Аслияб гьумералде

Рамазаналъул хиралъи

Рамазаналъул хиралъи

 

Гьале тIаде щолеб буго рамазан моцI. Аллагьасе ﷻ буго кинабго рецц, исанаги гьеб хирияб моцI нилъеда бихьизе рес кьуралъухъ. Рамазан моцIалъул хиралъабазул рицарал хIадисал аварагасул ﷺ цIакъго гIемер руго. Гьезул цо-цоял рехселин.

 

«Рамазан моцI тIаде щведал алжаналъул каваби рагьула, жужахIалъул каваби къала ва шайтIабазда рахсал рала». «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна: «Адамил лъимералъул бокьараб гIамал гьес жиндиего гIоло гьабулеблъун буго цохIо кIал кквей хутIун. КIал кквей Дие гIоло гьабула ва гьелъул кириги Дица ﷻ кьола» (Бухари).

Гьаб хIадис баян гьабун гIалимзабаз бицана кIал ккурав чиясда хадуб сахаб къоялъ халгьабун гIадамал рукIунарелъул, кIал кквей кколин бищун дагь рияъ жинда хурхунеб гIибадатилан. Гьелъул хIисабалда цого-цо кIал кквеялъ баян гьабула инсанасул Аллагьасе ﷻ бугеб мутIигIлъи.

«Дир напс кверщаликь бугев АллагьасхIаги ﷻ, кIал ккурав чиясул кIалдиса бачIунеб махI Аллагьасда ﷻ аскIоб мискалъул махIалдасаги берцинаб буго. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Дие гIололъун лагъзаз квен, лъим ва жидеего бокьараб тана», - абун. (Абу Давуд, Ибн Мажагь)

«Рамазан моцIалъ тIубараб паризаяб гIибадаталъул кири 70 нухалъ цIикIкIинабун хъвала, суннатал тIураялъул кири - парз тIубарабгIан хъвала». (Бухари, Муслим)

«Аллагьасдасан ﷻ кири щвеялда хьулгун рамазан моцIалъ сардал гIибадаталда тIамулев чиясул цере арал мунагьал Аллагьас ﷻ чурула». (Бухари)

«КIалкквей хъалхъан ккола. КIал ккурав чи къваригIел гьечIеб жоялдаса рикIкIалъе ва жагьилчагIазда релълъун вукIунге. Цонигияв лъугьани гьевгун къацандизе ва къваригIел гьечIел хабар рицине, гьесда абе дица кIал ккун бугин абун». (Бухари)

«Аллагьасе ﷻ гIоло цо къоялъ кIал ккурав чиясул гьумер ТIадегIанав Аллагьас ﷻ 70 соналъул нухлул манзилалъ жужахIалдаса рикIкIад гьабула». (Бухари, Муслим)

«Лайлатул Къадриялъул сордоялъ ЖабрагIил малаик, цогидал малаикзабазул къокъагун, ракьалде рещтIуна. Гьеб сордоялъ Аллагьасе ﷻ гIибадаталда сордо тIамуразе дугIа гьабун Аллагьасда ﷻ гьарула гьез. Цинги гIидалъул къоялъ Аллагьас ﷻ гьел малаикзабазда абула: «Я, Дир ﷻ малаикзаби, жиндир хIалтIи лъикI гьабурав чи кинаб шапакъаталъе мустахIикъавлъун вугев?» - илан. Гьез абула: «Я, нижер Аллагь, гьев чиясе тIубараб шапакъат кьезе ккола», - ян.

 

 

Жабир Мажидов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ЦIоросаролъ

ЦIоросаролъ ккола ракъи буссинабулеб ва халкъалда гьоркьоб машгьураб нигIмат. Гьелъулъ белок, клетчатка, витаминал ва минерал гIемер руго. ХIалакълъизе хIаракат бахъулел гIадамаз гьикъула, диетаялда вугеб мехалда цIоросаролъ кваназе бегьулищин абун.   ЦIоросаролъалъ кумек гьабула гIорцIизе....


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...