Аслияб гьумералде

Кидаго цадахъ букIуна

Кидаго цадахъ букIуна

«Къиямасеб къоялъ нужер ва нужер умумузул цIараздалъун ахIизе руго, гьединлъидал нужерго лъималазе лъикIал цIарал кье». (Абу Давуд)

 

Лъимералда цIар лъей ккола баракатал гIамалазул цояб. Гьеб гIадат ккола эбел-инсуца Аллагьасе ﷻ цIияб гIумру сайгъат гьабуралъухъ ва лъимадул рухIияб сапар байбихьиялъе баркала загьир гьаби. Исламалда цIар кколаро гIицIго гIадамал ратIа рахъизе хIалтIизабулеб рагIи – гьелъулъ бугеб гъваридаб магIнагун гьеб цIар инсанасул хасияталъул ва рухIалъул бутIалъун лъугьуна. ЦIаралдалъун эбел-инсуца лъимералъе дугIа гьабула, гьелъие ритIухълъиги, рацIцIалъиги, баракатги гьарун.

Лъимералда цIар лъезе бищунго лъикIаб заман ккола гьабуралдаса хадуб анкьабилеб къо. Гьелъул хIакъалъулъ бицунеб буго хIадисалда: «Аварагас ﷺ амру гьабуна лъимералда цIар лъезе, гьелъул расал кIкIвазе ва гьабун хадуб анкьабилеб къоялъ гIакъикъ хъвезе», - ян (Тирмизи). Амма лъимер гьабураб къоялъги цIар лъезе бегьула, Аллагьасул Аварагас ﷺ васасда Ибрагьим абураб цIар лъурабго гIадин. Гьел ишаз лъимадул гIумруялъул тIоцересел къоял Аллагьасул ﷻ баракаталдалъун ва рахIматалдалъун цIезабула.

ЦIар букIине ккола магIнаялъул рахъалъ лъикIаб ва абизе  бигьаяб. Киниялдаса бахъараб хабалъе щвезегIан инсанасда цадахъ букIуна цIар. Бищунго лъикIал цIарал ккола Аллагьасе ﷻ гьабулеб гIибадат загьир гьабулел. Масала, ГIабдуллагь, ГIабдуррахIман, ГIабдуррахIим. Хасго хIурмат гьабула Аварагасда ﷺ хурхарал цIаразул - МухIаммад, АхIмад, МустIафа, ТIагьа ва цогидал. Гьединго цогидал аварагзабазул, асхIабзабазул ва ритIухъал гIадамазул цIарал: Ибрагьим, Муса, Юсуф, ГIиса ва цогидал. Руччабазул цIаразул абуни, лъикIаб буго Аварагасул ﷺ рукIарал руччабазул, ясазул цIарал лъезе. Гьезда жанир руго иманалъул, рацIцIалъиялъул ва къадру-къимат ракIалде щвезарулел жал. Гьелдаго цадахъ ритIухълъиялъул мисалги буго гьел цIаразулъ.

Аллагь ﷻ гурев цогидасе гIибадат гьаби бихьизабулел цIарал лъезе хIарамаб буго. Масала, ГIабдул-ХIусайн, ГIабдул-Манап ва цогидал, гьединго, квешаб магIнаялъул цIарал лъезеги. ХIарамаб буго Аллагьасул ﷻ цIарал цохIо «ГIабд» абураб цебесеб рагIи гьечIого лъезе. Масала, Ар-РахIман яги Ал-Халикъ. ЦIар тIаса бищи гIицIго берцинлъиялъул суал гуро кколеб, гьеб ккола такъва ва Аварагасул ﷺ суннат цIуниялъул мисал.

Аллагьас ﷻ щивасе кьеги иман бугеб наслу. Амин.

 

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...