Аслияб гьумералде

КIванагIан хех гьабе

КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб рагъ-кьал? ГIалимзабаз абула Аварагасул гьаб хIадисалда гIадамаз гIамал гьабулеб букIарабани, киса-кибего рекъел букIинаанин абун.  

 

ГIумар ибну ХатIабица абуна: «Щибаб жоялъул жиндир жиндир аслу буго, амма лъикIлъиялъул аслу ккола кIванагIан гьеб хехго кьей». Масала, чияс абун букIун батани гIарац яги цогидаб жо кьелин абун, гьеб кьезе ккола кIванагIан хехго. Щайгурелъул, тIоцебе иргаялда, гьедин гьаби ккола жинца гьабулеб лъикIлъиялъул ихласалъул гIаламат. Нахъбахъиялъ чиясда ракIалда ккезабула хIалица гьарун кьезабигIадинаб жо. Хехго кьеялъ хIажатав чиясул рекIелъе рохел бачIинабула. 

Ибну МасгIудица къотIи гьабулароан «ИншааЛлагь» абун гурони. Гьедин абизе рекъола, амма чIванкъотIун къасд букIине ккола гьеб тIубазе. Амма унго-унгояб гIузру бугони, бичIчIизе бегьула. КъотIи гьабулеб мехалъ инсанасул рекIелъ ният бугони тIубазабиларин абун, гьеб унго-унгояб мунапикълъи ккола.

Имам МухIаммад Равасияс абуна, къотIи тIубазаби кколин чиясул иманалдасан. Гьединго гьеб кколин гIаданлъи, цогидав чиясул хIурмат гьаби. Амма къотIи тIузабуларев чи кколин кутакалда иман загIипав чи. Гьелъ жеги бугеб иманги загIиплъизе гьабулин абун. 

Гьабураб къотIи тIубазабулев чи ккола къимат тIадегIанав. Гьединав чи гIадамазда гьоркьовги къиматавлъун вукIуна. Гьудул лъала тIаде къо ккараб мехалъ, гьединго, аманат, ай жинда божизе бегьулев вугищали лъала кьолеб ва босулеб мехалъ. Нилъеца рехсана гIадамазулгун гьабураб къотIи-къаялъул. Аллагьасул ﷻ къотIи-къай тIубай ккола Гьесул амруги нагьюги тIубай. Гьесул диналъул аслаби ва жибго дин кIодо гьаби. Гьединго Аварагасда ﷺ хурахарабщинаб жо кIодо гьаби ва гьесул суннат кквей. Черхалъ, боцIиялъ ва мацIалъ Аварагасул ﷺ диналъе квербакъи гьаби ккола Аллагьасулгун ﷻ къотIи тIубай ва гьесда хадур рачIарал диналъул ишал рачунезеги кумек гьаби ккола Аллагьасулгун къотIи-тIубай ва Аллагьасул ﷻ каламги Аварагасул ﷺ ишги кIодо гьаби.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай

МахӀачхъалаялда тӀобитӀана, ЛъаратIа районалъул имамзабазул советалъул председателасул хIаракаталдалъун, Кутлаб росдал гӀолилазулгун дандчӀвай. Данделъиялда гIахьаллъана диниялгун жамгӀиял хӀаракатчагӀиги. Гьалбадерида гьоркьор рукӀана районалъул имамзабазул советалъул председатель ШагIбан...


ХIежалъул баракат

ХIурматиял бусурбаи, арал къоял рукIана хIежгун гIумра гьабулеб заманалъул. ХIежалъул заманалда гьенире ракIаранщинал гIадамал рукIуна цого ратIлилъ. Гьенив ватIа вахъуларо бечедавгун мискинав, миллат ва тIомол кьералъухъ балагьуларо. Гьелъул мисал буго ГIарас-майданалде бахъинабураб...


ГIелмабазул хазина

Къуръан ккола дунял бижаралдаса хадуб лъугьарал мугIжизатазул бищун кIудияблъун.   Гьедин букIиналъе далиллъунги ккола гьелъул гIуцIи гIакълуялъ къабул гьабулеблъун ва жибги пикру гьабизелъун бихьизабураб букIин. Руго жеги кIуди-кIудиялги мугIжизатал, амма гьел рукIана заман бихьун, бакI бихьун...


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


Чакаралъул къадар

Чакаралъул къадар кинаб букIине кколеб?   Бидулъ букIунеб чакаралъ кIудияб бакI ккола инсанасул чорхолъ. Глюкозаялъул даража низамалде бачуна цIекIгьаналъ къватIибе кьолеб инсулиналъ. Чорхолъ гIураб къадаралда инсулин гьечIони яги клеткабаз гьелъие лъикIаб жаваб кьолеб гьечIони, бидулъ...