Аслияб гьумералде

Мисалалъул асар

Мисалалъул асар

«Нужер щивав вехь вуго ва щивас жаваб кьезе буго жиндирго рагIияталъул» (Бухари).

 

Щаклъи гьечIого, эбел ккола лъималазул кIудияб хIакъ жинда тIад бугей гIадан. ГIемерисеб заманалда гьей йикIуна гьезда аскIой, цIикIкIарасеб тарбия гьелдасан щола, хасго ясазе. Гьез сундулъго мисал босула эбелалдаса, гьелъул хасият къабул гьабула. Иш гьедин букIин бичIчIарай эбелалда рекъола гьеб хIакъикъаталдаса цIикIкIун пайда босизе.

ГIадада гуро абулеб: «Лъималазе тарбия кьоге, дуего кье», - ян абурал. РагIабазул щибго асар букIунаро, бихьизабураб мисалалъ кинабго тIубала. Аллагьасул ﷻ амраби тIураялда хурхунги гьебго хIал буго. Гьединлъидал, гIакъилай эбелалъ хIаракат бахъула гьитIинго лъимералда гIибадат гьаби берцин бихьизабизе, «как бай, кIаз къай» абун, щибго бичIчIизабичIого буюрухъал кьун гуреб, хIакъикъат, гьелдаса дунял-ахираталъе бугеб пайда берцинго баян гьабун. Гьеб мехалъ лъимералъе жиндиегоги бокьула гьел амраби тIуразе.

Масала, 7 сон барабго лъимералъе бицина какил бугеб хиралъи, амма гьелда бичIчIулеб «лъималазул мацIалда». «Нижеда (аварагзабазда) Аллагьас амру гьабуна, гIадамалгун гьезул гIакълуялда рекъон кIалъай», - ян абуна Аварагас ﷺ. «Дуца как бани, бабаги дадаги рохила, Аллагьас дуе бокьараб кьела, как балел чагIи Аллагьасе рокьула», - ян абун ва гьезда релълъарал цогидал рагIаби хIалтIизарун, лъимералъул жиндирго гъира базабила. Какги бан, дугIа гьабизе малъила, дуе бокьарабщинаб кьолев Аллагь вугин абун, гьитIинго игIтикъад щула гьабила.

ГIазабалдалъун хIинкъизе гьариларо, гурони гьезул ракIазулъ Аллагьасул ﷻ хIакъалъулъ квешаб пикру бижизе бегьула. Гьелъ кьолеб кьогIаб къисматалъул жавабиялги цинги нилъ ккола. ГIаксалда, БетIергьанасдехун рокьи бижулел къагIидаби хIалтIизарила. КIочонге, лъималаз гьаруралщинал лъикIал гIамалазул кири нужееги букIунеблъи.

КIал кквезеги, как базего гIадин, 7 сон тIубаралдаса амру гьабила. Амма гьенибги гьитIинабго хIилла хIалтIизабизе бегьула: тIоцебесеб къоялъ кквезабила кIал къалъизегIан. Гьеб яхI гьабурабги лъимадуе гIела. Гьеб мехалъ гьелда кIал биччазабила, гьитIичазул кIал къалъизегIан букIунинги абун. Чара гьечIого лъимер беццила, гьелъ кIал кквеялдаса рохел загьир гьабила. Гьедин гьабила лъимер ругьунлъизегIан. Хадуб дагь-дагьккун, заман тIаде жубан, тIубараб къоялъ кIал кквеялде щвезабила.

Гьединго ясалда кIаз къазабиялъулъги гIакъиллъи хIалтIизабила. Зама-заманалда кIаз чIван йигеб хIалалъ, гьелъие рецц-бакъ гьабила, кIаз гьелда рекъон бугеб куцалъе кIвар кьела, гьелъул эменги гьединал рагIаби абиялде кантIизавила, гьелда берцин рихьарал кIазал ричун росила, берцинго хIижаб къазе ругьун гьайила. Гьедин, гьитIинго хIижабалъухъ рокьи ккарай ясалъ, кIудияй гIедалги «кIаз цIунула» ва «кIазалъ гьейги цIунула». Гьелда релълъун, цогидал лъикIал ишаздеги хIикмат-гIакълуялдалъун нух балагьун, Аллагьасде таваккалги тIамун, жидеего бокьун лъикIлъи гьабиялде куцан гIезарила лъимал.

Киназего тавпикъ кьеги!

 

 

Хадижат Хизриева

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...