Аслияб гьумералде

Хвасарлъи буго

Хвасарлъи буго

Хвасарлъи буго

Дунялалда бищун хириял бакIазул цояб ккола жиндилъ хирияв МухIаммад ﷺ вукъараб Мадина шагьар, гьенибги - Аварагасул ﷺ мажгит, мажгиталдаги гьев ﷺ вукъараб Равза. Гьеб бакIалъул баракат лъала гьениве цогIаги нухалъ щварасда. Гьеб буго щварасда гурони лъалареб хIалги. Цинги чиясул анищ хутIула кIиабизе, лъабабизе гьениве щвезе, хирияб Равза бихьизе.

 

Гьелдасаги тIадегIанаб буго ахираталда хирияв Авараггун ﷺ рахъинари, гьесул ﷺ шафагIаталъ роси, хIавзалдаса гьекъезе щвей. Кин инсан гьеб даражаялде щолев? Гьелъие сабаблъун Аварагас ﷺ абун буго: «Къиямасеб къоялъ диде цIикIкIун гIагарал рукIине руго салават гIемер битIулел», - абун.

Аварагасде ﷺ салават битIи буго Аллагьасго ﷻ муъминзабазде амру гьабураб гIамалги. Къуръаналда буго (магIна): «Аллагьасги ﷻ Гьесул малаикзабазги битIула Аварагасде ﷺ салават, я иман лъурал гIадамал, нужецаги цIакъ бахъун битIе гьесде ﷺ салават», - абун (суратул «АхIзаб», 56 аят). Аллагьас ﷻ Гьесде ﷺ салават битIиги буго гIурхъи-рахъ гьечIеб цIоб-рахIмат. Нилъеца Гьесде ﷺ салават битIи абуни буго, Аллагьасул ﷻ рахъалдасан нилъее рахIматал щвей. Нилъеца гьеб битIулелъул Аллагьас ﷻ нилъеде Жиндир бербалагьи, рахIматал жеги цIикIкIинарула.

Цо нухалъ асхIабзабазда халлъула Авараг ﷺ разиго гьимулев. Гьез абула, я Аллагьасул ﷻ Расулин ﷺ, нижеда мун разиго вихьулев вугин абун. Гьес ﷺ жаваб гьабула: «Кин рази гьечIого вукIинев, ЖабрагIилас дида абидал: «Щив чи вугониги дуде цо нухалъ салават битIун, Аллагьас ﷻ гьесде анцIго нухалъ цIикIкIун Жиндир рахIмат-цIоб биччала», - ян (Бухари).

Аварагасде ﷺ салават битIиялъулъ гIемерал пайдаби руго. ГIемер салават битIулесул дунявиял мурадал дандерилълъуна. ХIадисалда буго: «Къойида жаниб диде ﷺ нусго салават битIулесул Аллагьас ﷻ хIажатал тIурала», - ян.

Салават буго Къиямасеб къоялъ Аварагасул ﷺ шафагIат щвеялъе сабабги. «Гьезул (умматалъул) салаватал, гьеб дие сайгъат буго. Гьезие дир сайгъат абуни, Къиямасеб къоялъ дица гьезие шафагIат гьаби буго», - ян.

АскIор ругез Аварагасул ﷺ цIар рехсолеб рагIараб мехалъги битIизе ккола салават. ГIали-асхIабас бицун буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Къарумав чи вуго жинда аскIоб дир цIар рехсолеб рагIидал диде салават-салам битIуларев чи», - ян (Тирмизи).

Салават буго дугIа къабуллъиялъеги сабаб. Аварагас ﷺ абунин ГIали-асхIабасдасан бицун буго: «Цониги дугIа гьечIо жиндаги зобалаздаги гьоркьоб пардав гьечIеб. Дидеги агьлуялдеги салават битIараб мехалъ гьеб пардав тIагIуна. Цинги дугIаги тIаде бахуна. Амма салават битIичIони, дугIа жиб битIарасул бетIералде тIадбуссун рещтIуна», - ян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ гьабеги щивасе Аварагасде ﷺ гIемер салават битIизе ва гьесул ﷺ сира лъазабизе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


Алжаналде нух

Дунялалъул кинабго иш сабабазда базабун бугебго гIадин, инсан дунялалде вачIинги эбел-инсудалъун буго. Лъиего балъгояб жо гуро лъимаде эбел-инсул букIунеб гурхIелги, кIудияб тIалаб-агъазги. Гьединлъидал нилъеда исламалъ тIад гьабула эбел-инсул камилаб адаб гьабизе. Къуръаналъулги ахIи буго...


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...


Дагъистаналъул муфти дандчIвана

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионазда хӀалтӀулел Дагъистаналъул хӀукуматалъул вакилзабазулгун тӀобитӀана дандчӀвай. Гьеб тадбиралда гӀахьаллъана Россиялъул регионазда ва къватӀисел пачалихъазда гӀумру гьабулел дагъистаниязулгун...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...