ХIаялдалъун тарбия
ХIаялдалъун тарбия
Чорокал рагIаби абулесе Алжан хIарамаб буго. Гьеб нилъее баянлъана Абу Давудица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалдасан. Гьаб ахир заманалдайин абуни, гьеб нахъегIанаб иш цIакъ тIибитIун буго. Щивасул кIалдир абухъе рукIуна чорокал, абизецин щиб гуреб, рагIизецин нечарал рагIаби.
Хасго сурун букIуна, нич-намусалъул мисаллъун чIезе кколел гIолилал ясазул калам, гьел рагIабаз, гIодорегIанал харбаз, зазихинабун бихьидал. Чорокал махсарабиги гIемерлъун руго. Лъималаз гьединал рагIаби абулеллъи лъалезда берал къанщун чIей рекъоларо. Балугъав чийин абуни, чорокаб каламалдалъун жинцаго жиндиего мухIканго Алжан хIарам гьабулев, гьесде гIакъилав чийин кин абулеб?
Цо диналъул яцалъ бицана: «Дие Аллагьас кIиго лъимер кьуна: васги ясги. Киналго лъимал гIадин, диралги гIемер цоцалъ рагъдолаан, цо-цо расанди хIисабалда, цо-цо унго-унгояб хIалалъ. Гьоркьо-кодоб чорокал рагIаби абизеги байбихьана гьез. Ясалъул 16 сон букIана, васасул 10. Гьеб масъалаялъ ургъел ккарай дица, ракI-ракIалъ Аллагьасе дугIа гьабуна, берцинго гьеб иш тIубазабизе дие кумек гьабегиян.
Хадусеб къоялъ гьадинаб жо гьабизе хIукму ккана: дица гьел кIиялго ахIана, ва абуна: «Дие рекIее гIолеб гьечIо нужеца нужерго малаикзабаз гIамалал хъвалел кагътал нахъегIанал рагIаби абиялдалъун чорок гьарулел рукIин. Гьале нужер щивасухъе дица кьолеб буго тIамачги къаламги. Цоцадехун бокьулареб жо абидал, жинде гьеб абурас жиндирго тIамчида хъвай гьел рагIаби, амма данде жаваб гьабуге. Къасийин абуни, нилъ ракIарила ва рикIкIина, лъил тIамчида рагIаби гIемер ратула. Жинца дагь гьединал рагIаби абуразе сайгъат букIине буго», - ян. Масала, васас квешаб рагIи жинде абуни, гьеб ясалъ хъвазе кколаан. Гьелъ абуни, васас хъвалаан. Жеги тIаде жубараб шартI букIана: цоцал рази гьаризе кIвани, хъвараб рагIи тIанчидаса бацIцIине гьабулаан.
Чанго къоялъ гьеб къотIиялда рукIана ниж. Дагь-дагь ккун, рокъоб хIал лъикIлъизе байбихьана. Лъимал цоцалъ рагъдолел рагIулелго рукIинчIо. Бищунго гIажаибаб жо букIана, цоцаде данде гьусизаруниги, квешезе жал гьаруниги, рагIи абичIого хIехьолеб букIараб куц. «Дида бичIчIана дур мурад. Дуе жакъа бергьине ва сайгъат дуего босизе бокьун буго, амма дица дуде щибниги абиларо», - янги абун, сабру гьабун чIолаан».
Нилъецаги бегьула гьалда релълъараб щибниги ургъун, хIайи хIисабалда лъималазе тарбия кьезе. ЦохIо «гьабуге» - ян абураб рагIи гIолеб гIисинаб гIел нилъер замалда къанагIат гурони гьечIо.
