Аслияб гьумералде

Тамахаб хасият

Тамахаб хасият

Тамахаб хасият

Кванилъе бараб цIамуца тIагIам кьолелдаса цIикIкIун асар гьабула инсанасул тамахлъиялъ, хIалимлъиялъ. Бокьараб ишалде гъорлъе жубазабе хъачIлъи, бихьила гьелъул сурукълъи, нахъегIанлъи. Жиндир бижиго тамахлъи-хIеренлъиялда тIад гIуцIарай чIужугIаданалда кинха лъикI рекъелареб тамахаб хасият?

 

Щиб кколеб тамахлъи? Гьеб буго сверухъ ругел чагIигун хIал рекъезабун бажари, хъачIлъи бихьизабунгутIи. Хасго чIужугIадан хIажалъула гьеб берцинаб гIамалалъухъ. Гьей йиго яс, лъади, эбел. Гьел киналго гIумруялъул масъалабазулъ хIажалъула тамахлъи. Гьединаб тIабигIат беццун рачIарал аяталги хIадисалги рикIкIен гIемерал руго. Масала, Аварагас ﷺ абуна: «ХIакълъунго, Аллагь хIалимав вуго ва Гьесие хIалимлъи бокьула. Ва гьелъухъ Гьес кьола сундухъниги кьолареб жо» (Муслим).

Хасго лъималазе тарбия кьолаго хъачIлъи бихьизабиялъ гIемераб зарал гьабула. Эбел-инсулги лъимадулги гьоркьоблъи хола, божилъи тIагIуна, рокьи дагьлъула. ГьитIинго хъачIлъи бихьараб лъимер дагьаб кIудияб гIедал, сундалъун бугониги мутIигI гьабизе кIолареблъун лъугьуна. Гьаниб ракIалде щвана диналъул яцалъ бицараб къиса.

«Цо нухалъ, классцадахъал ясазда дандги бан, ниж школалдаса тIурана. Дарсал чIалгIарал ниж, эбел-инсудаги мугIалимзабаздаги рихьиларедухъ, нижеего бокьухъе расандизе ана. Аваданго елъулаго, цо лахIзаталъ гъажалда лъураб бакIаб квералъул баччи лъана. ХIинкъадго нахъе юссарай дида, гьимулаго дихъ балагьун чIарав инсул гьумер бихьана. Киноялда кинниги, дир такъсиралде тIаде ккарав инсудаса хIинкъун, абизе жо тIагIун хутIана дун. Амма, дир хIал бичIчIарав гIадин, гьес абуна: «Щибниги абуге. Йилъа дунгун», - ян. Дирго загIипаб, гIайибаб квералъ инсул къуватаб, ритIухъаб кверги ккун унаго, цебе тIамулеб букIана гьес дун рокъоеги ячун юхулеб йигей куц. Амма сухъмахъ лъугIидал, ниж батIияб нухккун ана. Цо кафеялда цевеги лъалхъун, инсуца абуна: «РачIа нилъ гьанире жанире лъугьине», - ян. Столалда нахъа дунги чIезаюн, гьес гьикъана: «Щиб кваназе бокьун бугеб?» - ан. Дида ракIалде ккана, юхилалде цее дун гIорцIизегIан кваназайизе бокьун батилин инсуе абун. Гьединал пикрабигун, дица диего бокьун букIарабщинаб жо рехсана. Инсуца жиндиего бокьарабги босана. ГIорцIизегIанги кванан, ниж рокъоре ине къватIире рахъана. Нухдасан гьес дихъе гIарац кьуна, щиб бугониги дуего бокьараб жо босеянги абун. «Дир яс, тIокIалъ мун киданиги дарсаздаса тIуруге», - ян абуна гьес, йиххун хутIарай дида. Квер борхини щиб, цо хъачIаб рагIицин абичIо.

Гьеб къоялдаса нахъе гIадлу хвараб иш гьабизе киса ракIалде кколеб, цIалул рахъцин гIезегIан цебетIуна, инсул адаб гьабун, гьев дидаса нечезе ккечIого вукIине хIаракат бахъана».

Гьалеха, гIумруялдаса босараб мисалалъ бихьизабула, кинаб кIудияб пайда кьезе рес бугебали тамахлъиялъ. ХъачIлъи бихьизабизе киданиги кватIун букIунаро, амма гьеб тамахлъиялдаса цебе ккани, гьелъ пасат гьабураб жо цIигьабизе цIакъ захIмалъула. Цо-цо нухалъ цIигьабизе бажаризецин рес гьечIеблъун батула. Хасго ТIадегIанав Аллагьасул аманат - лъималазул хIакъ гьениб батани.

 

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


Нужее баяналъе

1. Муъминун абун сураялда щай абураб? – Муъминзаби ва гьезул сипатал рехсеялъ. 2. Чан сураялда рехсараб дунял хIайгIадинаб жо бугин абун? – Ункъо сураялда: «АнгIам», «ГIанкабут», «МухIаммад», «ХIадид». 3. ШайтIаналъул хъаравулзаби абун...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


Мавлидазул моцI

ТIадегIанав Аллагьас нилъер умматалъе кьураб кIудияб рахIматалдасан ккола нилъ МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса гьари. Нилъ гьесул умматалдаса Аллагьас ﷻ гьариялдалъун гьевги кIодо гьавун, нилъее кьуна гIемерал бигьалъаби, цересел умматазе рукIинчIел.   Масала, Муса аварагасул шаргIалда...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.