Аслияб гьумералде

Мисалалъул асар

Мисалалъул асар

«Нужер щивав вехь вуго ва щивас жаваб кьезе буго жиндирго рагIияталъул» (Бухари).

 

Щаклъи гьечIого, эбел ккола лъималазул кIудияб хIакъ жинда тIад бугей гIадан. ГIемерисеб заманалда гьей йикIуна гьезда аскIой, цIикIкIарасеб тарбия гьелдасан щола, хасго ясазе. Гьез сундулъго мисал босула эбелалдаса, гьелъул хасият къабул гьабула. Иш гьедин букIин бичIчIарай эбелалда рекъола гьеб хIакъикъаталдаса цIикIкIун пайда босизе.

ГIадада гуро абулеб: «Лъималазе тарбия кьоге, дуего кье», - ян абурал. РагIабазул щибго асар букIунаро, бихьизабураб мисалалъ кинабго тIубала. Аллагьасул ﷻ амраби тIураялда хурхунги гьебго хIал буго. Гьединлъидал, гIакъилай эбелалъ хIаракат бахъула гьитIинго лъимералда гIибадат гьаби берцин бихьизабизе, «как бай, кIаз къай» абун, щибго бичIчIизабичIого буюрухъал кьун гуреб, хIакъикъат, гьелдаса дунял-ахираталъе бугеб пайда берцинго баян гьабун. Гьеб мехалъ лъимералъе жиндиегоги бокьула гьел амраби тIуразе.

Масала, 7 сон барабго лъимералъе бицина какил бугеб хиралъи, амма гьелда бичIчIулеб «лъималазул мацIалда». «Нижеда (аварагзабазда) Аллагьас амру гьабуна, гIадамалгун гьезул гIакълуялда рекъон кIалъай», - ян абуна Аварагас ﷺ. «Дуца как бани, бабаги дадаги рохила, Аллагьас дуе бокьараб кьела, как балел чагIи Аллагьасе рокьула», - ян абун ва гьезда релълъарал цогидал рагIаби хIалтIизарун, лъимералъул жиндирго гъира базабила. Какги бан, дугIа гьабизе малъила, дуе бокьарабщинаб кьолев Аллагь вугин абун, гьитIинго игIтикъад щула гьабила.

ГIазабалдалъун хIинкъизе гьариларо, гурони гьезул ракIазулъ Аллагьасул ﷻ хIакъалъулъ квешаб пикру бижизе бегьула. Гьелъ кьолеб кьогIаб къисматалъул жавабиялги цинги нилъ ккола. ГIаксалда, БетIергьанасдехун рокьи бижулел къагIидаби хIалтIизарила. КIочонге, лъималаз гьаруралщинал лъикIал гIамалазул кири нужееги букIунеблъи.

КIал кквезеги, как базего гIадин, 7 сон тIубаралдаса амру гьабила. Амма гьенибги гьитIинабго хIилла хIалтIизабизе бегьула: тIоцебесеб къоялъ кквезабила кIал къалъизегIан. Гьеб яхI гьабурабги лъимадуе гIела. Гьеб мехалъ гьелда кIал биччазабила, гьитIичазул кIал къалъизегIан букIунинги абун. Чара гьечIого лъимер беццила, гьелъ кIал кквеялдаса рохел загьир гьабила. Гьедин гьабила лъимер ругьунлъизегIан. Хадуб дагь-дагьккун, заман тIаде жубан, тIубараб къоялъ кIал кквеялде щвезабила.

Гьединго ясалда кIаз къазабиялъулъги гIакъиллъи хIалтIизабила. Зама-заманалда кIаз чIван йигеб хIалалъ, гьелъие рецц-бакъ гьабила, кIаз гьелда рекъон бугеб куцалъе кIвар кьела, гьелъул эменги гьединал рагIаби абиялде кантIизавила, гьелда берцин рихьарал кIазал ричун росила, берцинго хIижаб къазе ругьун гьайила. Гьедин, гьитIинго хIижабалъухъ рокьи ккарай ясалъ, кIудияй гIедалги «кIаз цIунула» ва «кIазалъ гьейги цIунула». Гьелда релълъун, цогидал лъикIал ишаздеги хIикмат-гIакълуялдалъун нух балагьун, Аллагьасде таваккалги тIамун, жидеего бокьун лъикIлъи гьабиялде куцан гIезарила лъимал.

Киназего тавпикъ кьеги!

 

 

Хадижат Хизриева

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIудиявго гIолев гьечIо       Дир вас кIудиявго гIолев гьечIо. Университет лъугIизабуниги маркаби ракIарулев вукIуна. Гьесул гьалмагълъи хIалтIул ва хъизам гьабиялъул пикрабазда ругониги, дир вас гIисинал лъималаз гьабулеб гьабулев вукIуна. Гьесда кIола маркаби хIалаго тIубараб къо инабизеги....


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


Ихдалил хIурмат

Гьале тIаде щвана тIогьолаб ихдалил заман. ГIемерисеб халкъалъе бищунго бокьулеб мехги ккола гьеб. Иснанасул къаркъалагун сверухъ бугебщинаб тIабигIат цIилъулеб заманги буго гьаб. Гьединго ихдалил заман буго хурзал-ахал рекьулеб, къачIалеб ва кIурулеб мех. Щайгурелъул, гьелда бараб буго инсанасул...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....