Аслияб гьумералде

Мунапикъасул гIаламат

Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.

 

Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул гӀаламат.

ТӀадегӀанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абун буго (магӀна): «Я, Аллагьасда ва Гьесул Аварагасда ﷺ иман лъурал гӀадамал, Аллагьасда ва цоцазда цебе гьарурал къотӀи-къаялги тӀадал ишалги тӀуразаре». (Сура «Ал-Маидат», аят 1).

Гьеб аят хасаб буго Аллагьасда цере ругел тIадкъаяздаги ва гьединго гӀадамазда гьоркьор гьарурал къотӀи-къаяздаги. Жакъа къоялъ кьураб рагIиги гьабураб къотIи-къайги хвезабулеб буго щибго ургъел гьабичIого. Гьеб сабаблъун божилъиги холеб буго.

Щивав чияс гӀумруялда жаниб гӀемерал къотӀи-къаял гьарула ва хасал ишалги тӀаде росула. Муъминчияс кинаб къотӀи-къай гьабуниги, гьеб шаргӀалъул къануназда данде кколеб батани, тIубазабизе ккола.

Бусурбанчияс МухӀаммад аварагасдаса ﷺ мисал босизе ккола. Авараглъи кьезегIанго гьев лъалаан кьураб рагӀи кколев, божилъи бугев чи хIисабалда. Гьелъие гӀоло гьесие кьуна Амин абураб цIарги.

Авараглъиялъул байбихьуда Маккаялда рукӀарал жиндирго къавмалъ гӀемераб квалквал гьабуниги, гьезулгун гьарурал къотӀи-къаял гьес ﷺ тIуралел рукIана, кигIанго гьез тушманлъи гьабуниги. Тушбабазцин Аварагасухъе ﷺ цIунизе жо кьолаан гьес рекIкI гьабулареблъиги лъан. Аварагас ﷺ къотIи тIубазабиялде кIудияб кIвар кьолаан, жинцаго мисалги бихьизабуна.

Абу Гьурайратица бицана Аварагас ﷺ абунин: «Дуда божилъи гьабурав чиясул аманат тӀадбуссинабе, дуе хиянат гьабурав чиясе хиянатлъиги гьабуге», - ян. (Имам Тирмизи, 1264)

Нилъ хIинкъизе ккола рагIи ккунгутIи, къотIи тIубангутIи мунапикъасул гIамалалдасан кколин хIадисалда рехсон букIиналъ. Бажарулареб батани кьураб рагIи кквезе, кьечIого тезе рекъола.

Аллагьас тавпикъ кьеги гьелъул кIвар гьабизе. Амин!

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...