Аслияб гьумералде

Кидаго цадахъ букIуна

Кидаго цадахъ букIуна

«Къиямасеб къоялъ нужер ва нужер умумузул цIараздалъун ахIизе руго, гьединлъидал нужерго лъималазе лъикIал цIарал кье». (Абу Давуд)

 

Лъимералда цIар лъей ккола баракатал гIамалазул цояб. Гьеб гIадат ккола эбел-инсуца Аллагьасе ﷻ цIияб гIумру сайгъат гьабуралъухъ ва лъимадул рухIияб сапар байбихьиялъе баркала загьир гьаби. Исламалда цIар кколаро гIицIго гIадамал ратIа рахъизе хIалтIизабулеб рагIи – гьелъулъ бугеб гъваридаб магIнагун гьеб цIар инсанасул хасияталъул ва рухIалъул бутIалъун лъугьуна. ЦIаралдалъун эбел-инсуца лъимералъе дугIа гьабула, гьелъие ритIухълъиги, рацIцIалъиги, баракатги гьарун.

Лъимералда цIар лъезе бищунго лъикIаб заман ккола гьабуралдаса хадуб анкьабилеб къо. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго хIадисалда: «Аварагас ﷺ амру гьабуна лъимералда цIар лъезе, гьелъул расал кIкIвазе ва гьабун хадуб анкьабилеб къоялъ гIакъикъ хъвезе», - ян (Тирмизи). Амма лъимер гьабураб къоялъги цIар лъезе бегьула, Аллагьасул Аварагас ﷺ васасда Ибрагьим абураб цIар лъурабго гIадин. Гьел ишаз лъимадул гIумруялъул тIоцересел къоял Аллагьасул ﷻ баракаталдалъун ва рахIматалдалъун цIезабула.

ЦIар букIине ккола магIнаялъул рахъалъ лъикIаб ва абизе  бигьаяб. Киниялдаса бахъараб хабалъе щвезегIан инсанасда цадахъ букIуна цIар. Бищунго лъикIал цIарал ккола Аллагьасе ﷻ гьабулеб гIибадат загьир гьабулел. Масала, ГIабдуллагь, ГIабдуррахIман, ГIабдуррахIим. Хасго хIурмат гьабула Аварагасда ﷺ хурхарал цIаразул - МухIаммад, АхIмад, МустIафа, ТIагьа ва цогидал. Гьединго цогидал аварагзабазул, асхIабзабазул ва ритIухъал гIадамазул цIарал: Ибрагьим, Муса, Юсуф, ГIиса ва цогидал. Руччабазул цIаразул абуни, лъикIаб буго Аварагасул ﷺ рукIарал руччабазул, ясазул цIарал лъезе. Гьезда жанир руго иманалъул, рацIцIалъиялъул ва къадру-къимат ракIалде щвезарулел жал. Гьелдаго цадахъ ритIухълъиялъул мисалги буго гьел цIаразулъ.

Аллагь ﷻ гурев цогидасе гIибадат гьаби бихьизабулел цIарал лъезе хIарамаб буго. Масала, ГIабдул-ХIусайн, ГIабдул-Манап ва цогидал, гьединго, квешаб магIнаялъул цIарал лъезеги. ХIарамаб буго Аллагьасул ﷻ цIарал цохIо «ГIабд» абураб цебесеб рагIи гьечIого лъезе. Масала, Ар-РахIман яги Ал-Халикъ. ЦIар тIаса бищи гIицIго берцинлъиялъул суал гуро кколеб, гьеб ккола такъва ва Аварагасул ﷺ суннат цIуниялъул мисал.

Аллагьас ﷻ щивасе кьеги иман бугеб наслу. Амин.

 

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


ХIикматал махлукъатал

Руз   Руз ккола дунялалда ругел бищунго гIажаибал ва хIикматал хIанчIазул тайпабазул цояб. Абула гьезул бугин 200-250 гIанасеб тайпа. Гьел дандчIвазе бегьула киса-кирего. Руго чIахIиялги, гIисиналги.   Гьанжесеб заманалъул бищун кIудияб рузлъун рикIкIуна Россиялда, Китаялда ва...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...