Лъай тIалаб гьабиялъул нухде гали тIамуразе...
ТӀоцебесеб классалде унел лъимал ккола гьанжего-гьанже гIелму-лъаялъул нухде гали тIамурал, халатаб сапар байбихьулел. Гьезул руго хӀисабалде росизе кколел жидерго хаслъаби.
Лъалареб, жеги дандчIвачIеб жоялда цебе ургъел цIикIкIин инсанасе тIабигIияб жо буго. Лъималазулъ гьеб жеги цIикIкIун загьирлъула.
ГIумруялъул цIияб бутIа байбихьулеб лъимералда школа бихьизабизе ккола лъикIаб рахъалдасан, гьесие гӀумруялда жаниб чара гьечIого хIажатаб гIелму жинца кьолеб, батIи-батIиял жал лъалеб, цIиял гьудул-гьалмагъзаби ратулеб бакIлъун. Авалалдасанго квешаб рахъалдасан школа бихьизабуни, лъимадул ракI уна, цIализе бокьуларо, захIмалъула. Цинги лъимералъ школа бухьинабула масъалабазда ва хӀинкъиялда.
Кинха гьединаб ахIвал-хIалги букIаго, лъикIаб цIали гьабилеб? ЧIахIияз абулеб жо, жеги жиндирго гIумруялъул бихьи гьечIеб лъимералъе сундулъго хIужалъун чIола. БитIараб букIинищ эбел-инсул, жидецаго лъимералъул цIализе бугеб гъираги хвезабун, гьелдаса лъикIаб цIали тIалаб гьаби?
Школалде унеб лъимералда чара гьечIого малъизе тIадал руго жамгIияталда гьоркьор цIунизе, мугIалимзабазе гьаризе кколел адабал. Гьумер, черх, ретIел ва цогидалги гIаламатал сабаблъун лъидениги рогьо базе бегьунгутIи. Цогидал лъималгун берцинаб гьоркьоблъи цIунулел къагIидаби, кумек гьабиялъул кIвар. «Дуего бокьулареб цогидазеги гьабуге», - ян абураб, бищунго лъикIаб тарбиялъун чIолеб хIадис лъимералъул (нужергоги) гIумруялъул ахIилъун лъугьиналда тIадчIей гьабила. Берцинаб тIабигIат лъимералъулъ бесси, гьелъул гIадан вахъин бищунго аслияб букIин кIочене бегьуларо.
Гъираялда лъимералъ цIалиги гьабизе, школаги бокьизе ккани, щай школалде ине кколебали баян гьабе. Школалъул лъай гӀумруялда жаниб кин хӀалтӀизабизе бегьулебали бихьизабе. ЦIализе, хъвазе, рикIкIине лъай кигIан кIвар бугеб жо бугебали бице. Мисалалъе, ингилис мацӀ лъани цогидал улкабаздаса лъималгун кӀалъазе рес щвезе бугин, тукадаса дуего бокьараб жо босизе ккани, дуда цин рикIкIине лъазе кколин ва гь.ц. Живго БетIергьан Аллагьасул амру тIубай гьеб кколеблъиги бичIчIизабуни лъикI букIина. ТIоцебе рещтIараб аяталъул тIоцебесеб рагIи «цIале» кколелъул.
Лъалареб, цӀияб жоялда цебе лъимералъул баккулеб ургъел нахъе инабизе, нужерго хӀалбихьиялъул бице. Бицина нужерго гӀолохъанаб мехалъул, рихьизаре цадахъ цӀалулелгун рахъарал суратал, ракӀалде щвезабе нужерго тӀоцебесеб цӀумур кин ун букӀарабали. Лъимералда бице гьесул бакӀалда мун вугеб мехалъ ургъел-пикруялъулгун кин дуца къеркьей гьабурабали, захIмалъаби кин рахаралали.
Маргьаби-къисабазги кумек гьабула школалде ругьунлъизе.
Щибаб галиялъухъ лъимералъе рецц гьабе: ретӀел хиси букӀа, сумкаялъуб тIахьал лъей букӀа, нилъеда гьитIинабин ккараб, амма лъимералъе цIияб бажари бер къанщун тоге.
Сабру гьабе. Лъимер лъикӀ цӀаличӀолъиялда яги нужее бокьараб къимат босичIолъи сабаблъун гӀайиб чӀваге. Щивав инсан Аллагьас вижун вуго цогидазда релълъинчIев, батIиявлъун. Гьединлъидал хIаракат бахъе лъимер цIунизе ракI лъукъиялдаса, жибго жиндаго жо бажарулареблъун бихьиялдаса ва жахIда гьабиялдаса.
ТӀоцебесеб классалде нуж битӀун хӀадурлъани, школалъул гӀумруялде рачӀин лъимадуе санагӀатаб ва бигьаяб букӀина. Дагь-дагьккун гьеб ругьунлъизе буго жинцаго хӀукму гьабизе, жиндирго бажариялда божилъиги цӀикӀкӀина.
