Аслияб гьумералде

Мисалалъул асар

Мисалалъул асар

«Нужер щивав вехь вуго ва щивас жаваб кьезе буго жиндирго рагIияталъул» (Бухари).

 

Щаклъи гьечIого, эбел ккола лъималазул кIудияб хIакъ жинда тIад бугей гIадан. ГIемерисеб заманалда гьей йикIуна гьезда аскIой, цIикIкIарасеб тарбия гьелдасан щола, хасго ясазе. Гьез сундулъго мисал босула эбелалдаса, гьелъул хасият къабул гьабула. Иш гьедин букIин бичIчIарай эбелалда рекъола гьеб хIакъикъаталдаса цIикIкIун пайда босизе.

ГIадада гуро абулеб: «Лъималазе тарбия кьоге, дуего кье», - ян абурал. РагIабазул щибго асар букIунаро, бихьизабураб мисалалъ кинабго тIубала. Аллагьасул ﷻ амраби тIураялда хурхунги гьебго хIал буго. Гьединлъидал, гIакъилай эбелалъ хIаракат бахъула гьитIинго лъимералда гIибадат гьаби берцин бихьизабизе, «как бай, кIаз къай» абун, щибго бичIчIизабичIого буюрухъал кьун гуреб, хIакъикъат, гьелдаса дунял-ахираталъе бугеб пайда берцинго баян гьабун. Гьеб мехалъ лъимералъе жиндиегоги бокьула гьел амраби тIуразе.

Масала, 7 сон барабго лъимералъе бицина какил бугеб хиралъи, амма гьелда бичIчIулеб «лъималазул мацIалда». «Нижеда (аварагзабазда) Аллагьас амру гьабуна, гIадамалгун гьезул гIакълуялда рекъон кIалъай», - ян абуна Аварагас ﷺ. «Дуца как бани, бабаги дадаги рохила, Аллагьас дуе бокьараб кьела, как балел чагIи Аллагьасе рокьула», - ян абун ва гьезда релълъарал цогидал рагIаби хIалтIизарун, лъимералъул жиндирго гъира базабила. Какги бан, дугIа гьабизе малъила, дуе бокьарабщинаб кьолев Аллагь вугин абун, гьитIинго игIтикъад щула гьабила.

ГIазабалдалъун хIинкъизе гьариларо, гурони гьезул ракIазулъ Аллагьасул ﷻ хIакъалъулъ квешаб пикру бижизе бегьула. Гьелъ кьолеб кьогIаб къисматалъул жавабиялги цинги нилъ ккола. ГIаксалда, БетIергьанасдехун рокьи бижулел къагIидаби хIалтIизарила. КIочонге, лъималаз гьаруралщинал лъикIал гIамалазул кири нужееги букIунеблъи.

КIал кквезеги, как базего гIадин, 7 сон тIубаралдаса амру гьабила. Амма гьенибги гьитIинабго хIилла хIалтIизабизе бегьула: тIоцебесеб къоялъ кквезабила кIал къалъизегIан. Гьеб яхI гьабурабги лъимадуе гIела. Гьеб мехалъ гьелда кIал биччазабила, гьитIичазул кIал къалъизегIан букIунинги абун. Чара гьечIого лъимер беццила, гьелъ кIал кквеялдаса рохел загьир гьабила. Гьедин гьабила лъимер ругьунлъизегIан. Хадуб дагь-дагьккун, заман тIаде жубан, тIубараб къоялъ кIал кквеялде щвезабила.

Гьединго ясалда кIаз къазабиялъулъги гIакъиллъи хIалтIизабила. Зама-заманалда кIаз чIван йигеб хIалалъ, гьелъие рецц-бакъ гьабила, кIаз гьелда рекъон бугеб куцалъе кIвар кьела, гьелъул эменги гьединал рагIаби абиялде кантIизавила, гьелда берцин рихьарал кIазал ричун росила, берцинго хIижаб къазе ругьун гьайила. Гьедин, гьитIинго хIижабалъухъ рокьи ккарай ясалъ, кIудияй гIедалги «кIаз цIунула» ва «кIазалъ гьейги цIунула». Гьелда релълъун, цогидал лъикIал ишаздеги хIикмат-гIакълуялдалъун нух балагьун, Аллагьасде таваккалги тIамун, жидеего бокьун лъикIлъи гьабиялде куцан гIезарила лъимал.

Киназего тавпикъ кьеги!

 

 

Хадижат Хизриева

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


17 мина къачIазе буго

Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандил бихьизабиялда рекъон, муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухIаммад Мукъошдибировги Хасавюрт районалъул росабазул имамзабиги, «Инсан» фондалъул вакилзабиги рачIун рукIана ЦIияб ЦIиликь росулъе. Гьениб бугеб ахIвал-хIалалъухъги...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...