Аслияб гьумералде

Зарал гьабичIо...

Зарал гьабичIо...

Цо гӀадан ячӀанила мадугьалалъухъе росасдасан гӀарз-гун: «Рокъове вачӀаравго рагьдухъанго вагъдезе, ахӀдезе байбихьула, хIехьезе кIолеб гьечIо. Щибдай гьабила гьев хисизавизелъун?» - абун гьикъанила гьелъ. 

 

- Дида пуланай гӀаданалъ малъун букӀана цо сабаб, гьеб хӀалтӀизабидал росал гӀодоре риччала, хӀалимлъула, - ян абунила мадугьалалъ, ва хIалтIизабулеб къагIида малъанила. Рос ахIдезе, семизе жуваравго, кванил гъуд цӀураб пуланаб дарман кӀалдиб ккве, рос гӀодове виччазегӀан къулчӀизеги бегьуларо.

Гьелъ кьураб даругун щванила рокъое. Анкьидаса данде ккедал, гьелъ йохун бицанила мадугьалалда:

- Баркала, гьудул! Дуца абухъе гьабуна ва кумек ккана. Дица дару кӀалдибе босарабго гӀодове виччала гьев. Гьанже ниж цIакъ берцинго руго, - ян.

Гьеб «гIажаибаб дару», ай руцIцIун чIезе бажари киназего хIажат буго. Аварагас ﷺ  абун буго: «Аллагьасда ва Къиямасеб къоялда иман лъолев чияс лъикIаб абе яги вуцIцIун чIа», - ян (Бухари, Муслим). Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Жиндир ццим бахъин рикIкIад гьабурав чиясдаса ТIадегIанав Аллагьас гIазаб рикIкIад гьабула. Жиндир мацI цIунарав чиясул гIунгутIаби Аллагьас рахчула», - ян.

Свакарав рос хIалтIудаса рокъове вачIунев вуго хIухьбахъизе бокьун. Лъадиги свакан йикIуна къоялъ лъимал хьихьун, рукъ бацIцIун, квен гьабун. Гьелъул жиндирго хIалтIиги батани, жеги свакан йикIинарищха. Гьеб ахӀвал-хӀалалда цоцада ричӀчӀичӀони, цоцаздехун рахӀмат хIалтIизабичӀони, гIайибал гIунтIизариялде руссани, щиб ккезе бугеб? ГIаксалда, балагье кIиязго Аллагьасул разилъи. Долъги хIаракат бахъе кIванагIан хъизамалъул гъансито гвангъизабун бакизе, рокъове инчIого, тIуризе бакI балагьизе рос тIамичIого, кидадай рокъове щвелаян гьесул пикру букIине. Досги чӀужуялъул рахъалдехун сабру гьабе, гьей йичIчIизе хIаракат бахъе.

50 сон цадахъ барал ва жеги лъиданиги цоцазде гьаракь борхун кIалъалел рихьичIел рос-лъадуда цIехон буго кинин бажарараб гьедин гIумру тIамизеян. Гьез жаваб гьабун буго, жидеца байбихьудаго дандбан букIанин, росасул ццим бахъараб мехалъ лъади юцIцIун чIезе, гьелъул ццим бахъиндал, росасги гьебго гьабизе. Гьеб къагIидаялда гIумруги тIамунин.

МацI цабзазда нахъа цӀунизе бажариялъ жеги лъиениги зарал гьабичIо. Нилъ, нилъецаго абураб рагӀул лагъзал ккола, абичIого таралъул хважаинзабиги руго.

Киназего тавпикъ кьеги «гIажаибаб дару» хIалтIизабун, нилъерго тIабигIатал берцин гьаризе ва хъизамал цIунизе.

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Дир гьитIинабго насихIат

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула.   ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....