Аслияб гьумералде

Кидаго цадахъ букIуна

Кидаго цадахъ букIуна

«Къиямасеб къоялъ нужер ва нужер умумузул цIараздалъун ахIизе руго, гьединлъидал нужерго лъималазе лъикIал цIарал кье». (Абу Давуд)

 

Лъимералда цIар лъей ккола баракатал гIамалазул цояб. Гьеб гIадат ккола эбел-инсуца Аллагьасе ﷻ цIияб гIумру сайгъат гьабуралъухъ ва лъимадул рухIияб сапар байбихьиялъе баркала загьир гьаби. Исламалда цIар кколаро гIицIго гIадамал ратIа рахъизе хIалтIизабулеб рагIи – гьелъулъ бугеб гъваридаб магIнагун гьеб цIар инсанасул хасияталъул ва рухIалъул бутIалъун лъугьуна. ЦIаралдалъун эбел-инсуца лъимералъе дугIа гьабула, гьелъие ритIухълъиги, рацIцIалъиги, баракатги гьарун.

Лъимералда цIар лъезе бищунго лъикIаб заман ккола гьабуралдаса хадуб анкьабилеб къо. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго хIадисалда: «Аварагас ﷺ амру гьабуна лъимералда цIар лъезе, гьелъул расал кIкIвазе ва гьабун хадуб анкьабилеб къоялъ гIакъикъ хъвезе», - ян (Тирмизи). Амма лъимер гьабураб къоялъги цIар лъезе бегьула, Аллагьасул Аварагас ﷺ васасда Ибрагьим абураб цIар лъурабго гIадин. Гьел ишаз лъимадул гIумруялъул тIоцересел къоял Аллагьасул ﷻ баракаталдалъун ва рахIматалдалъун цIезабула.

ЦIар букIине ккола магIнаялъул рахъалъ лъикIаб ва абизе  бигьаяб. Киниялдаса бахъараб хабалъе щвезегIан инсанасда цадахъ букIуна цIар. Бищунго лъикIал цIарал ккола Аллагьасе ﷻ гьабулеб гIибадат загьир гьабулел. Масала, ГIабдуллагь, ГIабдуррахIман, ГIабдуррахIим. Хасго хIурмат гьабула Аварагасда ﷺ хурхарал цIаразул - МухIаммад, АхIмад, МустIафа, ТIагьа ва цогидал. Гьединго цогидал аварагзабазул, асхIабзабазул ва ритIухъал гIадамазул цIарал: Ибрагьим, Муса, Юсуф, ГIиса ва цогидал. Руччабазул цIаразул абуни, лъикIаб буго Аварагасул ﷺ рукIарал руччабазул, ясазул цIарал лъезе. Гьезда жанир руго иманалъул, рацIцIалъиялъул ва къадру-къимат ракIалде щвезарулел жал. Гьелдаго цадахъ ритIухълъиялъул мисалги буго гьел цIаразулъ.

Аллагь ﷻ гурев цогидасе гIибадат гьаби бихьизабулел цIарал лъезе хIарамаб буго. Масала, ГIабдул-ХIусайн, ГIабдул-Манап ва цогидал, гьединго, квешаб магIнаялъул цIарал лъезеги. ХIарамаб буго Аллагьасул ﷻ цIарал цохIо «ГIабд» абураб цебесеб рагIи гьечIого лъезе. Масала, Ар-РахIман яги Ал-Халикъ. ЦIар тIаса бищи гIицIго берцинлъиялъул суал гуро кколеб, гьеб ккола такъва ва Аварагасул ﷺ суннат цIуниялъул мисал.

Аллагьас ﷻ щивасе кьеги иман бугеб наслу. Амин.

 

 

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Лъадул хIакъ цIунизе ккола

Хъизан ккола Аллагьас инсанасе кьурал бищун кIудиял нигIматазул цояб. Исламалъ хасаб кIвар кьола ригьин гьабиялде. Ригьин гьаби рикIкIуна жамгIияб гIадатлъун гуребги, гIибадатлъунги, гьелдалъун цIунула иманги, яхIги, насаб халат бахъинабиги.   Хасго ригьин гьабизе лъикIазул цояб ккола шаввал...


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...