Аслияб гьумералде

КIудияб хIалбихьи ва рахIмат

КIудияб хIалбихьи ва рахIмат

ХIеж борхи ккола бищун кIудиял хIалбихьиязул цояб, ракIбацIцIадав муъминчиясе рахIматлъун лъугьунеб. Аллагьасул рукъалде, хIежалде ине ккани, къваригIуна мухIканаб хIадурлъи, материалияб гуребги, тIоцебесеб иргаялда, рухIияб рахъалъги. ХIеж ккола мунагьаздаса вацIцIине, гIумруялъул цIидасан пикру гьабизе ва цIилъун, гьанжего гьанже гьабураб лъимер гIадин тIадвуссун вачIине щолеб рес.

 

ТIоцебесеб ва бищунго аслияб шартI буго битIараб ният. ХIежалде унев чияс хIеж борхизе ккола цохIо Аллагь ﷻ разилъиялъе гIоло, гIадамаз рецц-бакъ гьабизе яги цогидал дунялиял мурадазе гIоло гуреб. МухIамад Аварагас ﷺ цебеккунго лъазабун букIана гIамалал ниятазда ран рукIунин ва рихьдае ялъуни гIадамазе гIоло хIежалде арасул хIаракаталъул кири букIунарилан.

ХIеж ккола хIалбихьи. Аза-азар чи, багIари, халатаб хьвади, тунка-гIуси – гьеб киналъего къваригIуна сабру. КIвар бугеб жо ккола ракIалда чIезабизе, ццин бахъиналъ яги дагIба-рагIиялъ лъикIал пишаби рацIцIине бегьулеблъи. Гьелъул бакIалда сабру, лъикIлъи ва бичIчIи бихьизабизе ккола. Киналго хIажизаби РахIманасул ﷻ гьалбал рукIиналъ щивав адаб-хIурматалъеги мустахIикъав вуго.

ХIежалде унезда гъорлъ кидаго рукIуна квербакъи къваригIарал - херал, унтарал яги свакарал. Кумекалъулаб квер битIи, гIодов чIезе бакI кьей, лъим бикьи – гьел руго гIицIго лъикIал ишал гурелги, хIежалъул цо бутIаялдасан. Аварагас ﷺ абуна: «ГIадамазул бищун лъикIал руго цогидазе пайда цIикIкIарал», - ян. Хасго кIвар бугеб жо ккола гьел хириял къояз гьеб ракIалда чIезаби.

ГIемерисезда ккола аслияб жо Маккаялде щвей бугин, амма хIакъикъаталда хIежалъул цIунизе кколел къагIидаби руго. Паризаял гIамалал (арканал) лъангутIиялъ яги ихIрамалда ругез гьукъарал жал гьариялдалъун хIеж хвезабизе рес буго. Гьединлъидал сапаралда цебе тIахьал цIализе лъикIаб буго - тIавафалдаса байбихьун жамараталда чIинхал речIчIиялде щвезегIан. Гьединго хIежалъул дарсазде хьвадун лекциязухъ гIенеккизе яги лъай бугел чагIазда цебеккунго гьикъизе лъикIаб буго, гъалатIал ккечIого рукIине.

ХIеж ккола черхалъул гуребги рухIиябги сапар. КIвар бугеб жо ккола ракIбацIцIадго мунагьаздаса тавбу гьаби, зулму гьабуразда тIаса лъугьаян гьари, киналго налъаби рецIи. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къабул гьабуларо цогидазе зулму гьабурав чияс гьабураб гIибадат. Васият гьабизеги лъикIаб буго – гьеб суннатаб буго, хасго хIажичиясул тIурачIел жал ругони.

ХIакъикъияб хIеж рокъоре тIадру-ссиналдалъун лъугIуларо. Ният бацIцIадаб букIун батани, гьеб сапаралъ гьев абадиялъго хисизавула - ракI бацIцIад гьабула, иман щула гьабула, сабру гьабизе малъула. Аслияб жо буго гьеб хIал цIуни ва цере ккарал гъалатIазде руссинчIого рукIин.

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


Камилаб какил баракат

Хириял бусурбаби! ГIемеразул букIуна гIарз, магIишат данде билълъунарого бугин абун. Гьелги гIемерисел какго баларел ратула, балеб бугониги, щибго гьелъул кIвар гьечIел. ХIатта как базе заман гIоларин абулелцин ратула. Аллагьас ризкъи киназего кьола, амма кантIе, как-кIалги тун,...


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...