Аслияб гьумералде

РетIунелъул кIвар гьабе

РетIунелъул кIвар гьабе

Аварагасул ﷺ хIадисазда рехсей буго чанго чагIазул, жал жужахIалде рехизе ругин абурал. Гьел чагIи жакъасеб къоялъ, жидедаго лъачIониги, гIемерлъулелги руго, жидер тIалаб-агъаз гьабизе кколез кIвар гьабичIого тун, гIадатияб жо гьебиланги ккун. 

 

Рехсей гьабизе бокьун буго нилъеца ва лъималаз ретIулеб ратIлил. Лъимал руго эбел-инсуца малъулелъухъ гIенеккизе ва гьез абуралда нахърилълъине кколел чагIи. Гьелдалъун БетIергьанас ﷻ нилъеде амруги гьабун буго. Амма жалго умумул ругони модабазда хадур лъугьарал, цере аразул кIвар гьечIел, щиб гьез жидер лъималазда малъилеб? Гьединлъидал, тIоцебесеб иргаялда, чара гьечIого къваригIун буго цин нилъецаго мисал бихьизабизе, хадуб нилъедаса мисал босизе лъималазеги бигьаяб букIунелъул. Щайин абуни, лъимал ругелъул чIахIияз гьабулеб такрар гьабулеллъун.

ТIоцебесеб иргаялда, ретIел букIине ккола жинс батIияз ретIулареб (бихьинчиясе бегьуларо чIужугIаданалъ ретIулеб, чIужугIаданалъе бегьуларо бихьинчияс ретIулеб). Гьелъул хIакъалъулъ ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда буго, Аварагас ﷺ нагIана кьунин руччабазда релълъенлъи гьабулел бихьиназе ва бихьиназда релълъенлъи гьабулел руччабазе абун. (Бухари)

Жакъасеб къоялъ гIолилазухъ халгьабе, ретIулеб ретIелги гьабулеб гIамалги, нахъасан валагьарасда щиб жинсалъул чияли ватIа вахъизе лъаларедухъ букIуна. ГьитIинго гьеб хIалалда лъимал риччан тани, гIураб къоялъги гьез батIияб ретIуларо, жеги хвараб гьабула.

Рехсараб хIадисги цIалун имам Нававияс хъван буго: «Чияс жиндир гIамал, гьабулеб пишаялдалъун яги ратIлидалъун жинс батIиязда релълъенлъи гьабулеб бугони, гьев чиги ккола Аварагас ﷺ нагIана кьуразде гьоркьове», - ян.

Дунялалъул рокъоб лъиего бокьуларо жидер лъималазул лага-саналъе щибго гъая ккезе, амма гьаниб гьабураб гIамал бихьун, ахираталда букIине бугелъул кIудияб кIварго гьабуларо. НагIана жидее кьуразе ахираталда лъикIаб жазаъ гьабилищха?

Гьединлъидал, ретIулеб ратIлихъ халгьабичIого тезе бегьуларо.

Аллагь ﷻ гурхIаги, лъикIалъе тавпикъги кьеги щивасе!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...