Аслияб гьумералде

Къокъабго баян

Къокъабго баян

Инсанияталъул тарихалда бусурбабазе МухӀаммад авараггӀан ﷺ кӀвар бугев чи вижичIо. Гьесул гӀумру ккола дунял-гIалам бижиялдаса Аллагьасул ﷻ мурад тIубай, яхӀ-намус берцинаб гIамал-хасияталъул камиллъи, муъминзабазе нух бихьизаби. Къуръаналда абуна: «ГӀаламалъего рахIмат», - абун. Гьесул рукIа-рахъин лъугьана ритӀухъаб гӀумруялъе мисаллъун.

 

 

Гьев ﷺ гьавуна 571-абилеб соналъ Маккаялда, пилалъул соналъ. Гьев ﷺ ккола Гьашим абураб кьибилалъул, Къурайш абураб тухумалдаса. ГьитIинаб къоялъго бесдал хутIун (эмен гьесул ﷺ хвана гьев жеги эбелалъул ургьив вукIаго, эбел – гьес анлъго сон бараб мехалъ) гьесул тIалаб гьаби тIаде босана кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица, хадуб - имгIал Абу-ТIалибица. Жиндир берцинаб гIамал-хасияталъ, вукIа-вахъиналъул гьайбатлъиялъ гIолохъанал соназго гьесие маккаялъулаз кьун букIана «ал-Амин» (божилъи бугев, хиянат гьабуларев) абураб тIокIцIар.

40 сонил ригьалда, ХIираъ абураб Маккаялда аскIоб бугеб нохъода Аллагьасул ﷻ махлукъатазул пикру гьабун гIибадаталда вугелъуб, ЖабрагIил малаик вачIун, гьесухъе рещтIана Аллагьасдасан ﷻ тIоцебесеб вахIю. Гьесул ﷺ авараглъиялда тIоцебе божарал ккола: лъади Хадижат, вацгIал ГIали ибну Абу-ТIалиб, гIагарав гьудул Абубакар. Хадуб, 13 соналда жаниб, гьес ﷺ Маккаялъул гIадамал ахIана Аллагь ﷻ цо гьавун исламияб диналде, хIехьезе ккана захIмалъигун гIакъуба.

622 соналъ, Аллагьасул ﷻ рахъалдасан изну щун, Аварагас ﷺ гьабуна Мадинаялде гьижра. Гьеб лъугьа-бахъин ккана гьижрияб абун исламияб рикIкIен байбихьиялъе аваллъун. Хадуб, Мадинаялда бана тIоцебесеб мажгит, гIуцIана бусурбабазул уммат, байбихьи лъуна исламияб пачалихъалъе.

Мадинаялда Аварагасухъе ﷺ рещтIана социалиялгун правовиял гьоркьорлъаби низамалде ккезарулел гIемерал аятал.

23 соналда жаниб Аварагас ﷺ гIадамазухъе щвезабуна Аллагьасул ﷻ амру-нагью, тIадкъаял, вахIю – Къуръан. Къо-лъикI гьабиялъулаб хIежалда гьабураб Аварагасул ﷺ вагIза лъугьана тIолалго бусурбабазе васиятлъунги. Аварагас ﷺ панаяб дунял тана 63 сон бараб мехалъ, Мадинаялда. Гьес ﷺ нахъе тана кIудияб бечелъи – миллионал гIадамал цолъизарун данде гьарураб дин-ислам.

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул ﷻ расуласулъ ﷺ нужее букIана берцинаб мисал», - абун. Гьесул ﷺ нух лъазабиялъулъ нилъеда батула гIумруялъулъ дандчIвалел суалазе жавабал ва берцинаб тIабигIат-гIамалалда гIумру тIамиялъе цебехъанлъи.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее гьесул ﷺ нух ккун хьвадизе ва ахираталда гьесул ﷺ шапагIат щвараздасаги гьареги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Шамил районалъулал данделъана

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана гӀолилалги, умумулги, жамгӀиятги данде гьабураб Шамил районалъул гӀадамазул данделъи. Аслиял темабилъун рукӀана гIолилал наркоманиялдаса цӀуни, рухӀиябгун яхӀ-намусалъулаб тарбия кьеялъул бугеб кIваралъул бицин. КIалъазе рахъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀи,...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...