Аслияб гьумералде

Кидаго цадахъ букIуна

Кидаго цадахъ букIуна

«Къиямасеб къоялъ нужер ва нужер умумузул цIараздалъун ахIизе руго, гьединлъидал нужерго лъималазе лъикIал цIарал кье». (Абу Давуд)

 

Лъимералда цIар лъей ккола баракатал гIамалазул цояб. Гьеб гIадат ккола эбел-инсуца Аллагьасе ﷻ цIияб гIумру сайгъат гьабуралъухъ ва лъимадул рухIияб сапар байбихьиялъе баркала загьир гьаби. Исламалда цIар кколаро гIицIго гIадамал ратIа рахъизе хIалтIизабулеб рагIи – гьелъулъ бугеб гъваридаб магIнагун гьеб цIар инсанасул хасияталъул ва рухIалъул бутIалъун лъугьуна. ЦIаралдалъун эбел-инсуца лъимералъе дугIа гьабула, гьелъие ритIухълъиги, рацIцIалъиги, баракатги гьарун.

Лъимералда цIар лъезе бищунго лъикIаб заман ккола гьабуралдаса хадуб анкьабилеб къо. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго хIадисалда: «Аварагас ﷺ амру гьабуна лъимералда цIар лъезе, гьелъул расал кIкIвазе ва гьабун хадуб анкьабилеб къоялъ гIакъикъ хъвезе», - ян (Тирмизи). Амма лъимер гьабураб къоялъги цIар лъезе бегьула, Аллагьасул Аварагас ﷺ васасда Ибрагьим абураб цIар лъурабго гIадин. Гьел ишаз лъимадул гIумруялъул тIоцересел къоял Аллагьасул ﷻ баракаталдалъун ва рахIматалдалъун цIезабула.

ЦIар букIине ккола магIнаялъул рахъалъ лъикIаб ва абизе  бигьаяб. Киниялдаса бахъараб хабалъе щвезегIан инсанасда цадахъ букIуна цIар. Бищунго лъикIал цIарал ккола Аллагьасе ﷻ гьабулеб гIибадат загьир гьабулел. Масала, ГIабдуллагь, ГIабдуррахIман, ГIабдуррахIим. Хасго хIурмат гьабула Аварагасда ﷺ хурхарал цIаразул - МухIаммад, АхIмад, МустIафа, ТIагьа ва цогидал. Гьединго цогидал аварагзабазул, асхIабзабазул ва ритIухъал гIадамазул цIарал: Ибрагьим, Муса, Юсуф, ГIиса ва цогидал. Руччабазул цIаразул абуни, лъикIаб буго Аварагасул ﷺ рукIарал руччабазул, ясазул цIарал лъезе. Гьезда жанир руго иманалъул, рацIцIалъиялъул ва къадру-къимат ракIалде щвезарулел жал. Гьелдаго цадахъ ритIухълъиялъул мисалги буго гьел цIаразулъ.

Аллагь ﷻ гурев цогидасе гIибадат гьаби бихьизабулел цIарал лъезе хIарамаб буго. Масала, ГIабдул-ХIусайн, ГIабдул-Манап ва цогидал, гьединго, квешаб магIнаялъул цIарал лъезеги. ХIарамаб буго Аллагьасул ﷻ цIарал цохIо «ГIабд» абураб цебесеб рагIи гьечIого лъезе. Масала, Ар-РахIман яги Ал-Халикъ. ЦIар тIаса бищи гIицIго берцинлъиялъул суал гуро кколеб, гьеб ккола такъва ва Аварагасул ﷺ суннат цIуниялъул мисал.

Аллагьас ﷻ щивасе кьеги иман бугеб наслу. Амин.

 

 

Жабир Мажидов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Лъимер хьихьизе бачине бокьун буго     Дир йикIана яс. Гьей унтана ва къадаралда щвана. Гьеб ками цIакъго захIмалъана. Лъимер гьабулеб ригьалда гьанже дун гьечIо, амма лъимер хьихьизе бачине бокьун буго. Аллагьасда ﷻ цебе гьеб лъимер дирлъун лъугьунищ?   Ш.,...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...