Аварагасул ﷺ ахирисеб васият
Аварагасул ﷺ ахирисеб васият
Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.
Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «ХIакълъунго, как буго муъминзабазе хасал заманабазда базелъун бихьизабураб», - абун (сурату «ан-Нисаъ», 103 аят).
Аварагас ﷺ абун буго: «Исламалъул кьучI щуго рукнуялда бан буго: Аллагь гурого цоги гьечIолъиялъе нугIлъи гьабиялда ва МухIаммад Аллагьасул Расул ﷺ вукIиналда, как бай, закагIат бахъи, Рамазаналъ кIал кквей ва хIеж борхи», - абун (Бухари). Гьединго Аварагас ﷺ лъазабуна: «Куфру ширкалдаги чиясдаги гьоркьоб как тей буго», - абун (Муслим). Чияс какги баларого, гьелдаго цадахъ гьеб тIадаб букIиналда инкарги гьабуни, базе хIажат гьечIолъиялдаги божани, киналго гIалимзабазул ижмагIалда рекъон, гьев исламалдаса вахъун ккола ва капуравлъун лъугьуна.
Аварагас ﷺ абуна: «Щуго как буго Аллагьас ﷻ жиндир лагъзадерида тIадкъараб. Гьел тIуран рарав чиясе Алжан щвелин рагIиги кьун буго», - ян (Абу Давуд, Насаи). Имам Маликица абуна: «Как буго инсанасул иман борцунеб жо, гьеб цIунарав чияс жиндирго динги цIунула», - ян.
Къойил щуго нухалъ балеб какалъ инсан вацIцIад гьавула гIисинал мунагьаздаса. Гьеб букIуна рухIияб рахъ бацIцIад гьабулеб лъим гIадин хIалтIулеб. Аллагьасул Расулас ﷺ цо нухалъ асхIабзабазда гьикъула: «Нужер цоясул рукъалъул кIалтIаса эхебе чвахулеб гIор бугони, къойида жаниб щуго нухалъ жив гьелъулъ чвердолеб, кин нужеда кколеб, гьелдаса хадуб гьесда тIад чороклъи хутIилищ?» - ян. АсхIабзабаз абула: «Кинаб бугониги чороклъи хутIиларо», - абун. Цинги Аварагас ﷺ абуна: «Гьеб буго щуябго паризаяб какалда релълъараб жо, жиндалъун Аллагьас ﷻ мунагьал чурулеб», - абун (Бухари, Муслим).
ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна (магIна): «ХIакълъунго, какалъ нахъчIвала хъублъиялдаса ва квешаб гIамалалдаса», - абун (суратул «ГIанкабут», 45 аят). Аварагас ﷺ как релълъинабун буго нуралда ва абуна: «Гьеб (как букIине кколедухъ бан) цIунарав чиясе, гьеб букIина гьесие канлъилъун, далиллъун ва хвасарлъилъун Къиямасеб къоялъ», - ян (АхIмад).
Имам Гъазалияс «ИхIяу гIулуму д-дин» абураб тIехьалда хъван буго: «Как ккола лагъасдаги гьесул БетIергьанасдаги гьоркьоб бугеб гара-чIвари. Дуда какилъ гьуинлъи батулеб гьечIони, лъай, дур ракI цогидаб жоялда машгъуллъун букIин», - абун. Жеги абун буго, как кколин гIибадаталъул ах, (хIузуралда) гьениве лъугьарав чи пихъалги щун къватIиве вачIунин гьениса.
Как буго психологияб рахъалъ черхалъе бигьалъи щвейги. БатIи-батIиял ишазда тIадги ургъун захIматаб хIалалда ругеб мехалда, как бай лъугьуна парахалъи щвараб хIухьбахъилъун. Бищунго захIматал лахIзаталда инсан дунялалъул гъалмагъираздаса ватIалъула ва какилъе лъугьун, Халикъасдехун ﷻ вуссун кIалъан, гIодове виччала. Аварагасги ﷺ, захIматаб заманалда Билалида абулаан: «Я Билал, ахIе какде, нижеца гьелдалъун рахIат-хIалхьи гьабила», - ян (Абу Давуд).
Как буго Къиямасеб къоялъ иманалдалъун нугIлъи гьабун хадуб муъминчияс тIоцебе жаваб кьезе бугеб жо. Аварагас ﷺ абуна: «Къиямасеб къоялъ лагъзадерица тIоцебе жаваб кьезе бугеб жо ккола как. Гьеб тIубараблъун батани, гьесие талихI ккела ва хвасарлъи щвела. ГIунгутIаби ругеблъун батани, гьесул талихIкъина», - ян (Тирмизи).
Аллагьасул Расулас ﷺ хвелалде цебе гьабураб каламалда абун буго какил кIвар гьабеян абун. Имам АхIмад ибну ХIанбалица абуна: «Как буго Аварагас ﷺ жиндир умматалъе васият гьабураб ахирисеб жо, тIоцебе нилъеца цIунизеги кколеб», - ан.
Аллагьас ﷻ къуват кьеги щивасе какда тIадчIей гьабизе! Амин!
