Аслияб гьумералде

Къокъабго баян

Къокъабго баян

Инсанияталъул тарихалда бусурбабазе МухӀаммад авараггӀан ﷺ кӀвар бугев чи вижичIо. Гьесул гӀумру ккола дунял-гIалам бижиялдаса Аллагьасул ﷻ мурад тIубай, яхӀ-намус берцинаб гIамал-хасияталъул камиллъи, муъминзабазе нух бихьизаби. Къуръаналда абуна: «ГӀаламалъего рахIмат», - абун. Гьесул рукIа-рахъин лъугьана ритӀухъаб гӀумруялъе мисаллъун.

 

 

Гьев ﷺ гьавуна 571-абилеб соналъ Маккаялда, пилалъул соналъ. Гьев ﷺ ккола Гьашим абураб кьибилалъул, Къурайш абураб тухумалдаса. ГьитIинаб къоялъго бесдал хутIун (эмен гьесул ﷺ хвана гьев жеги эбелалъул ургьив вукIаго, эбел – гьес анлъго сон бараб мехалъ) гьесул тIалаб гьаби тIаде босана кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица, хадуб - имгIал Абу-ТIалибица. Жиндир берцинаб гIамал-хасияталъ, вукIа-вахъиналъул гьайбатлъиялъ гIолохъанал соназго гьесие маккаялъулаз кьун букIана «ал-Амин» (божилъи бугев, хиянат гьабуларев) абураб тIокIцIар.

40 сонил ригьалда, ХIираъ абураб Маккаялда аскIоб бугеб нохъода Аллагьасул ﷻ махлукъатазул пикру гьабун гIибадаталда вугелъуб, ЖабрагIил малаик вачIун, гьесухъе рещтIана Аллагьасдасан ﷻ тIоцебесеб вахIю. Гьесул ﷺ авараглъиялда тIоцебе божарал ккола: лъади Хадижат, вацгIал ГIали ибну Абу-ТIалиб, гIагарав гьудул Абубакар. Хадуб, 13 соналда жаниб, гьес ﷺ Маккаялъул гIадамал ахIана Аллагь ﷻ цо гьавун исламияб диналде, хIехьезе ккана захIмалъигун гIакъуба.

622 соналъ, Аллагьасул ﷻ рахъалдасан изну щун, Аварагас ﷺ гьабуна Мадинаялде гьижра. Гьеб лъугьа-бахъин ккана гьижрияб абун исламияб рикIкIен байбихьиялъе аваллъун. Хадуб, Мадинаялда бана тIоцебесеб мажгит, гIуцIана бусурбабазул уммат, байбихьи лъуна исламияб пачалихъалъе.

Мадинаялда Аварагасухъе ﷺ рещтIана социалиялгун правовиял гьоркьорлъаби низамалде ккезарулел гIемерал аятал.

23 соналда жаниб Аварагас ﷺ гIадамазухъе щвезабуна Аллагьасул ﷻ амру-нагью, тIадкъаял, вахIю – Къуръан. Къо-лъикI гьабиялъулаб хIежалда гьабураб Аварагасул ﷺ вагIза лъугьана тIолалго бусурбабазе васиятлъунги. Аварагас ﷺ панаяб дунял тана 63 сон бараб мехалъ, Мадинаялда. Гьес ﷺ нахъе тана кIудияб бечелъи – миллионал гIадамал цолъизарун данде гьарураб дин-ислам.

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул ﷻ расуласулъ ﷺ нужее букIана берцинаб мисал», - абун. Гьесул ﷺ нух лъазабиялъулъ нилъеда батула гIумруялъулъ дандчIвалел суалазе жавабал ва берцинаб тIабигIат-гIамалалда гIумру тIамиялъе цебехъанлъи.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее гьесул ﷺ нух ккун хьвадизе ва ахираталда гьесул ﷺ шапагIат щвараздасаги гьареги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


Баркала тохтурзабазе

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул хIалтIухъаби! РакӀ-ракӀалъулаб баркала кьезе бокьун буго № 8 поликлиникаялъул участкаялъул тохтур АсхIабалиева ПатӀиматие ва медсестра ХIажиева Муслиматие.   Дир буго 80 сон. Дун гӀемераб мехалъ унтун йикIана хроническияб бронхиталъ, хъухIудиялъ...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


«Ал-Акъса» мажгиталъул копия

МахӀачхъалаялъул Хушет поселокалда тӀобитӀана Палестинаялъул «Ал-Акъса» мажгиталъул мухӀканаб копиялъун букӀине бугеб мажгиталъе кьучӀ лъеялъул тадбир. Гьеб кӀвар бугеб тадбиралъ данде гьаруна нус-нус гӀадамал. Гьелъул хӀурматалда тӀобитӀана мажлис, гьениб гьаруна вагIза-насихIатал,...


ГIарафа магIарда чIей

ГIарафа магIарда чIей хIежалъул бищун кIвар бугеб рукнулъун ккола, щайгурелъул, гьеб къо къалъаралдаса хадусеб къоялъул рогьел баккизегIан гьенив цо лахIзаталъгIаги чIечIев чиясул хIеж рикIкIунгутIиялъе гIоло. Цогидал рукнабазе цIараб хасаб заман гьечIо.   ГIарафа мегIер ва ГIарафа къо буго...