Аслияб гьумералде

Хвасарлъи буго

Хвасарлъи буго

Хвасарлъи буго

Дунялалда бищун хириял бакIазул цояб ккола жиндилъ хирияв МухIаммад ﷺ вукъараб Мадина шагьар, гьенибги - Аварагасул ﷺ мажгит, мажгиталдаги гьев ﷺ вукъараб Равза. Гьеб бакIалъул баракат лъала гьениве цогIаги нухалъ щварасда. Гьеб буго щварасда гурони лъалареб хIалги. Цинги чиясул анищ хутIула кIиабизе, лъабабизе гьениве щвезе, хирияб Равза бихьизе.

 

Гьелдасаги тIадегIанаб буго ахираталда хирияв Авараггун ﷺ рахъинари, гьесул ﷺ шафагIаталъ роси, хIавзалдаса гьекъезе щвей. Кин инсан гьеб даражаялде щолев? Гьелъие сабаблъун Аварагас ﷺ абун буго: «Къиямасеб къоялъ диде цIикIкIун гIагарал рукIине руго салават гIемер битIулел», - абун.

Аварагасде ﷺ салават битIи буго Аллагьасго ﷻ муъминзабазде амру гьабураб гIамалги. Къуръаналда буго (магIна): «Аллагьасги ﷻ Гьесул малаикзабазги битIула Аварагасде ﷺ салават, я иман лъурал гIадамал, нужецаги цIакъ бахъун битIе гьесде ﷺ салават», - абун (суратул «АхIзаб», 56 аят). Аллагьас ﷻ Гьесде ﷺ салават битIиги буго гIурхъи-рахъ гьечIеб цIоб-рахIмат. Нилъеца Гьесде ﷺ салават битIи абуни буго, Аллагьасул ﷻ рахъалдасан нилъее рахIматал щвей. Нилъеца гьеб битIулелъул Аллагьас ﷻ нилъеде Жиндир бербалагьи, рахIматал жеги цIикIкIинарула.

Цо нухалъ асхIабзабазда халлъула Авараг ﷺ разиго гьимулев. Гьез абула, я Аллагьасул ﷻ Расулин ﷺ, нижеда мун разиго вихьулев вугин абун. Гьес ﷺ жаваб гьабула: «Кин рази гьечIого вукIинев, ЖабрагIилас дида абидал: «Щив чи вугониги дуде цо нухалъ салават битIун, Аллагьас ﷻ гьесде анцIго нухалъ цIикIкIун Жиндир рахIмат-цIоб биччала», - ян (Бухари).

Аварагасде ﷺ салават битIиялъулъ гIемерал пайдаби руго. ГIемер салават битIулесул дунявиял мурадал дандерилълъуна. ХIадисалда буго: «Къойида жаниб диде ﷺ нусго салават битIулесул Аллагьас ﷻ хIажатал тIурала», - ян.

Салават буго Къиямасеб къоялъ Аварагасул ﷺ шафагIат щвеялъе сабабги. «Гьезул (умматалъул) салаватал, гьеб дие сайгъат буго. Гьезие дир сайгъат абуни, Къиямасеб къоялъ дица гьезие шафагIат гьаби буго», - ян.

АскIор ругез Аварагасул ﷺ цIар рехсолеб рагIараб мехалъги битIизе ккола салават. ГIали-асхIабас бицун буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Къарумав чи вуго жинда аскIоб дир цIар рехсолеб рагIидал диде салават-салам битIуларев чи», - ян (Тирмизи).

Салават буго дугIа къабуллъиялъеги сабаб. Аварагас ﷺ абунин ГIали-асхIабасдасан бицун буго: «Цониги дугIа гьечIо жиндаги зобалаздаги гьоркьоб пардав гьечIеб. Дидеги агьлуялдеги салават битIараб мехалъ гьеб пардав тIагIуна. Цинги дугIаги тIаде бахуна. Амма салават битIичIони, дугIа жиб битIарасул бетIералде тIадбуссун рещтIуна», - ян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ гьабеги щивасе Аварагасде ﷺ гIемер салават битIизе ва гьесул ﷺ сира лъазабизе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


ЧIор речIчIиялъул турнир

ГӀахвахъ районалъул гӀадамазда гьоркьоб «Лучник» клубалда тIобитIана чIор речIчIиялъул турнир.  Турниралъул хӀурматиял гьалбаллъун рукӀана МахӀачхъалаялъул централияб мажгиталъул имам ГӀиса Салимсултанов, Шамсудин Шамсудинов - ГӀахьвахъ районалъул имамзабазул советалъул председатель ва «ГIахьвахъ...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...