Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ асарал

Аварагасул ﷺ асарал

Аварагасул ﷺ асараздаса баракат тIалаб гьаби нилъехъе щвана цере рукIарал асхIабзабаздасан ва салафу-салихIуназдасан. Кинниги гьелда сверухъ кIудиял бахIсалги рукIуна. Мекъи ккараб агьлуялъ абула, гьеб бегьуларин. БитIарал ккола бегьулин абулел.

Щаклъи гьечIо, МухIаммад авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищун вукIин кинабниги халкъалдаса. Гьесда хурхун бачIараб щибаб жоги мухIканго бачIана, гьесдаса ﷺ баракатги букIуна.

Асараздаса баракат тIалаб гьабизе ва гьел ракIаризе, цIунизе бегьулин абуна гIемерал асхIабзабаз. АсхIабзаби битIараб нух бихьизабулел цIваби ккола. Гьел киналго гIадилал, ритIарал чагIиги руго.

Гьез баракат тIалаб гьабуна аварагасул ﷺ расалдаса, гьесул гIетIалдаса, гьесул ратIлидаса, черхалда хъван.

Авараг ﷺ чIаго вугеб мехалъги цо-цо асаразул баракат тIалаб гьабуна, кинниги аварагас ﷺ гьеб гьукъичIо.

Имам Бухарияс бицараб хIадисалда буго: «Абу Жугьайфияс абуна: «Дун аварагасухъе ﷺ вачIиндал, гьев вукIараб багIараб чадиралдаса къватIибе какие чурараб лъим босун бачIунеб бихьана Билал-асхIабас. Цинги гIадамал лъугьана гьеб лъим гьурмада бахине, лъим щвечIез - кверал хъвана риччизаризе щварал цогидазул кверазда», - ян.

Имам Муслимица Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Дида вихьана Авараг ﷺ рас къунцIулев. Гьесда сверухъ асхIабзабиги ракIарун рукIана ва щивас гьесул расги босулеб букIана жидеего баракат щвезелъун», - ян.

Имам Бухарияс Анас бин Маликидасан бицараб хIадисалда буго: «Аварагас ﷺ бетIер кIкIвараб мехалъ, тIоцебе чанго рас босарав чи Абу ТIалхIа-асхIаб вукIана», - ян. (Имам Бухари).

Гьанже пикру гьабе, чIаго вукIаго аварагас ﷺ алжаналъул рохел бицарав асхIабас мекъаб жо гьабилищ?

Гьединго имам Муслимица бицана ибну ГIуяйнатидасан, гьес Гьишам бин ХIассанидасан ва гьесги ибн Сиринидасан: «Аварагас ﷺ Минаялда чIинхал рехидал ва хъолеб жо хъведал, бетIералъул кваранаб рахъалда ругел расал кIкIвазаруна ва гьел кьуна Абу ТIалхIае. Хадуб квегIаб рахъ кIкIвайдал, Абу ТIалхIахъеги кьун, абуна: «ГIадамазе рикье», - ян. Бегьулареб жо букIарабани аварагас ﷺ гьедин абилароанха. Щайгурелъул авараг ﷺ Аллагьасул ﷻ вахIюялдалъун гурони кIалъаларо. Гьединго нилъеда бихьула кьучIаб, жинда щаклъи гьечIеб хIадис гьеб бугеблъиги. Гьаб баян гIунги тIокIаб бугин ккола бичIчIизе бокьарасе.

Аллагьас ﷻ битIараб нух кквезе тавпикъ кьеги. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


Румазул ханас Абусуфяние кьурал суалал

Жиндаго цевегIанги вачIинавун, румазул ханас Абусуфянида гьикъана: «Аварагилан жинца дагIба балев чиясул нужеда гъорлъ насаб щиб бугеб?» - абун. Абусуфяница абуна: «Насаб бищун бацIцIадаб буго», - ян.   КIиабизеги ханас гьикъана: «Досдаса цеве, дос бицунеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


Куркъиялъул пайда

Риидалил заман тIаде щведал базараздагун тукабазда загьирлъула бищунго хириял нигIматазул цояб - куркъи. Гьелъул къимат гьабула лъикIаб махIалъухъ, гьуинаб ва беэнаб тIагIамалъухъ. Амма куркъи ккола тIагIамаб гьуинлъи гуребги, сахлъиялъе гIемерал пайдаял жал гъорлъ бугеб къиматаб кванил...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...