Аслияб гьумералде

Бищун Хириясул ﷺ эбел

Бищун Хириясул ﷺ эбел

Бищун Хириясул ﷺ эбел

Аварагасул эбел, къурайшиязда гьоркьой бищун лъикIай, насабалъул рахъалдасан бищун яцIцIадай, халкъалда гьоркьоб къадруяй, жиндир хIакъалъулъ бицен халкъалда гьоркьоб гIасрабаз цIунизе бугин жиндие рагIи кьурай Вагьбил яс Аминат.

 

ЯцIцIадай, хIурмат цIикIкIарай Вагьбил яс Аминат гьаюна анлъабилеб гIасруялъул бакьулъ, къадруяб тухумалда.

ГIабдулмутIалибил ГIабдулла-гьица гьей ячараб мехалъ, бертин лъабго къоялъ гьабуна. ТIоцебесеб сордоялъ, Аминатида макьилъ бихьана, нуралъул чIораз, гьелда гъорлъанги ун, сверухълъиго гвангъизабун. ХIатта гьеб нуралдалъун, гьелда Шамалда ругел Бусраялъул кIалгIабигицин рихьана. Гьелдаго цадахъ, цо гьаракьалъ абуна: «ХIакълъунго, гьаб гIаламалъул Сайид вуго дуца ургьив цIунун», - ян.

Аминатида ракIалде щвана, цебего, Загьра ал-Килабия абурай пал къотIулей гIаданалъ абун рукIарал рагIаби: «Нужеда гьоркьой йиго цIуниялде ахIулей, яги цIуниялде ахIизе вугесул йикIинесей эбел» ва Аминатиде ишара гьабун букIараб куц. Гьелъ макьу бицараб мехалъ, ГIабдуллагьидаги ракIалде щвана, цебего, Варакъа ибн Навфалил яцалъ гьесда жийго ячеян гьарулеб букIараб куц. Амма Аминат ячун хадуб, гьей гьесухъ ялагьичIо. Гьелъул сабаб цIехараб мехалъ, гьелъ абуна, гьесул гьурмада халлъулеб букIараб нур гьанже бихьулеб гьечIин.

ГIабдуллагь Аминатида аскIов вукIана анцIго къоялъ. Хадуб, Шамалъул рахъалде унеб гIиргун, гьев сапаралъ вахъана. Аминатил ракI лъикI букIинчIо, рахIатхвеялъ кверде йосулей йикIана.

ГIабдуллагь сапаралъ вахъун моцIидасан, Аминатида бичIчIана лъимаде йикIин. Росасда рохел бицине бугеб гъираялъ, гьесухъе йоржинегIаги рес букIарабаниян кколеб букIана гьелда.

Къоял унел рукIана, амма ГIабдуллагь нахъвуссунев вукIинчIо. Гьесухъ балагьун чIарай лъадул гъира букIана, щиб-кин бугебали лъазе, хабаргIаги щвелародаян. Амма цо къоялъ гьелъухъе вачIана жиндирго эменги ГIабдулмутIалиб. Гьес байбихьана гьелъул ракIбатулел рагIаби абизе, гьей сабруялде ахIизе. Гьес бицана, унтуца кверде восарав ГIабдуллагь, Ясрибалда имгIаласухъ вугин. Цодагьал къояздасан гьес гьаб дунял теялъул хабар щвана гIащикъго гьесухъ балагьун чIун йикIарай гIолохъанай лъадухъе.

КIиабилеб нухалъ жиндир чIужуялда берчIвазе хъван букIун гьечIо гьесие. 28 сонил гIумруялде вахарав гьес гьеб хIалалда тана гьаб дунял, кIудияб ургъел-къварилъиялда Аминатги тун.

12-абилеб рабигIул аввалалъ хIара чIвана Аминатида. Гьей жийго цохIо йикIана ва хIинкъизе бачIана. Амма дагьаб заманалдасан гьелда сверухъ нур халлъана ва гIемерал руччаби аскIор рихьана. Гьелда ккана, гьел Гьашимил кьибилалъул гIагарал руччаби ругин, амма хадуб бичIчIана, гьел гуреллъи. Гьезда гьоркьор рукIана: ГIиса аварагасул эбел Марьям, фиргIавнил лъади Асият, Ибрагьим аварагасул чIужу Гьажар ва цогидалги. Рогьалил гIужалда гьелъ, нуралъул цIурав вас гьавуна. Жеги лъиданиги ахIун букIинчIеб, МухIаммад абураб цIарги лъуна.

ГIарабазул гIадаталда рекъон, Аминатица вас, кигIан ракIалъе захIмалъаниги, гIалхул гIарабиязухъе хахизе ва хьихьизе кьуна. Ункъо сонил гIумруялде вахиндал, гьитIинав МухIаммад эбелалъухъе нахъвуссана.

ВукIинесев аварагасул 6 сон тIубайдал, эбел, гьевги вачун, сапаралъ яхъана. Маккаялдаги Мадинаялдаги гьоркьоб бугеб ал-Абва абураб бакIалде щведал, кутакаб гьури бахъана. Салул авлахъалда ругел гьезие рахчизе бакIал тIагIана. ГIемераб мехалъ гIодобцинчIеб бурангун хIал тIагIинегIан къеркьана Аминат. Жиндир гIумру рагIалде бакIарараблъи бичIчIарай гьелъ, недегьго, тамахго цо вугев васасда ахирисеб нухалъ къвал бана ва бадиса магIу чвахана. ТIагIун лъугIулеб бугеб, рагIун-рагIичIеб гьаркьидалъун абуна гьелъ: «Кинабго чIагояб жо хвезе буго, кинабго цIияб жо биххизе буго, тIолабго жо тIагIине буго, дунги холей йиго, амма дир хIакъалъулъ хабар хутIизе буго, дир вацIцIадав, тIаса вищарав вас сабаблъун», - ян.

Гьелъ гьаб дунял тана. Буранги гIодобе буссана. Сверухълъи сихIкъотIиялъ цIуна. ХутIана гьитIинаб лъимер, хутIана гIодилеб, ятимлъиялда.

34 соналдасан Аминатил цIар рагIизе буго гIаламалъулго сайид, тIаса вищарав, ТIадегIанав Аллагьасул бищун хирияв илчи, дунял-ахираталде щвезегIан жив авараглъун витIарав МухIаммадил эбел абун. Гьей цониги бусурбанчиясдаги кIочене гьечIо. Гьелъул цIар лъайги щивасда тIадаб буго, лъималазда гьитIинго малъизе кколеблъиги чIезабун буго.

Аллагьас нилъ дандчIвазе хъван батаги Алжаналда, гIаламалъул хирияв, нилъер ХIабиб МухIаммадгун ва гьесул хириял агьлу-байталгун. Амин.

«Нисау хIавла Ннабийи» абураб тIехьалдаса

 

Хадижат Хизриева

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


Къулгьу...

«Ал-Ихлас» сура гIуцIун буго ункъо къокъаб аяталдаса, амма Аллагьасул Расулас ﷺ бицана гьелъул кIудияб мустахIикълъиялъул: «Къул гьува Ллагьу ахIад» Къуръаналъул лъабабилеб бутIаялда бащалъула», - ян. (Муслим)   Байбихьуда гIажаиблъизе рес буго, бищун къокъал...