Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ квен

Аварагасул ﷺ квен

Аварагасул ﷺ квен

Аварагасе ﷺ бокьулеб щибаб жо нилъееги бокьизе ккола, хIатта квенцин. Аварагасе ﷺ бокьанщинаб бокьи ккола иманалъул бацIцIалъиялдасан. Анасица, Аварагас ﷺ кванан букIиналъ гуро хъабахъ кванараб. Гьес кванана Аварагасе ﷺ гьеб бокьулеб букIиналъ.

 

ГIатаъ ибну Ясарица бицана Умму Саламатидасан: «Дица цо нухалъ Аварагасе ﷺ бачIана бежараб чахъдал хьибил ва гьеб кванана. Хадуб как базе вахъана, какие чуричIого», - ян. (Имам Тирмизи)

Къутайбат ибну ЛагьигIатица бицана Сулайман ибну Зиядидасан ва гьесги ГIабдуллагь ибну ХIарисидасан: «Нижеца кванана Аллагьасул расуласда ﷺ цадахъ, мажгиталда жаниб, бежараб гьан».

ХIадисалъ тIоритIел гьабула мажгиталда жаниб кваназе бегьулеблъиялде, чорок гьабулеб батичIебгIан заманаялъ.

Имам Заркашияс абуна: «Мажгиталда жаниб кваназе бегьула гIеч, чед, хъарпуз ва цогидабги. Ибну Мажагьица бицараб хIадисалда буго ГIабдуллагь ибну ХIарисица абунин: «Аварагасул ﷺ заманаялъ нижеца мажгиталда жаниб чедги гьанги кванана», - ян. Кинниги рекъараб буго кванда гъоркь жо тIамизе мажгит чороклъичIого ва гьеб сабаблъун хIутI-хъумур гьениб бакIаричIого букIине. Гьеб нилъеца бицараб хаслъула махI гьечIеб кванда. Амма махI бугеб квен батани, масала, пер, ражи гIадинаб, мажгиталда кваназе карагьалъула».

Мугъира ибну ШугIбатидасан бицана: «Къасимехалъ жив, Авараггун ﷺ цадахъ, дун ун вукIана гьоболлъухъ (хъвалеб буго гьел гьоболлъухъ рукIанин Зубайр ибну ГIабдулмутIалибил яс ЗубагIатихъ). Бежараб чахъдал бох бачIуна. Нусги босун Авараг ﷺ лъугьана гьеб къотIизе ва диеги кесек къотIана. ГьебсагIаталда Билал вачIана ва абула какил заман щванилан. Аварагас ﷺ, нусги гIодоб лъун, абула гьасие щибилан. Гьесул кверал ракьул цIегийилан. Билалил михъал, кIутIбузде щун, халалъул, далун рукIана. Аварагас ﷺ гьесда абуна: «Дица къунцIила гьел сивакакги лъун яги сивакакги лъун дуцаго къунцIе», - ян.

Гьесул кверал ракьул цIегийин абиялъул магIна букIана, гьедин гьабугеян абураб. Квен цебе букIаго какда жаниб хIузур цIунизе квалквал гьабулелъул. Жеги рукъалъул бетIергьанасе бокьичIого букIине бегьула кIанцIун тIаде рахъун инеги. Аварагас ﷺ, гьединго, бежун бачIараб тIулги кванана.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Инсанасул гIумру

ХIурматиял бусурбаби, гьал ахирал моцIазда жаниб Дагъистаналъул халкъ дандчIвана гIезегIанго цIикIкIарал тIабигIиял балагьазда. ГIемераб цIад баялъул хIасилалда Дагъистаналъул чанго батIиял бакIазда, ай гIодоблъиялда лъим рукъзабахъе бачIун лъикIаланго зарал ккана магIишаталъе. Гьединго мугIрузул...


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...


Лъим кIанцIи

Март моцIалъул къоло ичIабилеб къо, Къаси бачIун щвана Бичасул салам. Сабурго жамагIат къватIиб бахъана, Берцинаб тIабигIат бихьизабуна.   БачIун щун бугелъул, щиб гьабилебан ХасмухIаммадихъе хабар битIана. Гьес «истихфар» гьабун жаваб бачIана Бажарарав чияс росу...