Аслияб гьумералде

Сапар бухьин

Сапар бухьин

МухӀаммад авараг ﷺ вукIана ва вуго кидаго нилъеца жиндаса мисал босизе кколев инсан. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго гьесдаса мисал босейиланги. Аварагас ﷺ нилъеда малъунги буго кин рукIине кколебали. Сапаралъулъги мисал бихьизабуна гьес.

 

Сапаралда захIмалъаби дандчIвалелъул, шаригIаталъ гьеб рахъалдаги нилъее бигьалъаби кьун руго. Масала, какал къокъ гьаризе. Гьединлъидал, сапаралъ вахъунес лъазаризе ккола сапаралда хурханщинал жал. Хасго каказул хIукму. Сапаралъ вахъиналде кIиго ракагIат суннатаб какилги базе лъикIаб буго.

«ИтхIафу сагIадатул муттакъин» абураб тIехьалда хъван буго: «Рокъоса къватIиве вахъиналде паризаяб яги ратибат как бани, гьеб чIола сапаралъул какалъул бакIалда, гьелъие ният гьабичIониги», - ян.

Имам Нававияс «Азкар» абураб тIехьалда хъван буго: «ТIоцебесеб ракагIаталда алхIам цIалун хадуб цIалила сура «ал-Кафирун», кIиабилеб ракагIаталда суратул «Ихлас». Сапаралде вахъинелъул агьлу-хъизамги Аллагьасде ﷻ тIамун тела ва Аварагасдасан ﷺ бачIараб дугIа цIалила: «АставдигIука Ллагьу ллази ла тазигIу вадаигIугьу», - ян абураб. МагIна: «Дица мун Аллагьасде ﷻ тIамун тола, Жинде тIамун тараб цIунулев Гьев вугелъул», - ян.

Гьединго сапаралъ къватIив вахъунев чиясда хадуб как ахIизеги суннатаб буго. Сунда бугониги рекIунелъул цIализе кколеб гьадинаб дугIаги малъана Аварагас ﷺ: «СубхIана Ллази саххара лана гьаза ва ма кунна лагьу мукъринин, ва инна ила раббина ламункъалибун». Цо-цо гIалимзабаз абуна лъикIаб бугила сура «ал-Къадр» ва тавбуялъул 128-абилеб аят цIализе.

Сапаралъ лъабго яги цIикIкIун чи цадахъ унев вугони, цо цевехъанги вихьизавизе суннатлъула. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужер лъабгояв сапаралъ вахъани, нужеда гьоркьоса цояв цевехъанлъун те», - ян. (Абу Давуд)

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...