Аслияб гьумералде

КIванагIан хех гьабе

КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб рагъ-кьал? ГIалимзабаз абула Аварагасул гьаб хIадисалда гIадамаз гIамал гьабулеб букIарабани, киса-кибего рекъел букIинаанин абун.  

 

ГIумар ибну ХатIабица абуна: «Щибаб жоялъул жиндир жиндир аслу буго, амма лъикIлъиялъул аслу ккола кIванагIан гьеб хехго кьей». Масала, чияс абун букIун батани гIарац яги цогидаб жо кьелин абун, гьеб кьезе ккола кIванагIан хехго. Щайгурелъул, тIоцебе иргаялда, гьедин гьаби ккола жинца гьабулеб лъикIлъиялъул ихласалъул гIаламат. Нахъбахъиялъ чиясда ракIалда ккезабула хIалица гьарун кьезабигIадинаб жо. Хехго кьеялъ хIажатав чиясул рекIелъе рохел бачIинабула. 

Ибну МасгIудица къотIи гьабулароан «ИншааЛлагь» абун гурони. Гьедин абизе рекъола, амма чIванкъотIун къасд букIине ккола гьеб тIубазе. Амма унго-унгояб гIузру бугони, бичIчIизе бегьула. КъотIи гьабулеб мехалъ инсанасул рекIелъ ният бугони тIубазабиларин абун, гьеб унго-унгояб мунапикълъи ккола.

Имам МухIаммад Равасияс абуна, къотIи тIубазаби кколин чиясул иманалдасан. Гьединго гьеб кколин гIаданлъи, цогидав чиясул хIурмат гьаби. Амма къотIи тIузабуларев чи кколин кутакалда иман загIипав чи. Гьелъ жеги бугеб иманги загIиплъизе гьабулин абун. 

Гьабураб къотIи тIубазабулев чи ккола къимат тIадегIанав. Гьединав чи гIадамазда гьоркьовги къиматавлъун вукIуна. Гьудул лъала тIаде къо ккараб мехалъ, гьединго, аманат, ай жинда божизе бегьулев вугищали лъала кьолеб ва босулеб мехалъ. Нилъеца рехсана гIадамазулгун гьабураб къотIи-къаялъул. Аллагьасул ﷻ къотIи-къай тIубай ккола Гьесул амруги нагьюги тIубай. Гьесул диналъул аслаби ва жибго дин кIодо гьаби. Гьединго Аварагасда ﷺ хурахарабщинаб жо кIодо гьаби ва гьесул суннат кквей. Черхалъ, боцIиялъ ва мацIалъ Аварагасул ﷺ диналъе квербакъи гьаби ккола Аллагьасулгун ﷻ къотIи тIубай ва гьесда хадур рачIарал диналъул ишал рачунезеги кумек гьаби ккола Аллагьасулгун къотIи-тIубай ва Аллагьасул ﷻ каламги Аварагасул ﷺ ишги кIодо гьаби.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Бицунелда хадуб халккве

НекIсиял египеталъулазул букIун буго хвалда хурхун абулеб берцинаб рагIи: хварал чагIи Алжаналъул кавабахъ ратаразда дандчIвайдал гьезие кьолеб букIун буго кIиго суал, цинги гьезул жавабазда рекъон, хIукму гьабулеб букIун буго Алжаналде лъугьине гьезие ихтияр кьелищ яги кьеларищ абун: «1)...


Муфтияталда тӀобитӀана психологазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана психологиялъул рахъалъ церетӀурал специалистазулгун дандчӀвай. Гьениб гьоркьоб лъуна жакъасеб жамгӀияталда психологиялъул бугеб кӀваралда хурхарал суалал. Бицен гьабуна психология кӀвар бугеб ва тӀалаб цӀикӀкӀараб рахъ букӀиналъул, гьеб рахъалъ махщелчагӀаз гьабулеб...


Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.   Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...