIаталъ гьеб рахъалдаги нилъее бигьалъаби кьун руго. Масала, какал къокъ гьаризе. Гьединлъидал, сапаралъ вахъунес лъазаризе ккола сапаралда хурханщинал жал. Хасго каказул хIукму. Сапаралъ вахъиналде кIиго ракагIат суннатаб какилги базе лъикIаб буго.

«ИтхIафу сагIадатул муттакъин» абураб тIехьалда хъван буго: «Рокъоса къватIиве вахъиналде паризаяб яги ратибат как бани, гьеб чIола сапаралъул какалъул бакIалда, гьелъие ният гьабичIониги», - ян.

Имам Нававияс «Азкар» абураб тIехьалда хъван буго: «ТIоцебесеб ракагIаталда алхIам цIалун хадуб цIалила сура «ал-Кафирун», кIиабилеб ракагIаталда суратул «Ихлас». Сапаралде вахъинелъул агьлу-хъизамги Аллагьасде ﷻ тIамун тела ва Аварагасдасан ﷺ бачIараб дугIа цIалила: «АставдигIука Ллагьу ллази ла тазигIу вадаигIугьу», - ян абураб. МагIна: «Дица мун Аллагьасде ﷻ тIамун тола, Жинде тIамун тараб цIунулев Гьев вугелъул», - ян.

Гьединго сапаралъ къватIив вахъунев чиясда хадуб как ахIизеги суннатаб буго. Сунда бугониги рекIунелъул цIализе кколеб гьадинаб дугIаги малъана Аварагас ﷺ: «СубхIана Ллази саххара лана гьаза ва ма кунна лагьу мукъринин, ва инна ила раббина ламункъалибун». Цо-цо гIалимзабаз абуна лъикIаб бугила сура «ал-Къадр» ва тавбуялъул 128-абилеб аят цIализе.

Сапаралъ лъабго яги цIикIкIун чи цадахъ унев вугони, цо цевехъанги вихьизавизе суннатлъула. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужер лъабгояв сапаралъ вахъани, нужеда гьоркьоса цояв цевехъанлъун те», - ян. (Абу Давуд)

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...