Аслияб гьумералде

ЦIунизе тIадал

ЦIунизе тIадал

Бусурбанчи ккола жиндирго черхгун ва рухIгун Халикъасул амруялъе мукIурлъарав чи. Муъминчиясда тIадаб буго ТIадегIанав Аллагьасул амруялда рекъон хьвадизе, гьукъараб жоялдаса рикIкIад чIезе.

 

Гьереси бицин

Бусурбанчияс киданиги гьереси бицунаро, хIатта махсара гьабулеб мехалдацин. Гьереси ккола бусурбанчи диналдаса рикIкIад гьабулеб, кIиябго рокъоб талихIкъосиналде рачунезул бищунго хIинкъарал мунагьазул цояб.

ГIабдуллагь ибн МасгIудидасан бицараб хIадисалда буго: «Махсара гьабун яги унго-унголъун гьереси бицине бегьуларо. Гьединго рекъараб гьечIо лъимадуе рагIи кьедал, хадуб гьеб тIубазабичIого тезеги», - ян. (Бухари, «Адабул Муфрад»)

 

РагIи ккунгутIи

Муъминчияс кьураб рагIи тIубазабизе хIаракат бахъизе ккола. Бусурбанчияс рагIи кьедал, гьесда тIадаб буго гьеб тIубазабизе кутакаб гIузру батичIебгIан заманалда жаниб. ГIузру батани, берцинго бичIчIизабизе ккола. 

Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда буго: «Дуда божун тараб жо чиясухъе тIадбуссинабе, дудехун хиянат гьабурав чиясдехун хиянатлъи гьабуге», - ян. (Абу Давуд)

 

Гъибат гьаби

Бусурбанчияс жиндирго мацI гъибаталдаса, мацI гьабиялдаса цIунун чIезабизе ккола. Гъибат-бугьтан – кIудиял мунагьал руго. Зинаялдаса гIемерго квешаб жо ккола гъибат гьаби.

Абу СагIид Худриясдасан бицараб хIадисалда буго: «Зинаялдасаги квешаблъун ккола гъибат гьаби». Гьесда гьикъула: «Зинаялдаса квешаб кин гьеб букIунеб?» - ан.  Аварагас ﷺ жаваб кьола: «Зина гьабурав чияс тIаса лъугьаян гьарани, Аллагь тIаса лъугьуна, амма гъибат гьабулесдаса тIасан лъугьунаро, дов чи тIаса лъугьинегIан», - ян. (ТIабарани)

 

ДагIба-рагIи гьаби

Бергьине абун дагIба гьабиялъул магIна ккола дандияв лъикIаб гуреб хIалалде ккезавизе хIаракат бахъи. ДагIба гьабулев ва къацандулев чияс кидаго хIаракат бахъула живго цIунизе ва веццизе. Гьединаб дагIбаялъ иш квалквал гьабиялде бачуна. Гьединлъидал дагIба-рагIиялдаса кIванагIан рикIкIад чIезе ккола.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


Нужее баяналъе

  Киталъул чохьониве щив авараг ккарав? – Юнус авараг. Маккаялъул сураби чан ругел? – 85. Мадинаялъул сураби чан ругел? – 29. МоцI чан нухалъ рехсараб Къуръаналда? – 12 нухалъ. Къуръаналда бугеб бищун кIудияб къиса щиб? – Юсуф...