Аслияб гьумералде

ТIаса лъугьайин гьарилищ?

ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нужер цояз цогидазда нахъаса гъибат гьабуге. Гьев чи цеве гьечIеб мехалъ гьесие бокьулареб жо бицун, гьесул нафс ва къадру гIодобегIанлъулеб жо бицун кIалъаге. Гьеб цIакъ кIудияб мунагь буго. Нужер цонигиясе бокьилищ диналъул вац хведал, гьесул гьан кваназе? Гьеб нужее цIакъ бокьизе гьечIо. Гьеб цIакъ ракI къалеб, къабихIаб гIамал буго» (сура «Ал-ХIужурат», аят 12).

Гьединго Аварагас ﷺ баян гьабуна гъибат кколин инсанасе бокьулареб жоялдалъун гьев гьечIеб бакIалда рехсей.

Бугьтан гьабиялъ Аллагьасул ва инсанасул хIакъаздеги асар гьабулеб букIиналъ, гьеб мунагьалъухъ тавбу гьабиялде хасаб кIвар кьезе ккола. ГIалимзабаз бихьизабуна ракIбацIцIадго тавбу гьабиялда гъорлъ букIин гьабураб ишалдаса пашманлъи, мунагьалдаса инкар гьаби, гьелде тIадвуссунгутIизе ракIчIараб хIукму гьаби ва Аллагьасда тIаса лъугьаян гьари.

Амма тIадаб бугищха чиясда жинца гъибат-бугьтан лъурасда тIаса лъугьаян гьарун аскIове ине?

ШафигIил мазгьабалда рекъон, жинда тIасан гъибат-бугьтан гьабурав чиясда лъалеб гьечIони, гьесда гьеб лъазабизе хIажалъи гьечIо. Гьединаб хIалалда ракI-ракIалъ тавбуги гьабуни, мунагьал чуриги тIалаб гьабун, дугIаги гьабуни, гIола.

Шейхул Ислам Закария ал-Ансарияс хъвалеб буго, гъибат гьабурасухъе гьеб щун батичIони, истигъфарги тавбу гьабиги гIолин абун. Амма гьесда лъан батани ва гьелъ гьев къваридги гьавун ватани, тIаса лъугьаян гьаризеги лъикIал гьоркьорлъаби рукIинаризеги хIаракат бахъизе ккола.

Имам Нававияс хъвалеб буго, гъибат чиясухъе щвечIони, тавбу гьабиги, Аллагьасда тIаса лъугьаян гьариги гIолин абун. Гьеб пикруялъул рахъ кколеб буго ШафигIияб мазгьабалъул гIемерисел гIалимзабазги.

Гьединлъидал бусурбанчияс мухIканго халкквезе ккола кIалдиса бачIунеб щибаб рагIуда хадуб. Цогидазул гIунгутIабазул бициналдаса рикIкIалъизе ва щибаб рагIи малаикзабаз хъвалеблъи ракIалда чIезабизе ккола. Тохлъун, мунагь гьабуни, хехго тавбу гьабила, Аллагьасда тIаса лъугьаян гьарила, гъибат гьабурасе дугIа гьабила.

ТIадегIанав Аллагьас нилъер мацIал рацIцIад гьареги гъибат-бугьтаналдаса.

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Якьадги росги   Дир якьадалъе бокьун букIана жиндирго квартира къачIан лъугIизабизе ва гьелъ нижеда гьарана кумек. Дир росас, дидаги гьикъичIого, хIажатаб гIарац къарзалъ кьуна. ЛъагIел ана ва гьеб гIарац нахъбуссинабизе гIедегIунев чиги гьечIо. Дир рос нечола ракIалде щвезабизе ва дида...


Якутскиялда «Лъаялъул сордо»

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...